Washington cứng rắn hơn với Bắc Kinh?

Ba nhân vật hàng đầu chuyên phụ trách vấn đề Trung Quốc lần lượt rút lui khỏi Nhà Trắng, tạo nên một cuộc cách mạng nhân sự trong Chính quyền Obama. Để lấp đầy khoảng trống này, Washington chọn những người không kém phần "sắc sảo".

Trong số này, ít nhất hai người từng là chuyên gia về Nhật Bản. Sự lựa chọn này phải chăng là một động thái giúp Mỹ gia tăng chiến lược ngoại giao cứng rắn với Trung Quốc?

Vào lúc quan hệ Mỹ - Trung đang gặp nhiều thách thức do thái độ ngày càng quyết liệt của Bắc Kinh, giới chuyên gia dự đoán, những người mới có thể thúc đẩy Washington thắt chặt thêm nữa quan hệ với các nước châu Á khác, để cân bằng thế lực đang lên của Bắc Kinh trong khu vực.

Theo New York Times, ông Jeffrey Bader, cố vấn hàng đầu về Trung Quốc của Tổng thống Obama sẽ từ nhiệm và được thay thế bằng phụ tá của ông là Daniel Russel, một chuyên gia về Nhật Bản.

Thay đổi thứ 2 là ở Bộ Ngoại giao. Thứ trưởng James Steinberg, một người thường xuyên quán xuyến vấn đề Trung Quốc, sẽ được thay thế bởi chuyên gia phụ trách tình hình Trung Đông, ông William Burns.

Với sự ra đi của ông Steinberg, vai trò của Kurt Campbell, trợ lý ngoại trưởng đặc trách châu Á - Thái Bình Dương sẽ nổi trội lên. Ông Campbell cũng là một chuyên gia về Nhật Bản.

Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc, Jon Huntsman, cũng sẽ rời nhiệm sở vào cuối tháng 4 để về nước, chuẩn bị tham gia chiến dịch tranh cử Tổng thống của đảng Cộng hòa. Người kế nhiệm ông sẽ là Gary Locke, một người gốc Hoa, nguyên Thống đốc tiểu bang Washington, hiện là Bộ trưởng thương mại.

Theo giới phân tích, việc thay đổi hàng loạt nhân sự chủ chốt nêu trên tất nhiên sẽ ảnh hưởng đến cách tiếp cận của chính quyền Mỹ đối với Trung Quốc.

Với việc ông Bader ra đi, chính quyền Obama kể như mất đi một quan chức thông thạo tiếng Hoa, từng bắt đầu theo dõi Trung Quốc từ thời hai nước bình thường hóa quan hệ vào năm 1979. Người thay thế ông Bader là ông Russel thì lại giỏi tiếng Nhật, từng làm Tổng lãnh sự Mỹ tại Osaka, từ năm 2005 đến năm 2008.

Còn tại Bộ Ngoại giao, ông James Steinberg thường bị đánh giá là ‘’thân Trung Quốc’’, là người từng can gián, ngăn không cho Mỹ bán chiến đấu cơ hiện đại cho Đài Loan để tránh đụng chạm đến Bắc Kinh.

Cho dù cả hai ông Russel và Campbell đều thường xuyên theo dõi Trung Quốc và rất nhiều lần ghé Bắc Kinh trong hai năm qua, nhưng theo giới phân tích, những kinh nghiệm trong nghiên cứu Nhật Bản của hai nhân vật này là một lời nhắc nhở Trung Quốc rằng, Mỹ vẫn có những người bạn cũ khác trong khu vực.

Nhà Trắng dĩ nhiên giảm nhẹ tầm quan trọng của việc thay đổi nhân sự, khi khẳng định, chính sách Trung Quốc của Mỹ do cố vấn an ninh quốc gia Thomas Donilon điều phối, và con số khác thường - 8 lần gặp mặt giữa Tổng thống Obama và Chủ tịch Trung Quốc chứng tỏ sự coi trọng của Mỹ dành cho Trung Quốc.

Bản thân ông Russel, người lên thay ông Bader ở chức cố vấn về Trung Quốc, cũng lên tiếng cảnh báo, không nên đánh giá một người dựa trên gốc tích của họ. Theo ông, trọng tâm của một quan chức chính phủ là thực hiện chủ trương do Tổng thống đề ra.

Theo RFI