Có nên uống nhiều loại vitamin và thực phẩm bổ sung vào mùa lạnh hay không?

[trungthuc]

Dưới dạng viên nén, bột khuấy hay thức uống được chế biến sẵn, thực phẩm bổ sung có tác dụng cung cấp hàng ngày một số chất dinh dưỡng cho cơ thể. Tên gọi thực phẩm bổ sung được áp dụng để chỉ ra những hoạt chất quan trọng như vitamin, khoáng chất, dầu cá omega-3, chất đạm, chất collagen và thường được xem là có khả năng giúp cho con người chống các triệu chứng bị cảm lạnh vào mùa đông: giúp cho cơ thể đỡ mệt mỏi, tinh thần bớt chán nản.

(Ảnh minh họa: Wikipedia)

Theo Liên đoàn Quốc gia Synadiet chuyên về thực phẩm bổ sung, cứ trên 10 người tiêu dùng ở Pháp, là có đến 7 người cho biết họ có sử dụng thực phẩm bổ nhiều lần trong năm. Trong số này, có vitamin C giúp tăng sức đề kháng, magnesium giúp giảm căng thẳng, vitamin B tốt cho hệ thần kinh, vitamin D bổ xương, vitamin P bảo vệ thành mạch và tốt cho hệ tuần hoàn máu ….. Theo báo Huffington Post, tại các nước Âu-Mỹ, có rất nhiều thông tin về các loại thực phẩm bổ sung, mỗi khi mùa thu về thời tiết bắt đầu lạnh trở lại. Kết quả cho thấy mức doanh thu của ngành chế biến thực phẩm bổ sung đạt mức 2,7 tỷ euro trong năm vừa qua.

Phải nói rằng các công ty sản xuất tìm đủ mọi cách để quảng cáo và thuyết phục khách hàng sử dụng hàng ngày các chất dinh dưỡng, bổ sung thêm cho các bữa ăn. Thực phẩm bổ sung giờ đây không giống như thuốc chửa trị bệnh nhưng có bề ngoài rất hấp dẫn với nhiều màu sắc bắt mắt và cách sử dụng cũng rất đơn giản như kẹo dẻo, hứa hẹn kích thích hệ miễn dịch tự nhiên trong cơ thể, giảm căng thẳng mệt mỏi và thậm chí cải thiện giấc ngủ. Tóm lại, thực phẩm bổ sung được cho là cần thiết khi trời đang trở lạnh, nhiệt độ giảm nhanh, ánh nắng không còn nhiều vì màn đêm kéo dài, ngày bị thu ngắn lại.

Nhưng liệu rằng loại vitamin bổ sung có thực sự hiệu quả như trong các quảng cáo và người tiêu dùng có nên uống nhiều hay không? Để trả lời các câu hỏi này, bác sĩ Alexandra Dalu, chuyên khoa dinh dưỡng và các liệu pháp chống lão hóa, cho rằng không nên lạm dụng vitamin. Bà này cùng với đầu bếp trứ danh người Pháp Thierry Marx là đồng tác giả của cuốn sách "L'assiette santé" (Sức khỏe trong thức ăn) do nhà xuất bản Flammarion cho phát hành ra. Theo bà Dalu, cần nên tìm hiểu kỹ lưỡng về các loại vitamin bổ sung và nên sử dụng theo đúng cách khi mùa đông đến gần. Khi nhiệt độ xuống thấp và cơ thể dễ cảm lạnh, thì nhiều loại vitamin như C, B6, B9 hay D, cũng như hai chất magnesium và zinc có tác dụng chống oxy hóa, giúp tăng sức đề kháng cho cơ thể. Các loại thức ăn giàu các chất này, sẽ có lợi hơn, giúp cho cơ thể đối phó tốt với những căn bệnh thường thấy xuất hiện vào mùa đông.

Không nên lạm dụng vitamin cũng như các thực phẩm bổ sung
Trong số các chất bổ, vitamin C luôn được đánh giá cao, do được xem là cần thiết cho cơ thể và có hiệu quả tốt trong việc ngăn ngừa các chứng cảm lạnh nhẹ và các bệnh viêm về tai mũi họng. Thế nhưng, trừ khi cơ thể của bạn thường bị thiếu hụt vitamin C, việc dùng thực phẩm bổ sung vốn không cần thiết. Theo bác sĩ Alexandra Dalu, lượng vitamin C hàng ngày dễ đạt được theo cách tự nhiên, thông qua các bữa ăn có kèm trái cây và rau quả. Theo cơ quan an toàn thực phẩm ANSES ở Pháp, một người ở độ tuổi trưởng thành chỉ cần 110 mg vitamin C mỗi ngày, tức tương đương với một quả kiwi, hai quả cam vắt hay một quả ớt chuông. Trẻ em không cần dùng thực phẩm bổ sung để có đủ vitamin C, vì số lượng khuyến cáo hàng ngày là từ 15 đến 45 mg mỗi ngày tùy theo độ tuổi.

Tóm lại, nếu khẩu phần ăn uống đầy đủ, việc sử dụng thêm nhiều vitamine C vào mỗi buổi sáng sẽ không giúp cho bạn hoàn toàn tránh khỏi chứng đau cổ họng hay viêm mũi, bị lây lan từ các đồng nghiệp. Trong trường hợp bạn thường xuyên hút thuốc hoặc uống rượu, việc dùng thực phẩm bổ sung sẽ rất cần thiết, để bù đắp các tác hại của thuốc lá hoặc rượu bia. Đó chỉ là giải pháp tạm thời, vì tốt nhất cho sức khỏe không phải là dùng vitamin bổ sung hàng ngày, mà là giảm số lượng tiêu thụ những thứ có hại cho sức khỏe, kể cả thuốc lá và rượu.

Magnesium hay vitamin D đều giúp cho cơ thể chống mệt mỏi, bị chuột rút,.. đồng thời giúp cho bạn sẽ ngủ ngon hơn. Các hoạt chất này tham gia nhiều vào quá trình sản xuất năng lực, góp phần vào hoạt động bình thường của hệ tim mạch cũng như thần kinh. Theo bác sĩ Alexandra Dalu, để giúp làm giảm mệt mỏi và bớt căng thẳng, nên dùng bổ sung hai chất magnesium và vitamin D.

Thực tế, vitamin D không phải là một loại vitamin, mà là một chất nội tiết hoóc-môn tham gia vào quá trình trao đổi các chất cần thiết trong cơ thể nói chung, chẳng hạn như quá trình hấp thụ calcium cho xương, giúp hệ cơ bắp và hệ miễn dịch hoạt động bình thường. Vitamin D có thể tìm thấy trong thức ăn thường ngày, đặc biệt là trong thịt cá béo, trứng gà, phô mai, hải sản hay đậu nành, nhưng đồng thời vitamin D cũng được tổng hợp khi chúng ta ra phơi nắng, làn da được tiếp xúc với ánh sáng ban ngày.

Vào mùa đông khi trời ít có nắng, ánh sáng sẽ giảm nhiều do đêm dài ngày ngắn, đó là thời điểm cần bổ sung thêm vitamin D cho cơ thể. Tuy nhiên, không phải bất cứ ai cũng cần uống thêm vitamin D. Theo Cơ quan Y tế công cộng (Santé Publique France) ở Pháp, trẻ em và người cao tuổi thường dễ bị thiếu hụt cho nên vitamin D chủ yếu được dành cho những đối tượng này, nhất là vào mùa đông.

Đối với người trưởng thành, nếu bạn dễ bị nhiễm trùng và cảm lạnh vào mùa đông, điều quan trọng đầu tiên là tìm hiểu ra nguyên nhân nào đã gây ra. Để biết mình có bị thiếu hụt vitamin và khoáng chất, thay vì đơn thuần đi mua thực phẩm bổ sung rồi tự uống, tốt nhất là bạn nên đến gặp bác sĩ, xin được xét nghiệm máu để xác định liều lượng vitamin và khoáng chất trong máu có bị thiếu hụt hay không. Điều này sẽ giúp cho bạn biết rõ liệu cơ thể có cần hay không và khi đã tìm hiểu nguyên nhân gây ra tình trạng bị thiếu hụt, thì lúc ấy mới tìm cách điều trị. Theo bác sĩ Alexandra Dalu, nên cẩn thận với việc dùng thực phẩm bổ sung. Cho dù không phải là thuốc trị bệnh đúng nghĩa, nhưng thực phẩm bổ sung khi sử dụng quá liều vẫn tiềm ẩn một số rủi ro cho sức khỏe.

Cụ thể là vitamin D, khi bị dư thừa có thể làm cho cơ thể hấp thụ quá nhiều calcium có nguy cơ dẫn đến chứng sạn thận hay bị nhồi máu cơ tim do bị nghẽn mạch máu. Nói như vậy có nghĩa là khi chúng ta ăn uống đầy đủ và hoạt động nhiều ở ngoài trời thì không cần phải dùng vitamin D bổ sung. Cơ quan an toàn thực phẩm ANSES có chia sẻ khuyến cáo của giới bác sĩ chuyên khoa về dinh dưỡng, theo đó nếu lạm dụng quá liều vitamin D sẽ dễ bị suy thận. Vào tháng 3 năm nay, cơ quan này đã mở đợt thông tin nhắc nhở người tiêu dùng chỉ mua thực phẩm bổ sung theo lời khuyên của giới chuyên gia y tế và nên cảnh giác đề phòng với những loại sản phẩm được cho là "thần dược, trị bá bệnh, được quảng cáo rầm rộ trên mạng xã hội"!

Nguồn: rfi.fr