Người tị nạn Ukraine nói 'Tôi đã khóc cạn nước mắt'

[june04]

Gia đình Yulia ở trọ 10 năm mới dành dụm đủ tiền xây nhà riêng, để rồi phải bỏ lại tất cả để sơ tán khỏi Ukraine.

Yulia Yanchar hy vọng cô và gia đình một mai có thể trở lại mái nhà yên bình ở ngôi làng Khotyanivka phía bắc Kiev, thủ đô Ukraine. Họ đã bỏ lại gần như toàn bộ gia sản để lên đường sơ tán vào ngày 5/3.

Vài ngày trước đó, khi Nga đẩy mạnh tiến công vào thành phố, một tên lửa đã phát nổ ngay trên vùng trời ngôi làng của Yanchar, nằm gần sông Dnieper. Một mảnh vỡ rơi trúng khu vực cách nhà cô vài con phố gây cháy lớn. Đó là thời điểm gia đình cô bắt đầu hoảng sợ.

"Chúng tôi ở trọ khoảng 10 năm để dành dụm xây nhà", Yanchar cho biết, "Giờ đây chúng tôi phải bỏ lại tất cả. Chúng tôi phải đi vì bom đạn có thể rơi xuống đầu và xe tăng có thể chạy qua con phố nhà tôi".

Eva, con gái 6 tuổi của Yanchar, cố gắng chỉ nghĩ về những điều bình thường hiếm hoi còn lại trong cuộc sống khi gia đình còn bám trụ lại Khotyanivka. Trong một video được gia đình chia sẻ trên mạng xã hội, cô bé nói sẽ không sợ chiến sự, sẽ không trốn chạy và bom đạn không làm mình lo nghĩ.

Nhưng cuối cùng Yanchar vẫn quyết định đưa gia đình sơ tán. Cô nhận ra rằng ở lại là lựa chọn quá nhiều rủi ro. Cô tin rằng một ngày không xa sẽ được trở lại quê hương, chăm sóc cho khu vườn của ngôi nhà mới như cô hằng mơ ước.

"Chúng tôi liên tục theo dõi tin tức. Tôi đã khóc cạn nước mắt. Tôi hy vọng đất nước sẽ vượt qua được chiến sự", cô chia sẻ.

Yulia Yanchar và con gái trong căn hầm trú ẩn ở Khotyanivka phía bắc Kiev, thủ đô Ukraine tuần qua. Ảnh: Reuters.

Yulia Yanchar (trái) và con gái trong căn hầm trú ẩn ở Khotyanivka phía bắc Kiev, thủ đô Ukraine tuần qua. Ảnh: Reuters.

Cách Kiev gần 400 km, tại thành phố Dnipro ở phía đông Ukraine, Kateryna cũng sơ tán sang Ba Lan để ở cùng họ hàng trong khi bố mẹ cô ở lại bám trụ. Cô gái 19 tuổi được gọi dậy vào rạng sáng, gom vội giấy tờ tùy thân và điện thoại rồi lên đường.

Đây là lần đầu tiên cô đi xa mà không có gia đình hay bạn bè. Kateryna mất khoảng ba ngày, vượt gần 1.000 km để đến được chốt biên phòng Medyka. Cô sẽ được người dì đang sống tại Wroclarw đón về nhà lánh nạn.

Các cơ quan và tổ chức viện trợ nhân đạo quốc tế cho biết phần lớn người sơ tán từ Ukraine sang các nước lân cận chủ yếu phải nhờ cậy vào sự giúp đỡ của họ hàng hoặc bạn bè ngoài nước. Làn sóng tị nạn từ sau ngày 24/2, khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt, đã vượt mốc 1,5 triệu người.

Người tị nạn Ukraine đến trung tâm hỗ trợ ở Przemysl, Ba Lan ngày 28/2. Ảnh: Reuters

Với những nỗ lực tương trợ từ cộng đồng, cuộc khủng hoảng người tị nạn diễn biến nhanh nhất tại châu Âu từ sau Thế chiến II chưa đẩy chính phủ các nước láng giềng Ukraine đến ngưỡng quá tải. Hình ảnh các trại tị nạn khổng lồ như cuộc khủng hoảng người nhập cư chạy trốn nội chiến Syria năm 2015 không tái diễn.

"Chúng tôi nhận thấy người tị nạn trong giai đoạn này chủ yếu đến ở cùng những đầu mối họ quen biết", Cao ủy viên Liên Hợp Quốc về Người tị nạn (UNHCR) Filippo Grandi nhận định.

Tuy nhiên, sau chuyến thăm tại biên giới Moldova - Ukraine, Grandi cảnh báo chiến sự Ukraine kéo dài sẽ khiến cả những người dân có ít nguồn lực và mối quan hệ hơn rời bỏ đất nước. Cuộc khủng hoảng người tị nạn khi đó sẽ bước sang giai đoạn phức tạp hơn.

Chính quyền thành phố Brussels của Bỉ đã mở đơn đăng ký trực tuyến cho người dân địa phương có mong muốn tiếp nhận người từ Ukraine sang lánh nạn. Tại Đức, người tị nạn được phân bổ về từng bang, rồi bố trí đến các quận và thị trấn.

Romania đã tiếp nhận hơn 227.000 người tị nạn Ukraine, riêng ngày 5/3 là hơn 31.000 người, theo dữ liệu của biên phòng nước này. Hơn 155.000 người đã rời khỏi Romania sang nước khác bằng đường bộ hoặc đường hàng không.

Ba Lan là điểm đến hàng đầu của dòng người tị nạn Ukraine với hơn 800.000 trong hơn một tuần sau khi chiến sự bùng phát.

Chính phủ quy hoạch nhiều trung tâm và khách sạn để hỗ trợ người tị nạn với tổng năng suất tiếp nhận hơn 250.000 người. Tuy nhiên, tính đến ngày 4/3, chỉ khoảng 20.000 người chọn ở lại các cơ sở này. "Phần lớn ở cùng gia đình hoặc người thân của họ", Chánh văn phòng Thủ tướng Ba Lan Michal Dworczyk cho biết.

Alyona Kubanskih, 20 tuổi, sinh viên sơ tán từ thành phố Zaporizhzhia phía đông Ukraine, cho biết cô sẽ sớm rời trung tâm tị nạn ở thủ đô Prague của Cộng hòa Czech đến ở cùng bạn trong cùng thành phố. Trong những ngày qua, hơn 50.000 người Ukraine đã sơ tán đến Cộng hòa Czech, quốc gia Trung Âu với hơn 250.000 người gốc Ukraine đang sinh sống.

"Tôi chưa từng rời khỏi Ukraine, chưa từng bước qua biên giới đất nước. Mọi thứ đều rất mới mẻ với tôi", cô chia sẻ.