"Giơ cờ trắng" ở Afghanistan, Mỹ hai tay dâng Trung Đông cho Nga: Tận cùng của tuyệt vọng

[Cupcake01]

Chỉ một quyết định ở Afghanistan, Mỹ đang khiến cả Trung Đông xoay chuyển. Trong đó, Nga là một trong những bên hưởng lợi như mọi khi.



Hình ảnh người dân Afghanistan tuyệt vọng bám vào máy bay với mong ước rời khỏi đất nước đã làm xấu thêm hình ảnh Mỹ - một cường quốc thường xuyên tiến hành các cuộc xâm lược liều lĩnh, để rồi gánh nặng về chi phí nhân lực và cả chính trị trở nên quá sức đối với công chúng trong nước.

Sau khi đầu tư 2 nghìn tỷ USD trong hai thập kỷ, Washington đã chứng kiến ​​chính phủ và quân đội quốc gia Afghanistan sụp đổ như ngôi nhà giấy chỉ vài ngày sau khi rút quân, chuyên gia Joe Macaron từ Trung tâm Ả Rập ở Washington nhận định.

Quyết định bất cần của Mỹ cho phép Taliban gây ra những tác động vượt ra ngoài khuôn khổ Nam Á. Các nhà lãnh đạo ở Trung Đông đang theo dõi cẩn trọng những gì diễn ra ở Kabul và đưa ra kết luận về bản chất sức mạnh của Mỹ và chính sách đối ngoại tương lai của nước này trong khu vực.

Mỹ - Không đáng tin?

Các đồng minh Trung Đông đã theo dõi quyết định của Mỹ ở Afghanistan với tâm trạng lo lắng. Lực lượng người Kurd ở Iraq và Syria cũng như chính quyền trung ương ở Baghdad có lẽ giờ đang cảm thấy "lạnh chân". Họ chắc chắn đang đặt câu hỏi về cam kết hỗ trợ của Mỹ trong tương lai.

Các sự kiện ở Afghanistan cũng làm tăng thêm sự lo lắng cho các đồng minh của Mỹ ở Lebanon và Iraq về những gì sẽ xảy ra với họ nếu Washington và Tehran gia hạn thỏa thuận hạt nhân Iran.

Một thỏa thuận như vậy có thể đồng nghĩa với việc giảm bớt áp lực đối với Iran, điều sẽ củng cố ảnh hưởng vốn đã mạnh mẽ của các đồng minh Tehran ở Iraq và Lebanon.

Mặc dù sự hỗ trợ của Mỹ dành cho quân đội Iraq và Lebanon là nhất quán, nhưng cũng sẽ có những lo ngại về việc sự hỗ trợ này đột nhiên bị đình chỉ hoặc cắt giảm vì mục đích ngân sách.

Việc Mỹ rút khỏi Afghanistan một cách hỗn loạn đang củng cố nhận thức giữa các đồng minh của Mỹ trong khu vực rằng Washington không phải là một đối tác đáng tin cậy. Nước này sẵn sàng thỏa thuận với "kẻ thù" nếu điều đó phục vụ lợi ích của mình. Chính sách đối ngoại của Mỹ ngày càng trở nên khó đoán.

Taliban hiện đã và đang tích cực tìm cách cải thiện hình ảnh cả trong và ngoài nước. Đầu tiên, nhóm cam kết từ bỏ việc tiếp nhận những kẻ khủng bố hoặc các nhóm vũ trang không phải người Afghanistan.

Thứ hai, nhóm đã giảm bớt bạo lực quá mức khi tiếp quản Kabul. Thứ ba, lực lượng này tuyên bố sẵn sàng đối thoại với bất kỳ thế lực nước ngoài nào ngay cả khi đó là kẻ thù. Thứ tư, Taliban nhấn mạnh sẽ mở cửa cho các doanh nghiệp trong mục tiêu thu hút đầu tư nước ngoài.

Thành công của Taliban được ví như hình thức "làm sạch hình ảnh" cho các nhóm vũ trang Hồi giáo trong thế giới Ả Rập và có thể truyền cảm hứng củng cố quyền lực và tìm kiếm sự hợp pháp quốc tế đến các phong trào khác như Hamas, Hezbollah hay Houthi.

Động thái của rút quân của Mỹ ở Afghanistan được cho là sẽ làm hồi sinh cuộc chiến kéo dai dẳng và giữa các phong trào vũ trang và chính quyền ở Trung Đông.

Quân bài cho Nga

Ngoài những tác động trên, diễn biến mới ở Afghanistan có thể sẽ tạo thêm động lực cho các cuộc chiến địa chính trị lan tỏa sang Trung Đông.

Trung Quốc, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran đang nỗ lực để lấp đầy khoảng trống của Mỹ ở Afghanistan và để ngỏ khả năng theo đuổi quan hệ chính thức với Taliban cũng như sẵn sàng công nhận một chính phủ Taliban ở Kabul.

Điều này giúp làm tăng ảnh hưởng của họ ở Trung Đông với tư cách là lực lượng thay thế Mỹ. Tất cả đều vui mừng khi thấy Mỹ rời đi, sẵn sàng đầu tư vào việc duy trì sự ổn định ở Afghanistan, cảnh giác với việc can thiệp quân sự và có thể tìm cách thực hiện các thỏa thuận làm suy yếu hơn nữa ảnh hưởng của Washington.

Chính quyền Biden đã thất bại trong kế hoạch chuyển quyền kiểm soát sân bay Kabul từ NATO sang Thổ Nhĩ Kỳ. Giờ đây, Ankara đang nhắm đến việc đầu tư vào Afghanistan bằng cách xích lại gần Taliban theo chân Nga và Trung Quốc.

Hành động như vậy có thể gây thêm nhiều tầng căng thẳng cho quan hệ Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ và củng cố quan hệ đồng minh giữa Moscow và Ankara.

Trong khi đó, Iran không mong muốn có lực lượng Mỹ ở biên giới phía Đông nhưng lại có mối quan hệ phức tạp với Taliban. Lực lượng an ninh Iran, vốn đã bị phân tán quá nhiều ở Trung Đông giờ sẽ phải lo lắng về biên giới với Afghanistan với tiềm ẩn nguy cơ dòng người tị nạn.

Việc Mỹ rút khỏi Afghanistan mang lại cơ hội và thách thức cho các cường quốc mới nổi nói trên. Giờ đây, Moscow sẽ có quân bài thương lượng mới có thể sử dụng để gây áp lực buộc Mỹ phải nhượng bộ ở Syria và nhiều hơn thế nữa.

Chính quyền Biden sẽ cần sự hỗ trợ của Nga và Trung Quốc để kiềm chế Taliban khi cần thông qua Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cũng như các phương thức ngoại giao. Mỹ một lần nữa cho thấy tính chất dễ bị tổn thương, điều sẽ khiến sự cạnh tranh địa chính trị ở cả Nam Á và Trung Đông trở nên khốc liệt hơn.

VietBF @ Sưu tầm