Coi chừng lạm dụng thuốc giảm đau dẫn đến bệnh tim

[Hanna]

VBF-Thuốc giảm đau là thuốc chắc chắn có tác dụng phụ, nên không thể cứ đau gì là dùng bừa bãi. Không chỉ vậy dùng kinh niên sẽ tăng huyết áp, suy tim, đột quỵ tim, và còn nhiều bệnh khác. Với riêng Aspirin thì từ lâu đã bị cấm vì tác dụng phụ của nó.

Bác Sĩ Hồ Ngọc Minh được biết trong cộng đồng người Việt nhiều năm qua với chuyên khoa về hiếm muộn, vô sinh, và lựa chọn trai gái theo ý muốn. Ông đã từng làm nghiên cứu về bệnh hiếm muộn, và các bệnh ung thư của phụ nữ tại National Cancer Institute trực thuộc National Institutes of Health. Bác Sĩ Minh là Board Certified về Obstertrics, Gynecology và Reproductive Endocrinology Infertility. Phòng mạch tọa lạc trong khuôn viên bệnh viện Fountain Valley, tại 11180 Warner Ave., Suite 465, Fountain Valley, CA 92708. Số phone liên lạc: (714) 429-5848, trang nhà: www.bacsihongocminh.com


Thuốc giảm đau làm tăng nguy cơ bị đau tim. (Hình: Ngọc Lan/ Người Việt)
Trong số những thuốc bán không cần toa bác sĩ, các loại thuốc uống chống viêm sưng, đau nhức như Advil, Aleve, Motrin (ibuprofen) có thể nói là các thương hiệu được sử dụng nhiều nhất. Hiện nay có trên 10 triệu người sử dụng các loại thuốc này thường xuyên ở nước Mỹ. Ở liều lượng thấp, chúng được dùng để chống các cơn đau ngắn hạn như nhức đầu, đau lưng, hay nhức mỏi mình mẩy. Ở liều lượng cao, cần toa bác sĩ, thuốc dùng để chữa trị các bệnh đau kinh niên như phong thấp chẳng hạn. Một phản ứng phụ của các loại thuốc trên là có thể làm chảy máu đường ruột. Tuy nhiên, những nghiên cứu gần đây cho biết các loại thuốc chống đau nầy nếu dùng kinh niên có thể làm tăng huyết áp, suy thận, suy tim, đột quỵ tim, và tai biến não.

Trong một bài viết về thuốc Aspirin, tôi đã giải thích sơ qua về phản ứng phụ làm chảy máu đường ruột của thuốc Aspirin cũng như các loại thuốc kể trên, gọi chung là NSAIDS (nonsteroidal anti-inflammatory drugs). Tất cả các loại thuốc giảm đau nầy, ngoại trừ thuốc Aspirin, đều có khả năng làm tăng nguy cơ bị đau tim, suy thận. Thuốc Aspirin vì là loại thuốc yếu nhất trong nhóm, khi dùng liều lượng thấp lại có lợi ích chống lại bệnh suy tim mạch cũng như giảm nguy cơ bị ung thư nhiều loại.

Trong cơ thể của chúng ta có một nhóm tín hiệu gọi chung là prostaglandins, đóng vai trò trung gian qua sự tương tác giữa các tế bào với nhau, thí dụ như tăng cao khi tế bào bị thương tích, đau đớn. Chất prostaglandins đầy được biến chế từ… mỡ đặc (fat) qua sự giúp đỡ của hai chất xúc tác khác gọi là cyclooxygenase, COX-1 và COX-2 (đại khái như hãng internet Cox Cable cho dễ nhớ). COX-1 nghiêng về các chất bảo vệ đường ruột, và COX-2 nghiêng về các chất làm viêm, đau. Thuốc NSAIDS thể hiện dược tính cũng như… độc tính qua sự khống chế cả hai chất COX-1 và COX-2.

Trước năm 2000, người ta chỉ biết một phản ứng phụ của thuốc qua hiệu tính trên COX-1, làm chảy máu đường ruột, vì thế hãng thuốc Merck có ra loại thuốc Vioxx chỉ khống chế COX-2 mà thôi, giảm bớt nguy cơ bị loét bao tử hay chảy máu ruột non. Tuy nhiên sau một thời gian, thuốc Vioxx cho thấy có thể làm tăng nguy cơ bị truỵ tim, vì thế thuốc không được phép tiếp tục bán trên thị trường. Lúc đó người ta cũng không tìm hiểu thêm nguyên nhân tại sao, và quay lại dùng thuốc Motrin, Advil… vì cho rằng các thuốc nầy an toàn hơn. Tuy nhiên gần đây, các nghiên cứu mới vào năm 2015 cho thấy tất cả các loại thuốc trong nhóm NSAIDS, trừ Aspirin, đều có khả năng gây ra bệnh suy tim, đau tim, đau thận, tai biến não.

Lý do vì ngày nay, khoa học hiểu thêm rằng, cả hai chất COX-1 và COX-2 đều có mặt trong vách tế bào mạch máu, cũng như các mạch máu nhỏ trong hệ thống lọc nước của hai trái thận. Các chất prostaglandins sản xuất ra trong thận giúp cho thận lọc máu được dễ dàng. Các loại thuốc giảm đau nầy, khống chế COX-1 và COX-2, có thể làm suy thận bằng cách làm cho mạch máu thận co lại, nước không thải ra ngoài được, đồng thời giữ lại lượng muối sodium trong cơ thể. Hệ quả là áp suất máu tăng cao. Ngoài ra, các mạch lớn cũng bị ảnh hưởng làm cho áp suất máu tăng cao cho cả những bệnh nhân đã hay chưa có bệnh cao huyết áp, dẫn theo nguy cơ bị đột quỵ tim, cũng như tai biến não.

Thật ra, nguy cơ bị cao huyết áp, suy thận chỉ xảy ra cho khoảng 1% đến 5% người dùng thuốc kinh niên. Áp suất máu cũng chỉ tăng trung bình khoảng từ 1 mmHg đến 5 mmHg cho những người không có bệnh cao huyết áp, nhưng có thể tăng cao hơn cho những người đã có bệnh và đang uống thuốc trị bệnh cao máu, vì thuốc giảm đau có thể trực tiếp làm cho các loại thuốc cao máu bớt công hiệu. Theo nghiên cứu, hiệu ứng phụ thường xảy ra sau một tuần sử dụng thuốc giảm đau liên tục. Phản ứng phụ cũng tăng cao theo tỉ lệ liều lượng thuốc.

Cũng theo nghiên cứu mới đây đăng trên tờ New England Journal of Medicine, Bác Sĩ Nissen cho biết, so ra loại thuốc khống chế COX-2, celecoxib, thương hiệu Celebrex của hãng Pfizer, có ít phản ứng phụ hơn cả các loại NSAIDS khác.

Nói như vậy không có nghĩa là chúng ta sợ thuốc và cắn răng chịu đau. Nếu chỉ dùng thuốc trong thời gian ngắn và liều lượng thấp thì chắc cũng… OK thôi, miễn là đừng lạm dụng. Khi bị đau nhức, đừng vội vã nuốt vài viên thuốc cho xong chuyện. Thí dụ khi bị nhức đầu, bạn hãy thử uống nhiều nước, vì thiếu nước cũng làm cho nhức đầu, và tìm nơi thoáng khí để nghỉ ngơi. Còn đau nhức bắp thịt thì hãy thử xoa bóp với dầu nóng hay tắm nước nóng trước khi phải uống thuốc. Riêng cá nhân tôi thì quay lại sử dụng thuốc Aspirin khi cần thiết.

Cuối cùng nếu đau lắm, đau bất kỳ chỗ nào, thì hãy thử nhỏng nhẽo với bà xã hay ông xã một tí, sẽ hết đau ngay. Không cần uống thuốc. Cam đoan.