Thất thoát tiền tỷ đấu thầu thiết bị giáo dục: Ai bật đèn xanh?

(Đất Việt) Việc tổ chức đấu thầu đưa thiết bị giáo dục vào các trường học ở Thanh Hoá đang có dấu hiệu vi phạm. Nhiều ý kiến cho rằng, UBND tỉnh tiếp tay cho Sở GD-ĐT sai phạm?

Theo tìm hiểu của Đất Việt, tháng 7/2011, Sở GD-ĐT Thanh Hóa tổ chức chọn nhà thầu cho 4 gói thầu: Gói thầu 1, mua sắm sách giáo khoa, tài liệu mầm non và giấy vở học sinh cấp cho các trường mầm non, tiểu học, THCS, THPT và Trung tâm giáo dục thường xuyên với giá 14.562.463.190 đồng. Gói thầu 2: Mua sắm thiết bị đồ chơi trong nhà cấp cho các trường mầm non tỉnh Thanh Hóa với giá 9.214.888.000 đồng. Gói thứ 3: Mua sắm trang thiết bị dạy học theo Thông tư số 30/TT-LB ngày 26.7.1990 của Liên Bộ Tài chính, GD-ĐT thuộc nguồn vốn ngân sách tỉnh cấp năm 2011. Gói thầu thứ 4: Mua thiết bị ngoại ngữ với giá 4 tỷ đồng.

Yêu cầu bất hợp lý

Trong quá trình nghiên cứu làm hồ sơ dự thầu, các nhà thầu đã phát hiện ra nhiều sai phạm của Sở GD-ĐT Thanh Hoá về luật đấu thầu. Thế nên, ngày 12.7.2011, Công ty cổ phần kỹ thuật cơ điện Quang Vinh (Hà Nội); Công ty cổ phần giấy Ánh Mai (Thanh Hóa); Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) IVI (Thanh Hóa) đã có đơn kiến nghị gửi Cục quản lý đấu thầu (Bộ KH-ĐT) nêu một số điểm bất hợp lý của hồ sơ mời thầu.

Cụ thể: Gói thầu 1, Sở GD-ĐT yêu cầu các nhà thầu phải có giấy phép bán hàng của nhà sản xuất đối với hàng hóa chào thầu coi đó là điều kiện tiên quyết để tham gia thầu. Tuy nhiên, thiết bị của 3 gói thầu trên đều là thiết bị dùng cho cấp học mầm non, tiểu học, THCS, THPT, là loại thiết bị hàng hóa thông thường, không có gì phức tạp và được bán rộng rãi trên thị trường Việt Nam. Như vậy, theo quy định tại điểm b khoản 2 điều 23 của Nghị định số 85/2009/NĐ-CP và hướng dẫn tại Thông tư 05/2011/TT-BKH ngày 10.2.1010 thì yêu cầu của Sở GD-ĐT Thanh Hóa là hết sức vô lí và bất hợp lệ.

Đồ dùng dạy học của Công ty thiết bị trường học TP HCM. Ảnh: Nguyễn Hữu

Đại diện một nhà thầu bức xúc nói: “Với nội dung yêu cầu trên, vô hình chung bên mời thầu đã làm giảm tính cạnh tranh và hạn chế sự tham gia của các nhà thầu có nhu cầu và nguyện vọng chính đáng muốn tham gia các gói thầu”.

Có dấu hiệu thông đồng

Ngoài việc đưa ra những yêu sách bất hợp lí trong hồ sơ thầu, Sở GD-ĐT Thanh Hóa còn sai phạm trong việc tổ chức chọn nhà thầu. Chẳng hạn, tại gói thầu số 3, mua sắm sách giáo khoa, tài liệu mầm non và giấy vở học sinh các cấp cho các trường mầm non, tiểu học, THCS, THPT, Trung tâm giáo dục thường xuyên, giá thầu là 14 tỷ đồng, nhưng Nhà thầu Nhà in báo Thanh Hóa bỏ 12 tỷ, so với giá trần giảm được 2 tỷ, nhưng vẫn không trúng thầu. Ở gói thầu 4, giá trần là 4,1 tỷ, đại diện liên doanh nhà thầu Công ty Techcologi bỏ 3,2 tỷ vẫn không trúng. Tương tự các gói thầu khác cũng như vậy.

Khi nhận được đơn kiến nghị, Cục quản lý đấu thầu đã có văn bản số 370/QLĐT-ĐT đề nghị Sở GD-ĐT tỉnh Thanh Hóa xem xét giải quyết, nhưng chủ đầu tư vẫn lờ đi. Ngày 9.8.2011, Sở Kế hoạch và Đầu tư (Thanh Hóa) cũng có văn bản số 1607/SKHĐT-ĐT về việc giải quyết kiến nghị trong đấu thầu 3 gói thầu (gói thầu đã mở) do Sở GD-ĐT Thanh Hóa làm chủ đầu tư với nội dung: Sở KH-ĐT xem xét thấy Hồ sơ mời thầu của 3 gói thầu nêu trên chưa thực sự tuân thủ các quy định của pháp luật về đấu thầu và đề xuất với Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa không công nhận kết quả lựa chọn nhà thầu đối với gói thầu đã có kết quả đấu thầu, đình chỉ việc tổ chức đấu thầu đối với các gói thầu đang tiến hành tổ chức lựa chọn nhà thầu của 3 gói thầu trên. Đồng thời Sở KH-ĐT cũng yêu cầu chủ đầu tư tổ chức lập thẩm định và phê duyệt lại hồ sơ mời thầu của các gói thầu nêu trên để đảm bảo quy định tiến hành tổ chức lựa chọn nhà thầu.

Tuy nhiên, UBND tỉnh Thanh Hóa vẫn đồng ý cho Sở GD-ĐT tiếp tục triển khai thực hiện việc mua sắm trang thiết bị theo kế hoạch đã được chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt. Như vậy, ý kiến của UBND tỉnh đưa ra là khác với ý kiến của Sở KH-ĐT và không hề có lý giải gì.

“Sai phạm của chủ đầu tư là quá rõ ràng. Những sai phạm trên dẫn đến khả năng chủ thầu và một số nhà đầu tư thông đồng với nhau, để việc đấu thầu chỉ còn là hình thức và tham nhũng một số tiền lớn của ngân sách nhà nước”, một nhà thầu nói.

Thanh Hòa