Lý do đằng sau những cơn bão gió mạnh dữ dội tại Anh

[Romano]

Cơ quan khí tượng Vương quốc Anh đã đưa ra hai cảnh báo đỏ, mức cảnh báo thời tiết nguy hiểm nhất, trong nhiều tháng vì gió giật mạnh. Điều gì đằng sau hàng loạt các cơn bão gió cực mạnh, nguy hiểm gần đây ở Anh? Liệu thời tiết như thế có khả năng trở nên phổ biến hơn trong tương lai không?
Bão tuyết Arwen vào cuối tháng 11-2021 đã gây ra sự tàn phá trên khắp Scotland, miền Bắc nước Anh và một số vùng thuộc xứ Wales. Những cơn gió mạnh 100 km/giờ cướp đi sinh mạng của 3 người, quật đổ cây cối và khiến 9.000 người chịu cảnh mất điện hơn một tuần giữa tiết trời đóng băng lạnh giá.

Sự tàn phá do Arwen gây ra vẫn chưa nguôi ở một số khu vực và người dân đang dọn dẹp sau cơn bão Dudley (tấn công miền Đông nước Anh vào ngày 16-2). Giờ đây, Anh phải đối mặt với cơn bão Eunice, với tốc độ gió giật lên tới 196 km/giờ.Sức gió kỷ lục - sức gió mạnh nhất từng được ghi nhận ở Anh - được ghi nhận tại ngọn hải đăng Needles trên Đảo Wight, đánh bại kỷ lục trước đó là 190 km/giờ tại Gwennap Head, Cornwall, vào năm 1979. Cơ quan Khí tượng Anh viết trên Twitter: "Đây tạm thời là sức gió mạnh nhất từng được ghi nhận ở Anh".

Cơn bão khiến khoảng 110.000 người Anh không có điện, buộc các trường học và doanh nghiệp phải đóng cửa. Gió mạnh kỷ lục xé toạc mái vải của nhà thi đấu O2 ở London, thổi bay một phần của ngọn tháp của một nhà thờ, thậm chí lật đổ tháp trung tâm từ một trạm phát điện.Theo tạp chí The Conversation, cơn bão Eunice có điểm tương đồng với cơn bão Great Storm năm 1987, cướp đi sinh mạng của 22 người trên khắp nước Anh và Pháp vào tháng 10 năm đó.

Cả hai cơn bão đều được dự đoán tạo thành "sting jet" - hiện tượng khí tượng được cho là đã gây ra một số cơn gió gây hại nhất trong các cơn xoáy thuận ngoài nhiệt đới, phát triển theo mô hình Shapiro-Keyser của các cơn xoáy thuận đại dương.


Đây là hiện tượng thời tiết hiếm xảy ra khi một dải không khí hẹp lao xuống với tốc độ hơn 160 km/giờ, tạo ra một hành lang trên không rộng từ 10-20 km.

Sting jet được phát hiện lần đầu tiên vào năm 2003, và có khả năng xuất hiện trong Great Storm năm 1987 và cơn bão Arwen, có thể tồn tại ở bất cứ đâu trong khoảng từ 1 đến 12 giờ. Hiện tượng khi tượng này rất khó dự báo và tương đối hiếm, làm cho các cơn bão trở nên nguy hiểm hơn. Khi hình thành, chúng có thể tạo ra tốc độ gió trên mặt đất cao hơn nhiều so với những gì có thể được dự báo bằng cách chỉ nghiên cứu độ dốc áp suất.Các nhà khí tượng học vẫn đang nghiên cứu để tìm hiểu về sting jet và hiện tượng này có thể có ảnh hưởng đáng kể đến thời tiết ở Anh khi khí hậu ấm lên. Một số nhà nghiên cứu cho rằng các mô hình có độ phân giải cao dự đoán các cơn bão gió dữ dội hơn trên khắp nước Anh khi biến đổi khí hậu gia tăng, phần lớn sự gia tăng này đến từ các cơn bão xuất hiện hiện tượng sting jet.

Tuy nhiên cũng có nhà khoa học nghĩ rằng không nên vội vàng liên kết mức độ nghiêm trọng của sức tàn phá của cơn bão với biến đổi khí hậu.

Peter Thorne, giáo sư khoa học khí hậu tại Trường Đại học Maynooth ở Ireland, nhận định trong khi biến đổi khí hậu đang làm cho nước dâng do bão ven biển và lượng mưa cực lớn trong các cơn bão như Eunice có nhiều khả năng xảy ra hơn, thì có rất ít bằng chứng về việc bản thân gió đang trở nên tồi tệ hơn.

Thêm nữa, các nhà khoa học khí hậu từ lâu giải thích rằng hiện họ không thể tự liên kết một sự kiện với sự thay đổi khí hậu.