"Tết này có về quê không?". Không về v́ muốn ở lại thành phố bám trụ mưu sinh. Không về để tiết kiệm lo cho tương lai,... C̣n không về v́ lo cho đàn trâu không thể chịu nổi giá rét vùng cao kéo dài. Và không thể về v́ ông trời không "ưu ái".
An ủi v́ cuộc sống mưu sinh
Đă 5 năm nay, chị Nguyễn Thị Hoa, quê ở Thanh Chương, Nghệ An đă không về ăn Tết với mẹ. Bố mất sớm, nhà chỉ c̣n mẹ và 2 đứa em nhỏ nên gánh nặng đè lên vai Hoa. Mới tốt nghiệp đại học, Hoa xin vào làm việc ở một nhà hàng tại trung tâm thành phố Hà Nội. Tết ai cũng tranh thủ về quê cùng gia đ́nh nên rất thiếu người làm. Bà chủ ở đây khuyến khích nhân viên ở lại bằng cách trả lương gấp nhiều lần ngày thường. Thậm chí, có năm ở lại mấy ngày Tết phục vụ, Hoa đă dành dụm được gần 2 triệu đồng, ngót cả tháng lương.
Từ những năm cuối sinh viên, Hoa đă ở lại thành phố mưu sinh và gửi tiền về để mẹ lo Tết. Cũng từng đó năm, đến ngày Tết Hoa không được thắp hương lên mộ cha và vui vầy quanh nồi bánh tét cùng mẹ và các em.
"Dù biết đón Tết một ḿnh nơi thành phố rất buồn và nhớ nhà, nhưng nếu không về tôi sẽ có thêm tiền gửi về đỡ mẹ nuôi em", chị Hoa ngậm ngùi.
Chị Thu Hà ở Vũ Thư, Thái B́nh cũng đă trải qua nhiều cái Tết trong tâm trạng đau đáu hướng về quê hương, nơi có chồng, 2 con và người thân. Làm nghề thu gom phế thải nên chị cứ nán lại để gom nhặt những lon bia, chai nhựa bán kiếm lời và giảm thiểu chi phí đi lại.
Việc ăn Tết xa nhà thâm niên nhất phải kể đến vợ chồng chị Hải, anh Hoan (quê ở Xuân Trường, Nam Định). Mở quán phở gia truyền Nam Định, mỗi dịp Tết đến, việc kinh doanh cũng thuận lợi hơn nên vợ chồng anh Hoan gửi con lại cho ông bà để ở lại thành phố mưu sinh. Theo chị Hải, một ngày này làm lăi gấp vài lần so với ngày thường nên chị cố nán lại để có thể dành dụm lo cho gia đ́nh và con cái học hành.
Cũng Tết này, nhiều công nhân phải ở lại TP.HCM mà không thể về quê đón Tết cùng gia đ́nh v́ hoàn cảnh quá khó khăn. Đă 3 năm nay, cô công nhân may Nguyễn Thị Hiền, ở quận 8, TP.HCM không về đón Tết với gia đ́nh. Quê ở vùng miền Trung xa xôi đầy cát và nắng gió, cái nghèo đói cứ đeo bám gia đ́nh Hiền từ thuở ấu thơ nên khi vừa mới lớn, Hiền đă bươn chải xa quê để mưu sinh đỡ đần cha mẹ.
Suy tính đi về dịp Tết phải tốn đến cả triệu bạc nên Hiền dành dụm gửi về quê, c̣n ḿnh th́ ở lại t́m việc làm thêm kiếm tiền.
V́ ông trời chưa "ưu ái"
Bên cạnh những số phận đón Tết xa nhà v́ mưu sinh th́ c̣n nhiều hoàn cảnh xa nhà khác "đặng chẳng đừng". Tại vùng núi cao xă Trung Chải, huyện SaPa, tỉnh Lào Cai, hàng trăm gia đ́nh người dân tộc thiểu số không được đón xuân mới ở nhà ḿnh v́ phải đưa đàn trâu đi tránh rét ở vùng thấp ấm hơn, cách nhà vài chục cây số. Việc di chuyển này khiến đàn trâu, ḅ thoát được thiệt hại nên cũng khiến bà con dù phải ăn Tết xa nhà cũng được an ủi vài phần.
Theo tính toán của Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn trung ương, đợt rét kéo dài tại miền Bắc đă tiệm cận con số 30 (bắt đầu từ 2/1/2011 - PV). Rét đậm, rét hại đă giết chết hàng ngh́n con trâu, ḅ ở các khu vực vùng núi cao. Tuy nhiên, do "chạy" rét sớm nên đàn trâu ḅ của bà con xă Trung Chải đă may mắn thoát nạn.
Chia sẻ với PV, ông Châu A Pho cùng các gia đ́nh ở bản Chu Ĺn (xă Trung Chải) cho biết, đă theo đàn trâu ḅ suốt từ đầu tháng 1/2011. Đến nay tuy đă thấm mệt nhưng mấy ngày Tết Nguyên đán Tân Măo ông vẫn cùng con cháu bám đồng cỏ ở vùng thấp Bát Xát chăm mấy con nghé vừa mới đẻ.
"Về nhà ăn tết sướng miệng nhưng mà trâu đói rét và bị chết mất hàng chục triệu đồng, tiếc lắm. Chăn trâu ḅ ở nơi sơ tán chỉ khổ nơi ngủ thôi - rét lắm, nhưng trâu nghé lại ấm nên bà con ai cũng ráng chịu", ông Pho tâm sự.
Trong khi đó, cũng v́ chưa được ông trời "ưu ái" nên một số hộ dân tại vùng biển thôn An Cường, xă B́nh Hải, huyện B́nh Sơn, Quảng Ngăi đă phải di tản đến nơi khác v́ bị triều cương đột nhiên xuất hiện.
Chiều qua (1/2), ông Nguyễn Văn Thiện, Chủ tịch UBND xă B́nh Hải, huyện B́nh Sơn cho biết: "Nếu sóng biển và triều cường chưa hạ xuống th́ chắc chắn năm nay người dân thôn An Cường sẽ đón Tết trong lo sợ. Hai hộ dân vừa di dời sẽ không được đón Tết trong nhà của ḿnh" - ông Thiện nói.
"Tết này có về không?". Lời hỏi thăm dồn dập từ bạn bè khắp nơi đối với những người con phải xa quê đi làm ăn. Họ không về v́ ở lại thành phố bám trụ mưu sinh; không về để tiết kiệm lo cho tương lai; c̣n không về v́ lo cho đàn trâu không thể chịu nổi giá rét vùng cao kéo dài.
Ngoài ra, ở đâu đó trong từng ngôi nhà, bên mâm cơm cúng tất niên hay giờ khắc thiêng liêng giao thừa tiễn năm cũ, đón chào năm mới vẫn c̣n thiếu vắng những người con, người cha, người mẹ. Đó là, các chiến sĩ hải đảo, lực lượng công an phải thay nhau túc trực để đảm bảo sự b́nh yên của đất nước. Rồi các bác sĩ, nhà báo, nhà đài đến các cô lao công,... với công việc góp một phần nhỏ phục vụ người dân đón Tết vui vẻ cũng phải vắng nhà Tết này. Nhưng dù là mưu sinh hay v́ không công việc hay v́ lư do ǵ đi chăng nữa th́ việc những thành viên không được đón Tết ở nhà ḿnh cũng là điều thật... ngậm ngùi.
(Theo Dân Trí)