Trước hết, điều tôi muốn đề cập trong bài viết này không phải là câu trả lời cho cuộc tranh căi đă trở nên đă quá quen thuộc với chúng ta: Windows tốt hơn hay Mac tốt hơn? Đó là một câu hỏi quá... to lớn và vĩ mô, tôi không có câu trả lời chính xác cho câu hỏi đó. Trong bài viết này, tôi chỉ muốn nói về cảm nhận của tôi - một fan đích thực của Bill Gates và Windows khi chuyển sang sử dụng Mac, chỉ là trải nghiệm mà thôi, không ǵ khác cả.
Xin nói thêm một chút để các bạn rơ hơn về người viết, một điều rất quan trọng với những bài cảm nhận mang tính cá nhân như bài viết này. Tôi 21 tuổi, dùng Windows đă được 15 năm, phiên bản đầu tiên sử dụng là Windows 3.1, từ đó đến trước đây khoảng 1 tuần, tôi hầu như không sử dụng Mac hay các HĐH khác trừ trong việc học (tôi là SV CNTT). Một ngày tôi dành ít nhất 10h trước máy tính v́ cả việc học và công việc. V́ sao tôi phải nói điều này? Đó là để tránh các bạn nghĩ bài này được viết bởi một lăo già khó tính, chậm thay đổi và thích nghi với cái mới... Cũng phải nói thêm, trong bài viết này là những trải nghiệm của một fan Windows, yêu thích Apple và iOS. Bạn có thể chia sẻ trải nghiệm ban đầu của ḿnh trên hệ Macintosh qua phần comment dưới bài viết.
Máy Mac mà tôi sử dụng là Macbook Air, bản MC965, cấu h́nh cơ bản, màn h́nh 13.3", chip Core i5.
Ngày thứ nhất
Cài đặt
Việc cài đặt mới máy Mac tương đối đơn giản, tôi chỉ cần ấn nút, điền một số thông số cơ bản như tên tuổi, múi giờ... Quá tŕnh cài đặt máy mới tương đối đơn giản nếu không muốn nói là cực kỳ đơn giản, bạn hầu như không phải làm ǵ cả, Apple thiết kế mọi thứ gần như tự động hoàn toàn, cũng không có việc hỏi key, setup mạng tương đối lằng nhằng như khi cài lại Windows (nhất là không phải Windows 7). Bạn chỉ cần khai báo những thông tin cá nhân đơn giản, chụp một h́nh của chính ḿnh (hay bất cứ ǵ bạn muốn) để làm icon đăng nhập.
Khởi động và ngày đầu tiên
Là một fan và sử dụng Windows cũng đă lâu, cài lại Win cũng tương đối nhiều nên phản xạ đầu tiên của tôi là... đi t́m biểu tượng My Computer quen thuộc. Tất nhiên, tôi không t́m thấy và cũng chưa t́m ra cách nào để nó hiện ra cả. Tất cả icon của các chương tŕnh, được hiển thị ở dock bên dưới màn h́nh. Dock này khá quen thuộc với tôi bởi thời mà Windows Vista vừa ra mắt, tôi đă lần ṃ rất nhiều chương tŕnh đổi giao diện Windows, phần đông trong số chúng có "tích hợp" dock tương tự như ở trên Mac.
Trong lần khởi động đầu tiên, Mac OS hướng dẫn người dùng những thao tác cơ bản như sử dụng chuột, các thao tác cảm ứng đa điểm... Nói chung, phần hướng dẫn này khá chi tiết, hiệu quả và dễ hiểu. Người dùng phải hoàn thành bài hướng dẫn này, và tất nhiên, sau khi hoàn thành, họ đă sẵn sàng sử dụng Mac OS.
Nghe th́ đơn giản nhưng ngày đầu tiên là thời gian mà tôi thấy bực ḿnh với HĐH này nhất. Một số khó khăn mà tôi gặp phải trong lúc này là chưa biết sử dụng bộ gơ tiếng Việt, sử dụng các chương tŕnh giải nén, việc cài đặt chương tŕnh cũng hết sức lạ lẫm và khó khăn bởi tôi đă quá quen sử dụng HĐH Windows. Tất nhiên, do đặc điểm của ngành học, nên tôi đă sử dụng qua một vài HĐH, trong đó có Unix nên tôi có thể "ṃ" ra cách cài đặt khá nhanh chóng.
Xét cho cùng th́ cách cài đặt phần mềm của Mac cũng khá giống Windows với vài điểm khác biệt nho nhỏ, có thể, lúc đầu bạn sẽ thấy đây là một điểm khó khăn, nhưng việc làm quen sẽ không mất quá nhiều thời gian.
Ngày thứ hai
Sau ngày đầu tiên tương đối thất bại trong việc khám phá "vùng đất mới" tôi chuyển hướng chiến thuật. Tôi t́m đọc qua các hướng dẫn sử dụng Mac tại các diễn đàn tập trung nhiều người sử dụng hệ điều hành này với hi vọng t́m được những kinh nghiệm quư báu cho người sử dụng nhưng tôi khá thất vọng bởi không t́m được những hướng dẫn cơ bản nhất cho người dùng, có lẽ hiếm có người nào sử dụng Mac lại đi t́m những hướng dẫn như vậy.
Rồi tất nhiên, quá tŕnh sử dụng của tôi trong thời gian này gặp khá nhiều khó khăn do các thao tác của Mac khác biệt với Windows. Thế rồi, thay v́ nỗ lực t́m kiếm khá "vô vọng" trên mạng, tôi chọn một giải pháp nhanh hơn: lục lọi phần setting của máy. Rất may, đây có lẽ là một quyết định sáng suốt bởi tôi t́m ra cách sử dụng và làm quen với hệ điều hành mới một cách khá nhanh chóng. Các menu trong phần setting của Mac được bố trí hết sức hợp lư, đơn giản, tiện dụng và nhiều thông tin. Tại đây, tôi đă t́m ra chính xác cách tận dụng các chức năng đa điểm của touchpad của Mac, cách sử dụng và ghi nhớ các phím tắt, các thiết lập khác như mạng, màn h́nh, thời gian khóa máy... được bố trí hết sức trực quan và dễ hiểu.
Tuy nhiên, dù ǵ th́ dù tôi vẫn cảm thấy khá khó chịu với hệ đièu hành mới bởi lẽ các thao tác của nó gần như ngược hoàn toàn so với Windows. Tất nhiên các "quy" nút command có tác dụng tương tự Ctrl, Option là Alt... cũng giúp tôi khá nhiều nhưng về căn bản, hệ thống phím tắt và các thao tác của hai hệ điều hành vẫn cực kỳ khác biệt, khó có thể cảm khiến mọi người dùng Windows lâu năm/ Xét cho cùng, nếu nhận xét một cách công bằng, th́ hệ thống phím tắt của Mac rất tiện dụng, dễ dùng, dễ nhớ và nhiều chức năng. Điều duy nhất là một người dùng Windows lâu năm khó chịu về hệ thống này đơn giản là ta đă quá quen với việc sử dụng và bố trí phím tắt của Windows. Cũng phải nói thêm một điều nhỏ rằng với cách quy tương đương như tôi đă tŕnh bày ở trên, đa số các thao tác cơ bản đều có thể thực hiện được.
Điều làm tôi tiếp tục khó chịu trong ngày thứ hai vẫn là bộ gơ tiếng Việt, hoặc do tôi chưa rơ cách sử dụng, hoặc do Apple không quan tâm lắm đến Việt Nam mà bộ gơ tiếng Việt của Mac hoạt động khá... tồi: phức tạp, dễ lỗi (có thể là setting của tôi trong ngày hôm nay không hợp lư)... Một điển quan trọng là trong thời đại tất cả đề "tức th́", việc phải ấn Space hoặc Enter th́ tŕnh duyệt mới nhận chữ gây ra một số khó khăn phức tạp và bất hợp lư. Tôi bắt đầu thấy nhớ Windows với bộ Unikey nhỏ gọn nhưng tiện dụng.
Ngày thứ 3
Ngày thứ ba tôi dành khá nhiều thời gian cho Mac. Nghe nói, màn h́nh của Mac rất tốt (và tôi cũng cảm thấy vậy), tôi quyết định thử xem video để cảm nhận điều này. Bộ phim tôi lựa chọn để "mở hàng" là một tác phẩm khá cũ: Saving Private Ryan hay quen thuộc hơn qua cái tên tiếng Việt, giải cứu binh nh́ Ryan.
Và lại một sự vất vả nữa, Quick Time (chưa có codec) không thể xem được video và tôi cố gắng t́m bộ codec (giống K-Lite Codec cho Windows Media Player nhưng có vẻ như khá khó khăn. Tham khảo trên mạng, lựa chọn cuối cùng của tôi là một tŕnh xem phim khác, VLC Player. Nói chung, nó khá dễ sử dụng nhưng cho đến lúc này tôi vẫn chưa t́m được ra cách sử dụng VLC làm tŕnh xem phim mặc định của Mac.
Một sự bất tiện tôi nhận ra trong ngày sử dụng thứ 3 là kho ứng dụng của Mac thua quá xa so với Windows và gây cho cá nhân tôi nhiều bất tiện. Một phần của việc này nằm ở chỗ tôi đă quá quen với danh sách các ứng dụng cực đa dạng và phong phú dành cho HĐH của Microsoft. Kho ứng dụng của Mac nhỏ hơn rất nhiều, và có nhiều điểm khác biệt. Tất nhiên, với các nhu cầu phổ thông như xem phim, web hay nghe nhạc... Apple đáp ứng đầy đủ. Thậm chí, ngay cả thứ tôi "sợ" nhất là bộ Office trên Mac cũng không đến nỗi quá tệ (tất nhiên, không thể bằng trên Windows).
Và đến ngày thứ 3, cảm nhận của HĐH này với tôi đă tốt hơn rất nhiều. Nó đáp ứng cực tốt các nhu cầu cơ bản đặc biệt là lướt web. Trackpad đa điểm lớn, nhạy, các thao tác đa điểm hỗ trợ tuyệt vời. Bạn chỉ cần sử dụng những thao tác vuốt, kéo thả, tất cả chỉ bằng một tay và cực tiện lợi. Hệ thống phím tắt khi đă quen sẽ trở thành một trợ thủ đắc lực cho tôi.
Kết
Sau ba ngày đầu tiên làm quen với HĐH Mac, tôi có thể nói đây là một HĐH khá dễ sử dụng, thân thiện với người dùng và mang lại những trải nghiệm tuyệt vời. Những khó chịu ban đầu có lẽ phần nhiều là do đă quá quen Windows. Tuy nhiên, sẽ thật khó nếu sử dụng Mac, đặc biệt là Mac Air để làm việc trong một thế giới mà Windows đang chiếm tới 90% thị phần (có lẽ tại Việt Nam c̣n nhiều hơn) và v́ vậy, cài Windows cho Mac là một lựa chọn tốt, thực tế, tôi đang cảm thấy rất tuyệt vời với sự kết hợp này.
cnet
Nhật kư 3 ngày đầu sử dụng Mac của tín đồ Windows
