Vũ khí giết người tinh vi - Polonium

Nếu một sát thủ để Polonium trong hành lý, thiết bị dò phóng xạ ở sân bay không thể phát hiện nó. Nhưng khi polonium xâm nhập vào máu của một cá nhân, chắc chắn người đó sẽ chết.

Thuật ngữ Polonium (Po) xuất hiện trên các mặt báo sau khi người ta phát hiện cựu điệp viên người Nga Alexander Litvinenko qua đời vì nó tại London vào năm 2006. Mấy ngày trước, người vợ của ông Yasser Arafat – cố tổng thống Palestine – yêu cầu chính quyền Palestine khai quật thi hài của ông sau khi các nhà khoa học Thụy Sĩ phát hiện dấu vết của Po-210 trên những quần, áo mà ông mặc trước khi từ trần vào năm 2004. Vậy Po-210 là gì mức độ nguy hiểm của nó cao tới mức nào?

Là một trong hơn 20 đồng vị của Polonium, Po-210 cũng là một trong những chất hiếm nhất trên quả đất. Cặp vợ chồng Marie và Pierre Curie - hai nhà khoa học từng đoạt Nobel - phát hiện nó vào năm 1898. Nó tồn tại với mật độ rất nhỏ trong lớp vỏ trái đất. Ngày nay Po-210 được sản xuất trong các lò phản ứng hạt nhân. Người ta thường dùng Po-210 với hàm lượng nhỏ để khử tĩnh điện trong các thiết bị.

Vợ của cố tổng thống Yasser Arafat nghi ngờ ông bị đầu độc bằng chất phóng xạ polonium. Ảnh: jewishjournal.com.

Mức độ nguy hiểm của Po-210

Po-210 là chất cực kỳ nguy hiểm. Một lượng bột Po-210 có khối lượng nhỏ hơn một gram có thể gây tử vong cho người. Một nghiên cứu do Cơ quan Bảo vệ Sức khỏe Anh thực hiện vào năm 2007 cho thấy một khi Po-210 xâm nhập vào máu của một cá nhân thì khả năng cứu sống người đó gần như bằng không. Do các hạt alpha (một dạng của phóng xạ) bắn phá các cơ quan nội tạng, phổi, thận và tủy xương của nạn nhân sẽ bị hủy hoại từ bên trong. Những triệu chứng mà Litvinenko hứng chịu – nôn mửa, tóc rụng, họng sưng, da tái – là những tác động rất điển hình của Po-210.

Ai có thể tiếp cận Po-210?

Tin tốt là rất ít người có cơ hội sở hữu Po-210. Nó có thể là sản phẩm phụ của quá trình xử lý uranium bằng hóa chất, song phần lớn Po-210 ra đời trong lò phản ứng hạt nhân hoặc máy gia tốc hạt. Những thiết bị hạt nhân đó hoạt động dưới sự giám sát chặt chẽ và được bảo vệ nghiêm ngặt theo các hiệp ước quốc tế.

John Croft, một chuyên gia về phóng xạ hạt nhân người Anh đã nghỉ hưu và từng điều tra vụ đầu độc cựu điệp viên Litvinenko, nói rằng chỉ những chính phủ sở hữu cơ sở hạt nhân mới có khả năng tạo ra lượng Po-210 đủ lớn để giết người. Nga, Mỹ, Israel và hơn một chục nước khác đang sở hữu lò phản ứng hạt nhân hoặc máy gia tốc hạt.

Tại sao các sát thủ chuộng Po-210 ?

Giới sát thủ thích Po-210 vì nó là một vũ khí lợi hại. Những hạt phóng xạ alpha của nó không đâm xuyên qua da và không bị máy dò phóng xạ phát hiện. Vì thế người ta có thể đem Po-210 qua biên giới của một nước một cách dễ dàng. Po-210 có thể xâm nhập vào cơ thể người qua vết thương hở hoặc mũi, song biện pháp chắc chắn nhất là hòa tan nó trong đồ uống, thực phẩm của đối tượng mục tiêu. Litvinenko đã uống trà chứa Po-210 trong một cuộc gặp tại một khách sạn sang trọng ở London.

Những ca nhiễm độc Po-210 hiếm đến nỗi các bác sĩ Anh cần vài tuần để chẩn đoán bệnh của Litvinenko, còn các chuyên gia an ninh không thể tìm ra trường hợp nào tương tự trước đó. Hơn 5 năm sau khi Litvinenko chết, giới chức Anh không bắt được bất kỳ nghi phạm nào. Các công tố viên Anh xác định cựu điệp viên Nga Andrei Lugovoi là nghi phạm chính, song Nga từ chối trao ông ta cho Anh.

Một số người đoán rằng Irene, người con gái chết vì ung thư máu của Pierre và Marie Curie, đã nhiễm bệnh do vô tình phơi nhiễm Po-210 trong phòng thí nghiệm.

Michal Karpin, một nhà văn người Israel, mới đây khẳng định rằng cái chết vì ung thư của nhiều nhà khoa hoc Israel là hậu quả của sự cố rò rỉ Po-210 tại Viện Khoa học Weizmann vào năm 1957.

Arafat bị đầu độc bằng Po-210?

Một số chuyên gia cho rằng lượng Po-210 trên quần, áo của cố tổng thống Palestine chưa thể cấu thành bằng chứng cho thấy ông bị đầu độc. Derek Hill, một chuyên gia về phóng xạ của Anh, nói rằng sau 8 năm từ khi ông Arafat qua đời, có thể chất phóng xạ đã phân rã và mức phóng xạ không còn mạnh như năm 2004. Mặc dù vậy, nếu ông Arafat thực sự nhiễm độc Po-210 thì nồng độ chất phóng xạ trong thi thể ông vẫn cao hơn nhiều so với nồng độ trong cơ thể người bình thường. Vì thế các nhà khoa học có thể giải phẫu tử thi của cố tổng thống Palestine để xác định cơ thể Arafat chứa Po-210 vào thời điểm ông qua đời hay không.

Minh Long
VNE