Con cái Nhà nước sướng thật!

PNCN - Đầu năm giới xăng dầu đồng thanh báo động: họ đã lỗ lớn, lỗ rất lớn, mỗi năm lỗ chừng bốn năm chục nghìn tỷ vì giá xăng dầu quá thấp. Nhà nước mỗi năm phải bù lỗ chừng đó tiền thì xót quá, đành chấp nhận cho tăng giá.



Giá xăng tăng vọt lên hai chục nghìn/lít. Tăng thế mà các sếp xăng dầu vẫn cứ la oai oái, nói giá ấy “còn thấp so với khu vực và thế giới”. Kêu to nhất là sếp Petrolimex, giá tăng vọt từ tháng Hai năm nay nhưng sếp Petrolimex vẫn kêu “sáu tháng đầu năm nay lỗ khoảng 1.500 tỷ đồng”.

Dân tình đang lo cho Petrolimex, cứ lỗ triền miên như thế thì sống làm sao, trong khi phải nuôi ăn cả mấy chục ngàn con người. Nhà nước cứ bù lỗ triền miên thế này chắc có ngày phải treo niêu. Chẳng ngờ mới đây, báo Tuổi Trẻ loan tin động trời: “Ba năm liên tiếp gần đây Petrolimex đã lãi hàng ngàn tỷ đồng”. Sao kỳ vậy ta? Đang là doanh nghiệp nhà nước thì kêu lỗ, đến khi thành công ty cổ phần lập tức công bố lãi ngay tắp lự, lãi cả ngàn tỷ đồng chứ không nhỏ.

Minh họa: Nguyễn Tài

Nhiều người không hiểu, người viết bài này cũng không hiểu, bèn đi hỏi đồng nghiệp. Đồng nghiệp cả cười mà rằng, nói đang là doanh nghiệp nhà nước ngu gì khai lãi, giống như con cái muốn moi tiền bố mẹ, đời nào nó khai ra nó đang dư tiền. Nhưng nếu là công ty cổ phần không khai lãi làm sao phát hành được cổ phiếu?

Không hiểu. Biết rằng trở thành công ty cổ phần nhưng vẫn là con cái Nhà nước, không lãi mà người ta dám khai lãi sao? Vậy lãi có lý hay lỗ có lý? Trả lời: lãi cũng có lý mà lỗ cũng có lý. Vẫn không hiểu. Trả lời: lỗ là bất kỳ thời điểm nào giá bán ra của ta vẫn thấp thua thế giới, trong khi giá mua vào thì như nhau, vậy thì lấy đâu ra lãi? Nếu Nhà nước không bù lỗ cho thì sập tiệm có ngày.

Vậy muốn lãi thì làm sao? Dễ ợt! Lấy giá xăng dầu mua vào thời điểm giá thấp, bán ra với giá tại thời điểm giá cao. Bỏ vào cối đâm cũng không lỗ. Vẫn không hiểu, lãi kiểu đó là lãi giả, giống như anh mua nhà một cây, mười năm sau bán 100 cây rồi bảo lãi 99 cây, thì đó là lãi giả. Trả lời: 99 cây là lãi giả. Nhưng trừ đi 90 cây trượt giá thì 9 cây còn lại là lãi thật. Đồng thời khi anh bán 100 cây thì giá thế giới đã 120 cây rồi, Nhà nước mới bù lỗ cho 20 cây, vị chi anh lãi thật là 29 cây cả thảy. Ấy là thuật lãi mà không lãi, không lãi ấy là lãi vậy!

Nghe có lý. Chợt nhớ năm 2007, Tập đoàn điện lực EVN đòi tăng giá điện, “nếu không tăng EVN tiếp tục lỗ một năm bốn, năm nghìn tỷ”. Nhà nước cho tăng giá điện. Được một năm, đến 2008, EVN đề nghị Nhà nước thưởng 1.002 tỷ vì đã làm ra cục lãi khổng lồ. Thiên hạ được một phen cười vỡ bụng, hóa ra khi cần thưởng thì người ta lấy giá điện mới trừ đi giá điện cũ để khoe lãi, khi cần tăng giá điện thì lại lấy giá điện thế giới trừ đi giá điện trong nước để kêu lỗ. Cái này gọi là thuật lỗ mà không lỗ, không lỗ mà lỗ, ấy là lỗ vậy!

Tất nhiên cộng trừ nhân chia của họ không đơn giản như vậy, nhưng đại khái đều như vậy cả. Doanh nghiệp nhà nước gọi là con cái của Nhà nước, hễ con khóc là mẹ cho bú, có biết đâu nhiều đứa càng no càng khóc lóc kêu đói. Mẹo ấy lặp đi lặp lại hoài sao Nhà nước không biết? Đồng nghiệp lại cả cười, nói bậy nào, Nhà nước giỏi như trời sao không biết. Không tin cứ hỏi Bộ Tài chính xem họ có biết hay không?

A, hiểu rồi hiểu rồi, cái ấy gọi là thuật biết mà không biết, không biết mà biết, ấy là biết vậy.

Hu hu!

Nguyễn Quang Lập