Tỷ phú Nga sẽ 'đấu' với Thủ tướng Putin... giành 'ghế nóng' thế nào?

(ĐVO) Sau tuyên bố gây sốc "chạy đua vào chức Tổng thống Nga năm 2012", tỷ phú Mikhail Prokhorov đang bị các chính giới "soi" kỹ nhất cử nhất động.

Mikhail Prokhorov là tỷ phú ngành kim loại quý và chủ sở hữu đội bóng rổ New Jersey, đã nhiều lần được tạp chí Forbes xếp hạng là một trong 5 người giàu nhất nước Nga. Tài sản của ông vào năm 2010 ước khoảng 18 tỷ USD và hiện là tỷ phú giàu thứ 38 trên thế giới.

Sau tuyên bố "chạy đua vào chức Tổng thống Nga", tỷ phú Mikhail Prokhorov đang bị các chính giới "soi" kỹ nhất cử nhất động.

Để trở thành thành một đối thủ mạnh của Thủ tướng Nga Putin, tỷ phú Mikhail Prokhorov sẽ hành động gì? - Đó là câu hỏi đang được truyền thông và các nhóm chính trị, cũng như các nhà phân tích của Nga và thế giới đem ra "mổ xẻ". Tờ RIA Novosti mới đây cho hay, tỷ phú Nga Mikhail Prokhorov, người hy vọng sẽ thách thức Thủ tướng Vladimir Putin trong cuộc chạy đua tổng thống, đang đàm phán để mua lại nhật báo Kommersant - một trong những tờ báo lớn, lâu đời và có uy tín nhất trong làng báo Nga, với lượng xuất bản hơn 100.000 tờ, độc giả chủ yếu thuộc tầng lớp trung lưu - nhằm gây ảnh hưởng cho chiến dịch tranh cử của mình.

Tổng giám đốc Dmitry Razumov của tập đoàn Onexim Group do tỷ phú Prokhorov điều hành, vừa xác nhận tiến hành đàm phán với ông trùm tài phiệt Alisher Usmanov của tờ Kommersant. Trong khi đó, Tổng biên tập Demyan Kurdyavtsev cũng cho biết, nếu tỷ phú Prokhorov đưa ra đề nghị mua lại Kommersant, các bên liên quan sẽ xem xét đề nghị trên. Tuy nhiên, báo chí Nga trước đó đưa tin ông trùm Usmanov đã sa thải giám đốc điều hành và tổng biên tập tạp chí Kommersant Vlast vì đã cho đăng tải những bức ảnh kèm lời chú thích xúc phạm nhằm vào Thủ tướng Putin.

Cũng theo tờ RIA Novosti, ông chủ đội bóng rổ New Jersey đang thu thập chữ ký và sẽ nộp hồ sơ chính thức đăng ký ra tranh cử Tổng thống. Ông Prokhorov khẳng định sẽ thành lập một đảng mới và không loại trừ khả năng sẽ hợp tác với cựu bộ trưởng Tài chính Alexei Kudrin. Thậm chí, tỷ phú độc thân còn tuyên bố rằng, ông có thể từ bỏ cuộc sống độc thân nếu đó là việc cần thiết để thắng cử. “Nếu kết hôn là cần thiết đối với quốc gia và chiến thắng của tôi trong bầu cử Tổng thống, tôi sẵn sàng thực hiện việc ấy”, ông Prokhorov phát biểu trước báo giới ngày hôm qua (16/12).

Giới phân tích nhận định tỷ phú Prokhorov sẽ nhận được sự ủng hộ của giới trẻ và tầng lớp trung lưu, nhưng tỷ lệ thắng cử của ông gần như bằng không và sự xuất hiện của ông trong cuộc chạy đua vào chức Tổng thống chỉ có lợi cho Thủ tướng Putin. Thậm chí, một số đại diện các đảng phái đối lập "đồ" rằng, quyết định tranh cử tổng thống của ông Prokhorov là một kế hoạch "quân xanh, quân đỏ" của chính quyền đương thời. Ông Boris Nemtsov, Chủ tịch Đảng Tự do Nhân dân, nhận định: “Nhiệm vụ chính của ông Mikhail Prokhorov là duy trì sự lãnh đạo của ông Putin ở đất nước này”.

Nhà phân tích chính trị Stanislav Belkovsky lại cho rằng, ý định thực sự của tỷ phú Prokhorov là trở thành thủ tướng dưới thời ông Putin và đây là điều mà ông chủ đội bóng rổ New Jersey đã nhiều lần tuyên bố, sau khi từ bỏ công việc kinh doanh hồi tháng 7 để chính thức gia nhập chính trường.

Như đã thông tin, trong cuộc bầu cử Duma quốc gia Nga (Hạ viện), đảng Sự nghiệp chính nghĩa của tỷ phú Mikhail Prokhorov chỉ giành được chưa đầy 1% số phiếu. Trước đó, vào tháng 9, Prokhorov bị mất quyền kiểm soát đảng này sau một vụ bê bối mà ông gọi một cố vấn hàng đầu của Kremlin, ông Vladislav Surkov, là "một con rối đã tư nhân hóa hệ thống chính trị" và muốn quản lý vi mô đảng này.

Xét về cán cân quyền lực, đảng Nước Nga thống nhất của Thủ tướng Putin thì thế nào? Tuy giành thắng lợi ở Duma nhưng đánh mất thế đa số lập hiến do tỉ lệ ủng hộ không vượt quá 50%. Theo đó, trong số 450 ghế nghị sĩ Hạ viện khóa VI, 238 ghế thuộc về Đảng Nước Nga thống nhất, trong khi con số đó của khóa trước là 315. Như vậy, đảng này chỉ giành được 49,32% phiếu bầu so với 64,3% ở lần trước.

Sinh ngày 3/5/1965, Mikhail Prokhorov có bố là Trưởng ban Quốc tế thuộc Ủy ban Thể thao Xô Viết (cũ), còn mẹ là một nhà nghiên cứu khoa học. Sau khi tốt nghiệp Viện Tài chính Moscow năm 1989, Mikhail bắt đầu xây dựng tên tuổi trong ngành tài chính. Với tấm bằng hạng ưu, lý lịch tốt, nên mới ra trường, Mikhail đã được giao phó vị trí quản lý tại Ngân hàng quốc tế Hợp tác kinh tế, tiếp đó là đứng đầu Ban quản trị Công ty Tài chính quốc tế (MFK).

Năm 1993, ở tuổi 28, tranh thủ thời cơ tư nhân hóa các ngành công nghiệp nhà nước sau khi Liên Xô sụp đổ, Mikhail cùng với Vladimir Potanin đã vạch lối cho Onexim Bank (một ngân hàng ở Nga) thực hiện cuộc thôn tính Công ty Norilsk Nickel, đánh dấu bước tiến vào lĩnh vực kim loại quý và trở thành một trong những nhà công nghiệp hàng đầu nước Nga. Dưới sự điều hành của Mikhail, Công ty Norilsk Nickel vươn lên vị trí số một thế giới trong sản xuất nickel và palladium.

Mikhail cũng rất mạnh tay chi tiêu cho hoạt động kiểm soát ô nhiễm. Ông đã dần chuyển đổi nguồn lợi khai thác vàng của Norilsk Nickel vào tay Công ty Polyus Gold trị giá 8,5 tỷ USD, trở thành nhà sản xuất vàng lớn nhất nước Nga. Tiếp đó, tháng 5/2007, Mikhail thành lập Quỹ đầu tư tư nhân ONEXIM Group với tài sản trị giá 17 tỷ USD, để phát triển công nghệ nano. Nhờ đó, Prokhorov đã trở thành chủ nhân trong lĩnh vực phát triển sản xuất sản phẩm công nghiệp năng lượng và dược phẩm.

Tiến Dũng (tổng hợp)