Dù có thích đến mấy, mọi người cũng nên hạn chế hoặc tốt hơn là tránh xa các loại cá gây ra ung thư dưới đây trước khi sức khỏe bị ảnh hưởng nặng.

Khô cá được bày bán ngoài chợ
Cá vốn là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng, cung cấp protein với chất lượng cao, axít béo Omega-3 cùng nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu cho con người.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo mỗi người nên ăn ít nhất 3 bữa ăn có kèm cá/tuần. Cá là loại thịt có màu trắng, giàu axit béo omega-3 nên có thể làm giảm lượng cholesterol xấu, ngăn ngừa hình thành cục máu đông và bảo vệ tốt cho tim mạch. Hơn nữa, cá còn giàu chất DHA, giúp ngừa bệnh Alzheimer và được chứng minh là có tác dụng giảm nguy cơ ung thư ruột, ung thư gan.
Trong ẩm thực phong phú của người Việt, cá là loại thực phẩm quen thuộc, gắn liền với bữa cơm của mọi gia đình. Tuy vậy, không phải loại cá nào cũng an toàn khi được sử dụng thường xuyên.
Dưới đây là 2 kiểu chế biến cá, nếu ăn nhiều có thể dễ bị nhiễm ký sinh trùng nguy hiểm, thậm chí nguy cơ về ung thư khá cao.
Cá khô ướp muối
Cá khô hay cá ướp muối là hình thức bảo quản cá bằng cách cho ướp, xát với muối khô vào con cá để giúp bảo quản lâu và tăng hương vị cho món ăn. Món cá ướp muối là loại thực phẩm lâu đời và được người Việt rất yêu thích ăn mỗi ngày.
Tuy nhiên, vào năm 2017,
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp món cá ướp muối vào danh sách thực phẩm gây ra ung thư ở cấp độ 1. Điều đó có nghĩa là cơ quan này đã có đủ bằng chứng cho thấy cá ướp muối có thể gây ung thư cho con người nếu ăn lâu dài.
Món cá này chứa rất nhiều
nitrate và
nitrite. Chúng phản ứng với protein để tạo thành
nitrosamine, chất gây đột biến DNA. Theo Cục An toàn Thực phẩm Hong Kong, quá trình ướp muối, phơi nắng và bảo quản cá lâu ngày có thể khiến cho cá sản sinh ra
nitrosamine, hợp chất có liên quan đến nguy cơ bị ung thư vòm họng và ung thư bao tử.
Ngoài ra, cá khô nếu không được phơi đủ nắng hoặc cho bảo quản trong môi trường ẩm ướt rất dễ bị nấm mốc xâm nhập. Độc tố
aflatoxin là loại độc tố sinh ra từ nấm mốc trên thực phẩm khô, được WHO xếp vào nhóm gây ra ung thư gan hàng đầu. Nhiều người có thói quen "
tiếc rẻ" nên chỉ đem rửa sạch chổ bị mốc rồi ăn tiếp, điều này rất nguy hiểm.
Món cá tái, sống
Hương vị ngọt, cảm giác tươi của món gỏi cá, cá sống khiến cho nhiều người rất ưa chuộng, nhưng cũng vô tình mở đường cho các loại ký sinh trùng và vi khuẩn nguy hiểm xâm nhập vào cơ thể. Theo Tổ chức An toàn thực phẩm Úc, cá được đem đông lạnh hoặc nấu chín đến 63 độ C thường có đủ độ an toàn khi ăn. Nhưng khi ăn sống, tái hoặc cho hun khói lạnh, nguy cơ bịphơi nhiễm tăng lên rõ rệt.
Các món ăn chế biến từ cá sống có thể tiềm ẩn nguy cơ nhiễm ký sinh trùng nguy hiểm như
giun sán Anisakis hoặc vi khuẩn như
Vibrio, Bacillus cereus. Triệu chứng nhiểm bệnh có thể xuất hiện ngay sau khi ăn hoặc trong vài ngày, tùy thuộc vào tác nhân gây nhiễm.
Trong số các ký sinh trùng,
giun sán Anisakis được đánh giá là đáng lo ngại nhất. Ấu trùng của chúng có thể xâm nhập đường tiêu hóa, gây ra đau bụng, nôn ói, tiêu chảy hoặc khởi phát phản ứng dị ứng như bị ngứa lưỡi, nổi mẩn, thậm chí sốc phản ứng.
Điều này trở nên đáng báo động do thói quen ăn sushi, sashimi, cá muối hay cá hồi hun khói lạnh ngày càng được phổ biến rộng rãi, tạo ra cơ hội cho ấu trùng sinh tồn và trực tiếp lây sang người. Một số loài cá thường nhiễm ký sinh trùng là
cá trích, cá thu, cá tuyết, cá bơn non...
Nhiều loại ký sinh trùng từ cá sống cũng tiềm ẩn hiểm họa cho sức khỏe. Sán lá gan nhỏ ký sinh trong đường mật, gây ra viêm sưng kéo dài, tạo ra sẹo xơ và gây tắc nghẽn, là yếu tố nguy cơ dẫn đến ung thư ống mật, loại ung thư hiếm gặp nhưng hậu quả rất xấu.
Sán lá phổi di chuyển đến phổi, gây ra ho mãn tính, đau ngực, ho ra máu; một số ấu trùng còn có thể tấn công lên não, gây ra chứng bị co giật, bị viêm màng não hoặc gây tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
Trong khi đó, vi khuẩn
Vibrio, Salmonella và
Listeria có thể gây bệnh tiêu chảy cấp tính, nhiễm trùng huyết, đặc biệt nguy hiểm với phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người bị suy giảm hệ miễn dịch.
Ngoài ra, nhiều người nghĩ rằng đem cho ngâm giấm, vắt chanh hay ướp muối vào cá sống sẽ được an toàn. Tuy nhiên, nhiều loài ký sinh trùng vẫn sống sót trong môi trường axit hoặc ở nồng độ muối dưới 10%. Vì vậy, biện pháp an toàn nhất là bảo quản cá đông lạnh đúng cách, nấu chín thật kỹ và bảo đảm vệ sinh khi đem chế biến cá.