Nghệ sĩ Ưu tú Thành Lộc rơi nước mắt khi bất ngờ nhận lại được kỷ vật của cha mình là Nghệ sĩ Nhân dân Thành Tôn do một khán giả mang đến tặng.
Nghệ sĩ Ưu tú Thành Lộc bất ngờ nhận lại được di cảo của cha
Mới đây, Nghệ sĩ Ưu tú chia sẻ câu chuyện khi vừa hoàn thành vai diễn trên sân khấu thì bất ngờ nhận được một túi quà rất nặng từ một khán giả nữ. Món quà này khiến anh suýt “rụng tim” vì đó là những di cảo đã bị thất lạc của cha mình.
Món quà quý giá mà Thanh Lộc nhận lại được từ khán giả là di cảo của cha mình. Ảnh: FBNV
“Đó là một túi giấy năng nặng, trong đó có 10 cái bìa plastic rất bự. Lúc tôi mở ra xem thì thấy có 11 kịch bản hát bội do ba viết để thu trên Đài Phát thanh Sài Gòn từ trước 1975 (Ban hát bội Vân Hạc).
Có kịch bản được viết năm 1968, khi đó tôi mới 7 tuổi và năm 1960, khi tôi còn chưa chào đời. Có cả kịch bản Phù Đổng Thiên Vương trên bìa còn viết người chuyển thể thành cải lương là anh năm Thanh Tòng (cố Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Tòng). Kịch bản có cái còn nguyên, có cái chỉ còn lại vài tờ… Ngày xưa các tiền bối viết kịch bản bằng tay, quý như vàng!
Cái làm xao tôi động tâm can nhất chính là bút tích của ba trên đó. Tôi đã chịu ảnh hưởng từ cái kiểu chữ viết nghiêng này của ba… Không biết cô Bích (tên nữ khán giả) đã tìm thấy ở đâu, nơi bán sách báo cũ hay từ một bà bán ve chai đồng nát nào đó? Nhưng món quà dễ thương khiến tôi muốn rơi nước mắt luôn!”, Nghệ sĩ Ưu tú Thành Lộc bày tỏ.
Nghệ sĩ Nhân dân Thành Tôn - cha của Thành Lộc là ai?
Ba của Nghệ sĩ Ưu tú Thành Lộc chính là Nghệ sĩ Nhân dân Thành Tôn (1913-1997), một nghệ sĩ hát bội trứ danh - một trong những nhân vật thuộc thế hệ vàng của sân khấu cải lương miền Nam.
Nghệ sĩ Nhân dân Thành Tôn bắt đầu học hát năm 13 tuổi tại chính gánh hát Phước Long Ban của ông nội là bầu Luông. Mặc dù là gánh hát của gia đình nhưng ông vẫn phải học hát theo đúng quy trình từ vai quân hầu, quân canh, quân chạy hiệu cho đến năm 17 tuổi mới được đóng kép con.
Thời gian đầu mới bước chân vào nghề hát bội, Nghệ sĩ Nhân dân Thành Tôn phải chịu rất nhiều cực nhọc. Gánh hát Phước Long Ban 1 năm chỉ hát 6 tháng rồi quay về quê quán chia tiền cho anh em trong gánh hát. Họ vừa làm ruộng vừa tập tuồng mới, đợi đến "vụ" lại lên ghe đi hát khắp các vùng sông nước miền Tây Nam Bộ. Chỉ những người yêu nghề lắm mới gắn bó được với nghề hát bội.
Nhưng vào những năm sau 1930, hát bội rơi vào thời kỳ mất khán giả, trong khi đó, cải lương bắt đầu được yêu thích. Vậy là, những gánh hát bội phải tìm cách đổi mới mình để thu hút người xem, nhiều biến cố cộng lại, nhóm Phước Long Ban tan rã.
Không chịu bỏ nghề, Nghệ sĩ Nhân dân Thành Tôn đi hát cho gánh Thạnh Hưng Ban của ông bầu Hùng ở huyện Trà Ôn, Cần Thơ. Nhưng không cam làm anh kép hát tỉnh lẻ, ông muốn thử sức, thử thời vận ở thành phố nên ông khăn gói tìm đường về Sài Gòn.
Về Sài Gòn, ông hát cho gánh Tấn Thành Ban của bầu Cung ở đình Cầu Muối. Một năm sau, Nghệ sĩ Nhân dân Thành Tôn "đầu quân" về gánh Vĩnh Xuân Ban của bầu Thắng và nhanh chóng trở thành kép chánh ăn khách nhất lúc bấy giờ. Mến tài đức của Thành Tôn, ông bầu Thắng gả người con gái thứ tên Huỳnh Mai cho ông. Bà Huỳnh Mai lúc bấy giờ đã là một đào hát nổi danh Sài Gòn.
Nghệ sĩ Thành Tôn và Huỳnh Mai nên duyên vợ chồng. Các con của họ đều nối gót cha mẹ theo nghiệp của gia tộc, trong đó có những nghệ sĩ nổi danh như: Bạch Long, Thành Lộc, Bạch Lê, Bạch Liên, Bạch Lựu, Bạch Lý…
Năm 1947, Nghệ sĩ Nhân dân Thành Tôn cùng một số nghệ sĩ lập Ban hát bội Vân Hạc trình diễn nhiều tuồng hát bội trên Đài phát thanh Sài Gòn giai đoạn 1948 đến trước năm 1975. Ban Vân Hạc quy tụ nhiều nghệ sĩ hát bội ưu tú lúc bấy giờ như: Thiệu Của, Chín Luông, Hữu Thoại…
Do yêu cầu của Đài, trình diễn phải có kịch bản duyệt trước nên ông chịu trách nhiệm ghi chép sẵn một số tuồng xưa cho Ban Vân Hạc. Từ đó, Thành Tôn bước chân vào nghiệp soạn tuồng. Ông dành nhiều tâm huyết nghiên cứu cách diễn, cách viết, dàn dựng tuồng đổi mới cho phù hợp với cảm thụ của khán giả.
Cha mẹ của Thành Lộc không chỉ nổi bật trên sân khấu mà còn có tư tưởng sáng tạo. Ông tự tin rằng, con không cần ngoại hình, chỉ cần tài - điều này ảnh hưởng mạnh đến sự phát triển của các con ông sau này.
Đa số các đồng nghiệp của Nghệ sĩ Ưu tú Thành Lộc đều có chung nhận định, anh có tài làm cho khán giả khóc - cười, vui nhộn hay buồn thương theo ý mình. Tài năng đó của Thành Lộc không chỉ do bẩm sinh hay do nỗ lực rèn luyện mà còn là sự thừa hưởng mã gen của một gia tộc mấy đời theo nghề hát.
Khả năng sáng tạo của Nghệ sĩ Ưu tú Thành Lộc được thể hiện qua nhiều vai diễn. Dù cho tâm trạng của nhân vật có phức tạp đến đâu, Thành Lộc vẫn khắc họa trọn vẹn, không thừa không thiếu, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người xem.
"Ba dạy tôi, cạnh tranh lành mạnh là cạnh tranh trên sân khấu. Tổ nghiệp phù hộ con hay không là lúc đứng trên sân khấu. Nếu con đứng trong bóng tối mà khán giả vẫn nhớ tới con thì còn hơn là người đứng ngoài ánh sáng mà ít ai nhớ tới, như vậy là con thành công rồi", Nghệ sĩ Ưu tú Thành Lộc chia sẻ.
Vietbf @ Sưu tầm
