Đổ xô khai thác đá bán quý

Thời gian qua, trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên rộ lên phong trào khai thác các loại đá bán quý trái phép, làm ảnh hưởng đến an ninh - trật tự và xáo trộn đời sống của người dân

Với đặc tính cứng, màu sắc đẹp, đá thạch anh được sử dụng để chế tác hàng mỹ nghệ. Mặt khác, còn có tin đồn thạch anh là loại đá có nguồn năng lượng cao, dùng để “trấn” phong thủy và đem lại may mắn cho những ai chưng nó trong nhà.
Bỏ nghề, bỏ học đi đào đá

Ở tỉnh Đắk Lắk, đá thạch anh được phát hiện nhiều nơi với trữ lượng nhỏ và vừa, tập trung nhiều nhất ở các ngọn núi thuộc dãy Chư Yang Sin, kéo dài khoảng 60 km từ huyện Krông Bông đến huyện Lắk và một số nơi thuộc huyện M’Đrắk.

Đá thạch anh đang được khai thác rầm rộ ở tỉnh Đắk Lắk. Ảnh: Vietnam+

Nạn khai thác đá thạch anh trái phép mới xảy ra những năm gần đây, tuy nhiên đến nay, do giá loại đá này không ngừng được đẩy lên nên phong trào khai thác trở nên rầm rộ hơn bao giờ hết. Hiện giá bán đá thạch anh dao động từ 50.000 đồng đến hàng triệu đồng/kg, tùy theo chất lượng.

Phóng viên TTXVN đã thâm nhập vào những “điểm nóng” về khai thác đá thạch anh ở các xã như Yang Ré, Y Tao, Lắk, Krông Nô, Yang Tao của huyện Lắk và tận mắt chứng kiến sự rầm rộ ở đây. Khi phát hiện có đá thạch anh, bất kể là nương rẫy hay rừng cấm, các “trùm” đá đều tìm cách tiếp cận rồi dùng các phương pháp từ thủ công đến cơ giới để khai thác.

Tại địa bàn xã Yang Tao, nhiều đối tượng ngang nhiên sử dụng thiết bị cơ giới hạng nặng mở đường vào tận rừng phòng hộ đầu nguồn của Hồ Lắk để khai thác và vận chuyển hàng ngàn tấn đá ra ngoài mà không gặp sự cản trở nào từ các cơ quan chức năng địa phương.

Không chỉ phá rừng cấm để khai thác đá thạch anh, nhiều “trùm” đá còn mua lại nương rẫy của người dân, phá bỏ hoa màu, cây công nghiệp trên đất, đưa máy móc thiết bị và thuê người dân ở đây khai thác đá.
Nhiều vụ tranh chấp địa bàn, mỏ khai thác đã xảy ra khiến tình hình an ninh - trật tự tại địa phương trở nên phức tạp. Nhiều gia đình bỏ bê nương rẫy, công việc; nhiều học sinh bỏ học để đi đào đá.

“Nóng” vì ngọc mắt mèo

Tại tỉnh Đắk Nông, việc khai thác đá opal (ngọc mắt mèo) đang “nóng”, nhất là các địa bàn thuộc 2 xã Đắk Gằn và Đắk Lao (huyện Đắk Min). Ngoài ra, ở đây còn có các loại đá quý hơn như cacedone và mã não.

Các loại đá trên màu sắc khá đa dạng, ngoài việc sử dụng để chế tác đồ mỹ nghệ như trang sức, điêu khắc trang trí…, còn được các “đại gia” ưa chuộng trong thú chơi đá cảnh.
Hiện các loại đá này được bán với giá từ vài chục ngàn đồng đến hàng trăm ngàn đồng/kg; nhiều khối lớn, màu sắc và hình thù đẹp có giá lên tới hàng tỉ đồng.

Nhiều nương rẫy ở thôn Tân Định, xã Đắk Gằn đã bị đào bới tan nát, xuất hiện hàng trăm chiếc hố sâu từ vài mét đến hàng chục mét, nước đọng xanh lè. Tại một công trường khai thác đá, bên cạnh 2 chiếc máy xúc loại lớn hoạt động hết công suất, hàng chục người với dụng cụ thô sơ đang đào bới theo từng nhát múc của máy để tìm kiếm đá quý.

Chưa tổ chức, cá nhân nào được quyền khai thác Ông Nguyễn Văn Tuấn, Chủ tịch UBND xã Đắk Gằn, cho biết một số tổ chức, cá nhân đến xã “gạ gẫm” người dân bán đất rẫy với giá cao, sau đó đưa thiết bị cơ giới vào đào bới để khai thác đá bán quý. “Mỗi lần cơ quan chức năng của huyện và xã có kế hoạch đi kiểm tra thì các đối tượng khai thác đá trái phép đều biết và cho sơ tán toàn bộ thiết bị, nhân công khiến việc bắt quả tang rất khó khăn” - ông Tuấn nói. Hiện việc khai thác các loại đá quý thuộc thẩm quyền cấp phép của Chính phủ và chưa một tổ chức, cá nhân nào được phép khai thác ở Đắk Nông.

Tố Bình,nld.com.vn