Tại sao tàu chiến Iran neo ở Sudan?

Các mối quan hệ của Sudan với Iran đã trở thành tâm điểm chú ý khi nước này đón hai tàu chiến Iran chỉ trong vòng chưa đầy một tuần sau vụ nổ ở nhà máy vũ khí tại Khartoum, vụ việc mà các quan chức Sudan cáo buộc Israel là thủ phạm.

Tàu Shahid Naqdi rời một cảng ở miền nam Iran hồi tháng 9, đi qua Biển Đỏ và neo tại một cảng của Sudan.

Các thông tin chưa được xác nhận ở Iran cho rằng nhà máy vũ khí đó hoặc là nơi chứa hoặc là nơi sản xuất vũ khí vì lợi ích của Iran. Trước kia, Sudan phủ nhận tin nước này cho phép các vũ khí Iran được trung chuyển qua lãnh thổ của mình tới tay phong trào Hamas ở Dải Gaza và Hezbollah ở Lebanon.

Bộ trưởng Thông tin Sudan Ahmed Belal Osman hồi tuần trước đã cáo buộc Israel tiến hành một vụ không kích nhằm vào nhà máy vũ khí này. Một vụ nổ ở Yarmouk, ngoại ô Khartoum, ngày 24/10 gây thiệt hại rất lớn. Sudan đã than phiền lên Liên Hợp Quốc về vụ tấn công. Phía Israel từ chối bình luận.

Việc tàu chở máy bay trực thăng Khark và tàu khu trục Shahid Naqdi hiện diện ở bờ Biển Đỏ của Sudan đã làm dấy lên câu hỏi về mối quan hệ đang được tăng cường giữa Khartoum và Tehran.

"Họ nói rằng đó chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên, rằng [chuyến thăm] đã được lên kế hoạch từ nhiều tuần, không có gì liên quan đến vụ nổ nhà máy hồi tuần trước", trích lời một người phương Tây ở Sudan yêu cầu giấu tên. "Có thể là như vậy, nhưng thời gian được sắp đặt vụng về và nó làm dấy lên dư luận về những gì được cho là các hợp đồng vũ khí và các mối quan hệ với Gaza và Hezbollah".

Trong khi đó, theo Sawarmi Khaled Saad, một phát ngôn viên của quân đội Sudan, chuyến thăm của các tàu chiến Iran là một cơ hội để "khuyến khích các mối quan hệ về chính trị, an ninh và ngoại giao" giữa Sudan và Iran. Nó sẽ cho phép các quan chức Sudan nghiên cứu "các vũ khí tân tiến và các tàu tân tiến", ông nói thêm.

Hai con tàu này đã được bố trí ở Vịnh Aden và Biển Đỏ kể từ tháng 9, như một phần sự tham gia của Iran vào các nỗ lực chống cướp biển Somali của hải quân quốc tế. Một tàu Iran đã bị hải tặc tấn công năm 2008.

Chuyến thăm của các tàu tới Sudan sẽ "truyền tải thông điệp hòa bình của Iran tới các nước trong khu vực và duy trì an ninh của các hành lang vận tải trước nạn khủng bố trên biển", Đài Truyền hình Iran Press TV đưa tin.

Ngày 29/10, chính quyền ở Khartoum đã ra một thông báo ngắn phủ nhận tin có thỏa thuận nào đó để Sudan lắp ráp hoặc tích trữ vũ khí cho Iran.

"Bộ Ngoại giao xác nhận những gì mà mọi người đều biết: rằng Iran không có nhu cầu sản xuất vũ khí ở Sudan, cho Iran hoặc cho các đồng minh của nước này", bộ này khẳng định trong một thông báo.

Trước kia, Israel cáo buộc Sudan cho phép Iran vận chuyển vũ khí tới các nhóm vũ trang ở Trung Đông qua lãnh thổ nước này. Số vũ khí này sau đó sẽ được chuyển qua Ai Cập tới Gaza, hoặc tới Lebanon.

Các nhà chức trách Sudan cho hay, sau khi rời cảng trong hôm nay (31/10), hai tàu chiến của Iran sẽ tiếp tục các nhiệm vụ tuần tra trên Biển Đỏ.

Thanh Hảo (Theo CSM)