MÂU THUẪN TRONG LIÊN MINH UKRAINE: KHI NIỀM TIN ĐANG BỊ PHÂN TÁN

[Romano]

Ukraine hiện tại đang ngập ngụa trong bế tắc, đó là điều mà người dân quốc gia Đông Âu này không hề muốn, nhất là sau khi cuộc Tổng tuyển cử bầu cử Quốc hội kết thúc với thắng lợi của nhà lãnh đạo mới, có tư tưởng thân Phương Tây Petro Poroshenko lên làm Tổng thống. Một đối thủ khác của ông Poroshenko trong cuộc chạy đua vào cương vị Tổng thống là Thủ tướng Chính phủ lâm thời sau khi phe biểu tình lật đổ Tổng thống Viktor Yanukovich vào tháng 2 - ông Arsenic Yatsenyuk tiếp tục chấp nhận liên minh và giữ cương vị là thủ tướng của Chính phủ mới (được thiết lập sau bầu cử). Tuy nhiên, điều mà người dân quốc gia này hi vọng sẽ tạo nên một làn gió mới kết thúc tình trạng bế tắc chính trị đã không có thêm bất cứ động thái nào tích cực hơn thế. Miền Đông và Miền Tây Ukraine vẫn là nơi khởi phát và xuất hiện các hoạt động li khai, đòi độc lập như cái cách mà cư dân Crime đã từng làm trước khi trở về thành một phần lãnh thổ của Nga như hiện nay.

Arsenic Yatsenyuk chủ trương dựa vào Mỹ để vực dậy Ukraine
Trong cái tình thế không được cải thiện hiện nay thì không ít người dân tại đây đã đặt ra hoài nghi phải chăng việc sự xuất hiện của một tài phiệt kinh tế làm chính trị như đương kim Tổng thống Petro Poroshenko không đủ để làm nên một sự biến chuyển mang tính căn bản? Hay cái liên minh Petro Poroshenko - Arsenic Yatsenyuk mới thực sự là vấn đề đáng quan tâm hiện nay bởi dường như đang có một sự chồng chéo giữa hai chủ thể lợi ích đang có xu hướng đại diện cho hai trào lưu, cách lãnh đạo đất nước???

Có một thực tế đương kim Tổng thống Petro Poroshenko là người chủ trương cổ suý cho tinh thần tự lực, cánh sinh, phát huy nội lực trong việc tìm kiếm một cục diện có lợi cho Chính phủ mới; đây cũng được cho là một xu thế an toàn đối với Ukraine trước sự dòm ngó và phân tầng ảnh hưởng của Mỹ và nhiều quốc gia Phương Tây và là điều mà nước này đã có một bài học xương máu trong mối quan hệ quá phụ thuộc vào Nga (tất nhiên nó chỉ diễn ra sau khi lãnh đạo nước này chủ trương thoát khỏi Nga bằng mọi giá). Trong khi đó, liên minh quan trọng nhất của Tổng thống Petro Poroshenko - Thủ tướng Arsenic Yatsenyuk lại có thiên hướng phụ thuộc hoàn toàn vào Mỹ và Phương Tây. Ông Arsenic Yatsenyuk xem việc đi theo dưới sự lãnh đạo của Phương tây là con đường thoát khỏi bế tắc hiện nay, đúng như cái cách mà ông đã từng làm trong vai trò người đứng đầu phe biểu tình để lật đổ Tổng thống Viktor Yanukovich. Và cũng rất dễ hiểu, trong một cục diện Ukraine được bao bọc bởi sự bảo vệ tương đối vững chắc từ nước Nga mà Mỹ và Phương Tây vẫn có thể dễ dàng tiếp cận và có mặt tương đối sớm tại đây một phần phụ thuộc vào vai trò của ông Arsenic Yatsenyuk. Đến đây có một câu chuyện không thể không quan tâm là với hai đường hướng như thế thì liệu Chính phủ hiện nay của Ukraine sẽ dung hoà, thích ứng và giải toả các mối xung đột nếu có như thế nào? Liệu có điểm gặp nhau không khi tư tưởng tự lực cánh sinh (tất nhiên là ở mức độ vừa phải) với thái độ phụ thuộc đến khó hiểu nói trên?

Tôi cho rằng, không cần đến một sự lí giải nào thì những ai quan tâm đã phần nào có được câu trả lời cho các câu hỏi nói trên. Để đối diện với một vấn đề Chính phủ Ukraine đã cùng một lúc đối diện với nhiều cách nghĩ, cách làm khác nhau và kết quả là tiếng nói chung trong các quyết sách đó đến quá chậm nên dù đã cố gắng song đều đi đến các ngõ cụt khó hiểu! Và đáng nói hơn khi hầu hết các chính sách đối nội của họ đã bị chính người dân chỉ trích, nhất là trong nỗ lực tìm kiếm trở lại cái quyền lực của Chính phủ Trung ương tại Miền Đông và Miên Tây nước này!

Tương lai Ukraine đang được cho là rất khó lí giải cho đến chừng nào cái liên minh vốn đầy rẫy mâu thuẫn ngay từ đầu này còn tồn tại. Họ cứ loay hoay tìm ra nút thắt của mâu thuẫn trong khi diễn biến chính trường, nhất là hoạt động li khai tại các địa phương vẫn liên tục diễn ra bất chấp nỗ lực của Chính phủ cho dù có người trong số họ đã biết được đâu là vấn đề trong cải thiện tình thế hiện nay. Họ hiểu rằng, chấm dứt liên minh để thành lập một Chính phủ đơn nhất sẽ tăng tính thống nhất trong Chính phủ nhưng trong một chừng mực nhất định họ vẫn chưa đủ sức mạnh để thực hiện cuộc li khai trong Chính phủ để thúc đẩy tiến trình hoà giải tại các địa phương. Rõ ràng, cái tâm thế cũng như tầm ảnh hưởng của các Đảng phái Chính trị Ukraine chưa có sự khác biệt nào cụ thể. Đó là bằng chứng cho thấy chính người dân đang hoang mang và họ không dám đặt sự chọn lựa tuyệt đối của mình vào bất cứ ai. Và để an toàn nhất thời, họ phân tán niềm tin và gửi gắm tương lai của mình vào nhiều chủ thể khác nhau....Thiết nghĩ đây mới là bài toán mà Chính phủ mới và những ai mong muốn vì một Ukraine hoà bình, thịnh vượng cần phải tính đến./.
tm