Roosevelt được chọn là tổng thống tốt nhất lịch sử Mỹ

Các học giả Anh vừa tổ chức cuộc xếp hạng đầu tiên về 40 đời tổng thống Mỹ, trong đó vị trí số một thuộc về nhà lãnh đạo gắn liền với Thế chiến II Franklin D Roosevelt, còn cựu tổng thống Bush con nằm ở nhóm cuối bảng.

Những bình chọn và đánh giá về các đời tổng thống Mỹ được khởi đầu từ năm 1960 với cuốn sách Presidential Power của chuyên gia nghiên cứu chính trị Mỹ Richard Neustadt. Trong công trình này ông giải thích: "Tại nước Mỹ chúng tôi ưa thích được "xếp hạng' một tổng thống. Chúng tôi đánh giá ông là 'yếu' hay 'mạnh'".

Nửa thế kỷ kể từ đó, việc đánh giá các tổng thống Mỹ một cách có hệ thống đã trở thành công việc quen thuộc của các học giả Mỹ. Cùng khoảng thời gian này, nghiên cứu về lịch sử và chính trị Mỹ cũng phát triển nhanh chóng trong các đại học tại Anh. Tuy nhiên, theo BBC đây là lần đầu tiên có một cuộc xếp hạng các đời tổng thống Mỹ do các học giả Anh thực hiện.

Cuộc bình chọn xếp hạng mang tính học thuật này được Trung tâm Tổng thống Mỹ thuộc Học viện Hoa Kỳ học nằm trong hệ thống Đại học London tiến hành trước khi diễn ra cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2010. Tổng cộng có 47 học giả Anh chuyên nghiên cứu về lịch sử và chính trị Mỹ tham gia thực hiện cuộc xếp hạng.

Các học giả Anh được yêu cầu xếp hạng năng lực của tất cả các tổng thống Mỹ từ năm 1789 đến 2009 (ngoại trừ William Henry Harrison và James Garfield vì họ đã qua đời ngay sau khi nhậm chức không lâu) theo 5 tiêu chí: Xây dựng chương trình hành động, năng lực lãnh đạo trong nước, chính sách đối ngoại, sự trong sạch của chính quyền và ý nghĩa lịch sử về di dản của họ.

Những học giả tham gia xếp hạng đã chấm điểm các đời tổng thống Mỹ theo từng tiêu chí với thang điểm từ 1 (không hiệu quả) đến 10 (rất hiệu quả). Kết quả sau đó được tính trên tổng số điểm mà mỗi tổng thống nhận được để đưa ra danh sách cuối cùng.

Theo đó, Tổng thống Franklin D Roosevelt (1933-1945) được xếp vị trí số một chung cả danh sách. Ngoài ra ông còn dẫn đầu về 3 tiêu chí là xây dựng chương trình hành động, năng lực lãnh đạo trong nước và chính sách đối ngoại. Tổng thống có công giải phóng chế độ nô lệ Abraham Lincoln (1861-1865) giữ vị trí thứ hai, đồng thời dẫn đầu tiêu chí ý nghĩa lịch sử về di sản. Vị tổng thống đầu tiên trong lịch sử Mỹ George Washington (1789-1797) đứng thứ ba và dẫn đầu về tiêu chí sự trong sạch của chính quyền.

Hầu hết các tổng thống Mỹ trong Top 15 đều thuộc thế hệ "người xưa", chỉ có một tổng thống trong nhóm cầm quyền từ 1977 đến 2009 là Ronald Reagan (1981-1989) có tên trong nhóm này với vị trí thứ 8. Trái lại, 5 tổng thống cầm quyền giai đoạn đầu của lịch sử nước Mỹ từ 1789 đến 1825 đều xếp ở vị trí cao như George Washington và Thomas Jefferson (trong Top 5) và John Adams, James Monroe và James Madison (trong Top 15).

Đương kim Tổng thống Barack Obama không nằm trong danh sách xếp hạng của các học giả Ảnh, nhưng ước tính cho thấy ông có thể lọt vào Top 10 nếu được chấm. Ông được đánh giá cao chủ yếu vì tầm quan trọng mang tính biểu tượng của việc đây là tổng thống da màu đầu tiên tại Mỹ. Còn người tiền nhiệm của ông là George W Bush (2001-2009) đứng ở vị trí thứ 31, thuộc nhóm 10 tổng thống cuối danh sách, do những di sản tiêu cực về cuộc chiến Iraq và việc ông bị đánh giá là "hống hách".

Các cuộc xếp hạng tổng thống của học giả Mỹ thường đặt Abraham Lincoln đứng vị trí số một vì thành tựu lịch sử của ông trong cuộc nội chiến, đặc biệt là việc chấm dứt chế độ nô lệ. Họ cũng thường xếp George Washington đứng ở vị trí thứ hai vì vai trò lịch sử của ông trong việc khai lập quyền lực của tổng thống Mỹ.

Tuy nhiên, cuộc bình chọn của các học giả Anh đã cho thấy quan điểm khác đến từ xứ sở sương mù. Họ chọn Franklin D Roosevelt đứng vị trí số một vì đánh giá cao những thách thức lớn mà ông phải đối mặt khi làm tổng thống trong cả thời kỳ Đại suy thoái và Chiến tranh thế giới thứ hai, cũng như sự tự tin và năng lực lãnh đạo của ông trong hai cuộc khủng hoảng lịch sử này. Ý nghĩa lịch sử của di sản chính trị mà ông để lại cho nước Mỹ cũng được đánh giá cao.

Ngoài những cái tên trong Top 3, sự khác biệt trong đánh giá của các học giả Mỹ và Anh còn thể hiện qua cách xếp hạng một số tổng thống nổi tiếng khác. Những cuộc bình chọn gần đây tại Mỹ thường xếp John F Kennedy (1961-1963) ở vị trí thứ 6, nhưng ông chỉ đứng ở vị trí thứ 15 trong cuộc xếp hạng tại Anh. Các học giả xứ sương mù tỏ ra không hài lòng với Kennedy vì khoảng trống giữa khả năng hùng biện với những thành tựu cụ thể khi làm tổng thống của ông.

Dat Viet