Tranh chấp biển: Thách thức quá sức Trung Quốc?

Tờ Thời báo Hoàn Cầu – tờ báo nổi tiếng vì những quan điểm diều hâu và hiếu chiến trong vấn đề tranh chấp lãnh thổ giữa Trung Quốc và các nước láng giềng, hôm qua (13/1) đã có bài viết thừa nhận, Trung Quốc đang phải đối mặt với thách thức chưa từng có.

Theo Thời báo Hoàn Cầu, trong những năm gần đây, Trung Quốc đang có một vấn đề nổi cộm, đó là nước này có tranh chấp lãnh hải với rất nhiều nước láng giềng. Điều này xảy ra không chỉ bởi vì những thay đổi bên trong đất nước Trung Quốc mà còn do những thay đổi về địa chính trị bên ngoài Trung Quốc.

Xét về những thay đổi của riêng, sự tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của Trung Quốc đồng nghĩa với việc nước này phải phụ thuộc lớn vào nguồn lực của các nước khác. Khi đầu tư ra bên ngoài, Trung Quốc không tránh khỏi việc xâm phạm đến lợi ích của các nước khác, tờ Thời báo Hoàn Cầu cho biết.

Xét về những thay đổi bên ngoài, sự thay đổi đáng chú ý nhất là chiến lược hướng trọng tâm vào Châu Á của Mỹ. Tình hình địa chính trị của các nước láng giềng của Trung Quốc đã trở nên phức tạp hơn và chính sách hướng đến Châu Á của Mỹ đang khiến Bắc Kinh lo ngại.

Theo tờ báo của Trung Quốc, khi Trung Quốc tăng cường sự tương tác với thế giới, chiến lược hàng hải đã trở thành một nhân tố không thể thiếu trong chính sách địa chính trị tổng thể của nước này. Tờ Thời báo Hoàn cầu cho rằng, các vùng biển liên quan đến chiến lược hàng hải của Trung Quốc gồm Biển Đông, Biển Hoa Đông và Ấn Độ Dương.

Cuộc tranh chấp giữa Trung Quốc và các nước láng giềng ở Biển Đông đã có từ lâu. Tuy nhiên, theo tờ Thời báo Hoàn cầu, kể từ khi Mỹ thực hiện chính sách quay trở lại Châu Á, Trung Quốc bắt đầu chú ý nhiều hơn đến các hành động của Mỹ ở đây. Lý do mà Bắc Kinh đưa ra là, Biển Đông không chỉ liên quan đến chủ quyền của Trung Quốc mà còn liên quan đến “sinh mệnh” của nước này. Không có Biển Đông, địa chính trị hàng hải của Trung Quốc sẽ không tồn tại một chút nào, tờ Thời báo Hoàn cầu nhấn mạnh.

Ở Biển Hoa Đông, tờ Thời báo Hoàn Cầu thừa nhận, đang tồn tại một liên minh chặt chẽ giữa Mỹ-Nhật Bản và Hàn Quốc và rất khó để thay đổi liên minh do Mỹ dẫn đầu này.

Từ năm 2011, mối quan hệ giữa Trung Quốc và Nhật Bản đã trở nên căng thẳng vì tranh chấp xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư ở biển Hoa Đông. Mặc dù Mỹ tuyên bố giữ lập trường trung lập trong các cuộc tranh chấp ở Châu Á nhưng liên minh Mỹ-Nhật khiến Trung Quốc khó giải quyết vấn đề biển Hoa Đông, tờ Thời báo Hoàn Cầu đã nhận định như vậy.

Mặc dù Nhật Bản và Hàn Quốc cũng có tranh chấp lãnh thổ nhưng điều đó không có nghĩa liên minh 3 bên Mỹ-Nhật Bản-Hàn Quốc sẽ bị tan vỡ. Thay vào đó, việc Trung Quốc đang nổi lên là lý do cho sự hiện diện của liên minh 3 bên nói trên. Theo tờ Thời báo Hoàn Cầu, sự có mặt của liên minh Mỹ-Nhật Bản-Hàn Quốc đồng nghĩa với việc Trung Quốc khó trở thành một cường quốc hàng hải ở biển Hoa Đông.

Đối với câu hỏi liệu Trung Quốc có thể trở thành một cường quốc hàng hải ở Ấn Độ Dương, tờ Thời báo Hoàn Cầu khẳng định, điều đó là không thể.

Không có kênh trực tiếp nào giữa Ấn Độ Dương và Trung Quốc. Một số nhà chiến lược gợi ý thiết lập một kênh thông qua Myamar nhưng có nhiều nhân tố bất ổn ở đây.

Myanmar đang tìm cách tối đa hoá các lợi ích quốc gia của riêng nước này. Trước đây, Myamar dựa vào Trung Quốc nhưng giờ đây nước này đang bắt tay với cả Trung Quốc, Ấn Độ và Mỹ.

Về phía Ấn Độ, nước này cũng là một cường quốc mới nổi và chủ nghĩa dân tộc ở nước này cũng rất mạnh mẽ. Nhiều người ở Ấn Độ ủng hộ áp dụng một lập trường cứng rắn với Trung Quốc – nước mà New Delhi xem là một đối thủ chính. Ấn Độ sẽ không để Trung Quốc sử dụng Ấn Độ Dương làm bàn đạp trở thành một cường quốc biển, tờ Thời báo Hoàn cầu cho biết.

Trong khi đó, mối quan hệ giữa Mỹ và Ấn Độ đang ngày một phát triển thông qua sự hợp tác về quân sự. Một khi Mỹ xem Trung Quốc là địch thủ thì Ấn Độ cũng có thể sát cánh bên Mỹ.

Với những phân tích ở trên, tờ Thời báo Hoàn cầu cho rằng, hy vọng để Trung Quốc trở thành một cường quốc biển nằm ở Biển Đông. Tuy nhiên, trong bối cảnh Trung Quốc liên tiếp có những hành động hiếu chiến và hung hăng trong các cuộc tranh chấp hiện nay ở Biển Đông thì nước này khó nhận được sự ủng hộ của các nước trong khu vực.

Nhiều nước đang tìm đến Mỹ để làm đối trọng với Trung Quốc trong khu vực. Vì vậy, theo tờ Thời báo Hoàn cầu, Trung Quốc đang đối mặt với thách thức chưa từng có trên con đường tìm kiếm ảnh hưởng trên biển nói riêng và trong khu vực nói chung.

Kiệt Linh - (theo TBHC)