Tết Việt ở Slovakia

Dù không được hưởng niềm vui trọn vẹn như ở Việt Nam nhưng phong tục, tập quán ngày Tết của người Việt ở Slovakia vẫn nguyên vẹn. Tết đã biến cộng đồng người Việt tại Slovakia thành một gia đình lớn.
Nhớ Tết quê nhà.

Tiếng đàn bầu gợi nhớ hồn quê.

Chợ Vajnory (Bratislava), những ngày cận Tết tuyết phủ trắng xóa. Trời âm 4 độ, bà con người Việt vẫn ngâm mình trong giá lạnh để bán hàng. Khủng hoảng kinh tế, hàng hóa ế ẩm, đứng bán hàng cả ngày có khi chẳng có khách, nhưng hàng tháng vẫn mất tiền thuê cửa hàng, bởi vậy rét vẫn phải ra chợ. Tuy nhiên ngày 30 Tết, mọi người đều nghỉ sớm để kịp đón giao thừa ở Việt Nam.
Chị Xuyến, một cựu bác sĩ hiện bán hàng ở chợ Vajnory cho biết, chị đã sống ở Batislava hơn 10 năm, nhà ở ngoại ô nên khá rộng, cũng nuôi gà, trồng rau như ở Việt Nam. Tết năm nay, chị Xuyến nghỉ hàng sớm hơn, chọn con gà trống đẹp nhất làm mâm cỗ cúng gia tiên. Bên bàn thờ khói hương nghi ngút, cả nhà quây quần bên mâm cỗ, xem VTV4, chị kể cho các con nghe về Tết ở Việt Nam...
"Lúc ấy mình nhớ nhà, nhớ anh em, họ hàng, bạn bè... kinh khủng. Nhất là nhớ cái không khí Tết Việt Nam. Ký ức cứ ào ạt tràn về..." - chị Xuyến tâm sự.
Tại chung cư Dimitrov có khoảng 200 người Việt sinh sống, một số đã có gia đình, còn lại phần lớn là các anh chị em sang lao động sống độc thân. Ngày mồng Một Tết, mấy gia đình tổ chức ăn cơm chung, rồi lì xì cho các cháu.
Với thế hệ người Việt thứ nhất ở Slovakia, những kỷ niệm về Tết ở quê hương vẫn đầy ắp và nguyên vẹn. Không có gia đình người Việt nào bỏ Tết, dù có gia đình đã sống xa Tổ quốc hơn 30 năm. Không có bàn thờ uy nghi, hoành tráng như ở Việt Nam, nhưng nhà nào cũng thắp hương để khấn gia tiên, trên mâm cỗ không thể thiếu bánh chưng hoặc xôi gấc.
"Không được như Việt Nam, nhưng ít nhiều vẫn phải giữ Tết, để cho con cháu không quên nguồn cội "- anh Ngọc, một người đã sống ở đây hơn 20 năm tâm sự.
Lửa hồng Tết Việt

Tết Việt đã biến cộng đồng người Việt ở Slovakia thành gia đình lớn.

Ở Slovakia có khoảng 5.000 người Việt làm ăn sinh sống, chủ yếu tập trung ở Bratislava. Năm nay, Hội Người Việt ở đây tổ chức cho bà con người Việt ăn Tết sớm. Bratislava hôm ấy không có tuyết, nhưng khá lạnh xuống tới âm 7 độ, đường phố vắng vẻ.
Trái ngược với cái lạnh lẽo bên ngoài, bước chân vào hội trường Cung Văn hóa quận 3, phố Vajnorská (nơi tổ chức gặp mặt đón xuân của cộng đồng người Việt ở Bratislava) tôi đã cảm nhận được không khí ấm áp của Tết Việt.
Ông Lê Xuân - Phó Chủ tịch Hội Người Việt Bratislava - đạo diễn chính buổi liên hoan cho biết: "Tôi sống ở đây đã hơn 20 năm, rất hiểu tâm tư tình cảm của bà con người Việt. Hàng ngày sống quanh mình là những người không cùng ngôn ngữ, khác văn hóa, công việc lôi cuốn nên người Việt không có điều kiện gặp nhau. Ngày Tết được ngồi lại với nhau, nâng chén rượu, ăn miếng bánh chưng, tận hưởng cái không khí Tết ấm áp của quê nhà cũng là điểm tựa nâng đỡ tinh thần...".
Mâm cỗ trong buổi gặp mặt đón xuân của cộng đồng người Việt hôm nay toàn đồ ăn đặc trưng Tết Việt. Giữa nơi đất khách, nhìn những chiếc bánh chưng gói lá dong, được buộc bằng lạt giang vuông vắn, những khúc giò nạc vừa thơm mùi thịt, vừa thơm mùi lá chuối do chính bàn tay của chị em phụ nữ ở đây làm ra mới cảm nhận hết được tình cảm của người Việt với quê hương. Họ vẫn giữ phong tục, tập quán của quê nhà, dù những hạt gạo nếp đến được nơi đây đã phải vượt nửa vòng trái đất.
Nâng cốc rượu vang chúc tôi, chị Đoàn Thị Thủy, trước đây là nhân viên ngân hàng, sống ở Slovakia hơn mười năm xúc động ngẹn ngào: "Mấy năm nay không được về quê ăn Tết, uống say say một chút cho vơi đi nỗi nhớ anh à".
Đêm đã khuya, ngoài trời tuyết đã bay trắng xóa, nhưng dường như ai cũng muốn nán lại, lòng người như có ngọn lửa hồng sưởi ấm. Ngọn lửa ấy đang tiếp tục thắp sáng cho các thế hệ người Việt mai sau.
Chào Xuân Tân Mão, hẹn gặp lại ngày này năm sau.

Lê Chiên
(Từ Vienna, CH Áo