Ý tưởng chế tạo Boeing 747 - “Nữ hoàng bầu trời” ra đời từ một buổi câu cá

[Romano]

Ngày 31/1, chiếc máy bay Boeing 747 thương mại cuối cùng, phiên bản chở hàng, sẽ được bàn giao cho hãng hàng không Atlas Air, sau 53 năm là tâm điểm chú ý của hàng không thế giới, được mệnh danh là "Nữ hoàng của bầu trời" vì mang đến cuộc cách mạng trong lĩnh vực hàng không thế giới.

Boeing 747 (có biệt danh là Jumbo Jet) được thiết kế vào cuối những năm 1960 nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại tăng mạnh của ngành hàng không thế giới, chiếc máy bay thân rộng 2 lối đi đầu tiên trên thế giới và chiếc máy bay Boeing 747 đầu tiên cất cánh từ New York vào ngày 22/1/1970.“Đây chính là chiếc máy bay mang đến cơ hội đi lại bằng đường hàng không cho tầng lớp trung lưu tại Mỹ. Trước khi có Boeing 747, các gia đình có thu nhập trung bình tại Mỹ không đủ điều kiện về tài chính để bay tới châu Âu”, ông Ben Smith - Giám đốc điều hành Air France-KLM cho hay.

Nhà nghiên cứu lịch sử hàng không Max Kingsley-Jones cho rằng Boeing 747 là dòng máy bay có khả năng chuyên chở đáp ứng nhu cầu đi lại tăng cao và mang đến sự biến đổi trên tất cả lĩnh vực của ngành công nghiệp hàng không. Điển hình như việc các sân bay buộc phải thay đổi thiết kế để phù hợp với dòng máy bay mới do phương tiện có sức chứa 350-400 ghế, gấp đôi sức chứa của đa số dòng máy bay khác vào thời điểm đó.

"Nữ hoàng của bầu trời” ra đời như thế nào?

Vào cuối những năm 1960, nhà sáng lập hãng bay Pan Am - ông Juan Trippe tìm biện pháp cắt giảm chi phí qua việc tăng số lượng ghế hành khách trên mỗi máy bay.

Trong một chuyến câu cá, ông Trippe đã “thách đố” Chủ tịch Boeing William Allen phát triển dòng máy bay mới có kích thước lớn hơn Boeing 707.

Ông Allen đã giao cho kỹ sư đại tài Joe Sutter thực hiện nhiệm vụ này. Nhóm nghiên cứu của ông Sutter chỉ mất 28 tháng để phát triển dòng máy bay Boeing 747 từ khâu ý tưởng, thiết kế cho tới khi phương tiện thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 9/2/1969.

Tuy nhiên, dòng máy bay Boeing 747 không đạt được nhiều thành công trong những năm đầu tiên sau khi ra mắt. Chi phí phát triển dự án trị giá 1 tỷ USD gần như khiến Boeing phá sản.

Sau giai đoạn bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng dầu mỏ vào những năm 1970, thời hoàng kim của Boeing 747 bắt đầu vào năm 1989 khi Boeing giới thiệu mẫu 747-400 được trang bị động cơ mới, vật liệu nhẹ hơn giúp phương tiện đáp ứng nhu cầu của các chuyến bay vượt Thái Bình Dương.

Ngày nay, cùng với sự phát triển của khoa học và kỹ thuật, máy bay Boeing 747 dần được thay thế bằng máy bay phản lực động cơ đôi có tầm bay, sức chứa tương đương nhưng tiết kiệm chi phí vận hành hơn.

Giám đốc điều hành AeroDynamic Advisory - ông Richard Aboulafia cho rằng khi xét đến những yếu tố như công nghệ, khả năng chuyên chở, tiết kiệm chi phí, dòng Boeing 777X thực sự khiến Boeing 747 trở nên lỗi thời. Tuy nhiên, dòng Boeing 777X được dự kiến thay thế Boeing 747 sẽ chưa thể đi vào hoạt động ít nhất tới năm 2025 sau nhiều lần hoãn bàn giao.

Bên cạnh đó, phiên bản Boeing 747-8 mới nhất vẫn sẽ được sử dụng làm máy bay chở hàng trong nhiều năm nữa. So với dòng máy bay lớn của đối thủ là A380 - hiện đã ngừng sản xuất, Boeing 747-8 đã có thời gian sản xuất lâu hơn.