USA Trump dọa ném bom trở lại Iran nếu đàm phán đổ vỡ: Trung Đông đứng trước ngưỡng cửa "Hợp đồng Thế kỷ"

[Gibbs]

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông đang nóng lên từng giờ, cả thế giới nín thở dõi theo từng động thái từ Washington và Tehran. Một thỏa thuận hòa bình mang tính lịch sử đang được đặt lên bàn cân, nơi mà ranh giới giữa một kỷ nguyên ổn định mới và sự bùng nổ của những trận "mưa bom" chỉ cách nhau trong gang tấc. Đúng là: "Lửa thử vàng, gian nan thử sức", liệu sức mạnh ngoại giao có thắng được tiếng súng?

Tối hậu thư từ Air Force One: Ngừng bắn hay Ném bom?
Trên chuyến chuyên cơ Air Force One hướng về căn cứ Andrews, Tổng thống Donald Trump đã gieo rắc một sự lo ngại sâu sắc khi tuyên bố có thể sẽ không gia hạn lệnh ngừng bắn tạm thời với Iran nếu các bên không đạt được thỏa thuận trước thứ Tư tới. Với phong cách cứng rắn đặc trưng, ông Trump thẳng thắn: "Có lẽ tôi sẽ không gia hạn. Nếu vậy, lệnh phong tỏa tiếp tục, và thật không may, chúng ta phải bắt đầu ném bom trở lại".

Lời cảnh báo này được đưa ra ngay khi các phái đoàn Mỹ và Iran chuẩn bị đổ dồn về Pakistan vào cuối tuần này cho một vòng đàm phán quyết định vào thứ Hai. Dù vậy, ông Trump vẫn bày tỏ sự lạc quan thận trọng, cho rằng các bên đang tiến rất gần đến một thỏa thuận cuối cùng. Tuy nhiên, trong chính trị, "Nói trước bước không qua", mọi thứ vẫn còn nằm ở phía trước.

Eo biển Hormuz: "Mở cửa" trong sự nghi ngại
Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất là việc Iran tuyên bố mở cửa trở lại Eo biển Hormuz cho các tàu thương mại. Thế nhưng, đằng sau thông báo có vẻ "thiện chí" này là cả một hệ thống điều kiện khắt khe. Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định tất cả các tàu muốn đi qua phải có sự cho phép của họ và phải đi theo đúng lộ trình định sẵn.

Trong khi đó, phía Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa đường biển cực kỳ nghiêm ngặt. Bộ Chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cho biết kể từ khi bắt đầu phong tỏa vào ngày 13/4, đã có 21 tàu bị chặn lại và buộc phải quay về cảng Iran. Tổng thống Trump khẳng định trên mạng xã hội: "Lệnh phong tỏa hải quân sẽ được duy trì toàn diện cho đến khi giao dịch với Iran hoàn tất 100%". Các "ông lớn" ngành vận tải như Maersk hay Hapag-Lloyd vẫn đang vô cùng thận trọng, chưa dám cho tàu đi qua "yết hầu" này vì lo ngại rủi ro an ninh và bảo hiểm.

"Bụi hạt nhân" và những bất đồng cốt tử
Điểm gây tranh cãi nhất trong thỏa thuận tiềm năng này chính là vấn đề hạt nhân. Ông Trump tuyên bố Iran đã đồng ý chuyển giao toàn bộ kho dự trữ Uranium làm giàu cho Mỹ – thứ mà ông gọi bằng thuật ngữ lạ lẫm là "bụi hạt nhân" (nuclear dust). Ông khẳng định: "Mỹ sẽ lấy đi toàn bộ. Lấy bằng cách hòa bình này vẫn tốt hơn là lấy thông qua các máy bay ném bom B-2".

Tuy nhiên, phía Iran ngay lập tức phản pháo. Một quan chức cấp cao của Tehran gọi những tuyên bố của ông Trump là "sự thật thay thế" (alternative facts) và khẳng định Uranium của họ là "thiêng liêng như đất mẹ", không bao giờ có chuyện chuyển ra nước ngoài. Tục ngữ có câu: "Mềm nắn rắn buông", nhưng có vẻ cả hai bên đều đang chứng tỏ mình là những "khối thép" khó bị bẻ cong trong vấn đề chủ quyền hạt nhân này.

Thế cờ toàn cầu: Từ Biển Đỏ đến thị trường tài chính
Không chỉ dừng lại ở vùng Vịnh, Mỹ đang mở rộng tầm ngắm ra tận Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Các tướng lĩnh Mỹ khẳng định sẽ truy đuổi các tàu liên quan đến Iran (thuộc "hạm đội đen") ở cả eo biển Malacca. Tàu căn cứ viễn chinh khổng lồ USS Miguel Keith đã được điều động đến khu vực này như một lời răn đe nặng ký. Tại Biển Đỏ, tàu sân bay USS Gerald R. Ford cùng các tàu khu trục cũng đã sẵn sàng tư thế chiến đấu nếu lệnh ngừng bắn đổ vỡ.

Bất chấp những căng thẳng quân sự, thị trường tài chính lại đang nhảy múa vì hy vọng. Giá dầu Brent đã giảm mạnh hơn 9% xuống mức hơn 90 USD/thùng sau tin eo biển Hormuz mở cửa. Thị trường chứng khoán Mỹ ghi nhận những kỷ lục mới khi các nhà đầu tư đặt cược vào một tương lai hòa bình.

Pakistan – "Cầu nối" hòa bình mong manh
Pakistan đang đóng vai trò trung gian hòa giải then chốt. Ngoại trưởng Pakistan, ông Ishaq Dar, cho biết công việc đã hoàn thành hơn 80%, nhưng đòi hỏi sự linh hoạt từ cả hai phía. Trong khi đó, tại Tehran, hàng ngàn phụ nữ và trẻ em vẫn xuống đường biểu tình chống Mỹ và Israel, cho thấy áp lực nội bộ cực lớn mà chính quyền Iran đang phải đối mặt.

Cuộc chiến này rồi sẽ đi về đâu? Liệu một thỏa thuận sẽ được ký kết tại Islamabad vào thứ Hai tới, hay thế giới sẽ lại chứng kiến những đợt không kích dữ dội? Câu trả lời nằm ở bản lĩnh của những nhà lãnh đạo trên bàn đàm phán. Suy cho cùng, "Hòa bình là mẹ của sự sống", mong rằng lý trí sẽ chiến thắng những nòng súng đang hừng hực lửa hận thù.