Đồng USD mất giá có lợi hay hại cho Mỹ?

Các doanh nghiệp Mỹ xuất khẩu các mặt hàng như đậu tương, chất bán dẫn và máy móc khai thác quặng trong 10 năm qua hầu như đều được lợi từ sự mất giá của đồng USD.
Chỉ số USD – đã điều chỉnh nhân tố lạm phát của Cục dự trữ liên bang Mỹ FED cho thấy, kể từ khi đạt đỉnh vào tháng 2/2002 tới nay, đồng USD đã mất giá khoảng 28%. Việc này đã giúp khôi phục xuất khẩu và còn nâng cao giá trị lợi nhuận (tính theo đồng USD) từ nước ngoài của các doanh nghiệp Mỹ.

Tuy nhiên, liệu người Mỹ có muốn đồng USD tiếp tục mất giá hay không? Chưa chắc. Ngoài việc để người nước ngoài thu mua hàng hóa Mỹ với giá rẻ hơn, đồng USD mất giá còn có thể nâng giá hàng hóa nhập khẩu mà người Mỹ muốn hoặc cần. Điều nghiêm trọng hơn là, nếu đồng USD mất giá quá nhiều hoặc quá nhanh, các nhà đầu tư và chủ nợ nước ngoài sẽ mất niềm tin vào nền kinh tế Mỹ.

Nhà kinh tế cấp cao Robert Dye, đến từ Công ty dịch vụ tài chính PNC cho hay, chúng ta không nên cho rằng, để đồng USD chạm đáy sẽ có thể giải quyết được mọi vấn đề của chúng ta.

Cho đến nay, đồng USD mất giá về cơ bản đều có lợi cho Mỹ. Năm ngoái, Mỹ xuất khẩu hàng hóa với trị giá tới 1300 USD, còn trong năm 2002 khi đồng USD bắt đầu mất giá, kim ngạch xuất khẩu chỉ là 697 tỷ USD.

Trong số lượng tăng mới lên tới 600 tỷ USD của kim ngạch xuất khẩu thường niên Mỹ, một phần rất lớn bắt nguồn từ sự gia tăng nhu cầu thực phẩm và chế thành phẩm của các nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng nhanh như Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil. Nhưng nhà kinh tế trưởng của Công ty tư vấn HIS Global Insight – ông Nigel Gault cho rằng, số lượng tăng này có thể chỉ có khoảng 1/4 là do đồng USD mất giá, bởi vì đồng USD mất giá, giá cả hàng hóa xuất khẩu Mỹ tính theo tiền tệ khác sẽ trở nên rẻ hơn. Theo đánh giá của ông Mark Zandi, nhà kinh tế trưởng của Moodys Analytics – một công ty nghiên cứu trực thuộc Moody’s, 1/3 số lượng xuất khẩu tăng này là do đồng USD mất giá.

Trong một phân tích giả tưởng do “Nhật báo Phố Wall” tiến hành, HIS Global Insight đã khảo sát những ảnh hưởng do đồng USD từ từ mất giá mạnh có thể gây ra.

Dự đoán hiện nay của công ty này giả định trong vài năm tới, tỷ giá USD về cơ bản sẽ ngang bằng. Nhưng mô hình của HIS cho thấy, nếu trong 8 quý tới, đồng USD dần dần mất giá 20%, thì kim ngạch xuất khẩu trong năm 2015 sẽ cao hơn 12% so với dự đoán trong bối cảnh không mất giá; tỷ lệ thất nghiệp sẽ là 5,3%, còn nếu giả định tỷ giá USD không chênh lệch, tỷ lệ thất nghiệp khi đó sẽ là 6,7%. Theo hai giả định khác nhau này, biên độ tăng giá tiêu dùng trong năm 2015 sẽ lần lượt là 3,3% và 2%.

Dùng sự gia tăng của lạm phát theo kiểu dự đoán này để đổi lấy sự sụt giảm tỷ lệ thất nghiệp cũng trong dự đoán, xem ra có lẽ là điều đáng khen. Nhưng, mô hình tự nhiên không hoàn mỹ, ai cũng không thể bảo đám đồng USD mất giá 20% sẽ mang lại kết quả như đã nói ở trên.

Lạm phát tăng nhẹ cũng có thể khiến các nhà đầu tư trái phiếu kinh hồn bạt vía. Nếu lạm phát leo thang, họ có thể sẽ yêu cầu nhận được khoản lời cao hơn từ số trái phiếu, nhằm bù đắp cho những rủi ro lớn hơn do lạm phát làm suy giảm lợi nhuận. nếu đồng USD sụt giảm quá nhanh, các nhà đầu tư trái phiếu chính phủ Mỹ lớn ở nước ngoài có thể sẽ bị thu hẹp, buộc Mỹ phải chi trả phần lời cao hơn. Chi phí vay nợ càng cao có thể làm suy giảm kinh tế và nâng tỷ lệ thất nghiệp.

Ông Zandi còn cho biết thêm, chỉ cần biên độ giảm mỗi năm của đồng USD khoảng 5%, đã bất lợi cho nền kinh tế Mỹ; Biên độ giảm ở mức độ này có thể cho thấy, nhà đầu tư toàn cầu đang rút khỏi cổ phiếu, trái phiếu và các tài sản khác của Mỹ.

Ngoài ra, nếu đồng USD bắt đầu tuột dốc mạnh, có thể sẽ rất khó “hãm phanh”. Tiền tệ mất giá có thể dẫn tới tâm lý lo sợ, khiến cho đơn vị tiền tệ này rơi xuống mức còn thấp hơn mức mà nhiều kinh tế cho là hợp lý.

Cho dù như vậy, một số hãng chế tạo Mỹ vẫn hy vọng đồng USD mất giá mạnh so với đồng Nhân dân tệ (NDT), tỷ giá USD/NDT là một tỷ giá rất quan trọng, bởi vì Trung Quốc là đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ chỉ sau Canada.

Theo WSJ