Ông Trump bất ngờ "quay xe" sau phát ngôn khiến các đồng minh phẫn nộ

[Romano]

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng ca ngợi binh sĩ Anh, trong bối cảnh làn sóng phẫn nộ vẫn chưa lắng xuống trước những phát ngôn của ông trong tuần này.“Những người lính TUYỆT VỜI và vô cùng DŨNG CẢM của Vương quốc Anh sẽ luôn sát cánh cùng Hợp chủng quốc Hoa Kỳ!”, ông Trump viết trên nền tảng Truth Social hôm 24/1

“Tại Afghanistan, 457 người đã hy sinh, rất nhiều người khác bị thương nặng, và họ thuộc hàng những chiến binh vĩ đại nhất từng có”, ông tiếp tục. “Đó là mối gắn kết quá bền chặt để có thể bị phá vỡ. Quân đội Anh, với Trái tim và Tinh thần phi thường, không hề thua kém bất kỳ ai (ngoại trừ nước Mỹ!). Chúng tôi yêu quý tất cả các bạn, và sẽ luôn như vậy!”

Thông điệp này được đưa ra sau phản ứng dữ dội trước những phát biểu của Tổng thống Mỹ bị cho là coi nhẹ vai trò của lực lượng NATO tại Afghanistan. Các bình luận của ông đã khiến nhiều đồng minh trong NATO tức giận, đặc biệt khi chúng xuất hiện vào cuối một tuần mà ông Trump đã làm căng thẳng nghiêm trọng liên minh này bằng những đe dọa giành quyền kiểm soát Greenland – vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, một quốc gia thành viên NATO khác.

Thủ tướng Anh Keir Starmer và Hoàng tử Harry, người từng trực tiếp tham chiến tại Afghanistan, nằm trong số những nhân vật công khai chỉ trích các phát ngôn này. Ông Starmer gọi chúng là “xúc phạm và thực sự đáng kinh ngạc”.

Sau đó, ông Starmer đã nêu vấn đề này trong cuộc điện đàm với ông Trump vào thứ Bảy. Theo người phát ngôn của Phủ Thủ tướng Anh, hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về “những người lính Anh và Mỹ dũng cảm, anh hùng đã chiến đấu vai kề vai tại Afghanistan, trong đó có nhiều người không bao giờ trở về nhà”.

Sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9, Mỹ trở thành quốc gia NATO đầu tiên – và cho đến nay là duy nhất – kích hoạt Điều 5, quy định rằng một cuộc tấn công nhằm vào một thành viên được coi là tấn công toàn bộ liên minh. Trong suốt 20 năm, các đồng minh NATO cùng nhiều quốc gia đối tác đã chiến đấu bên cạnh binh sĩ Mỹ tại Afghanistan.

“Chúng ta chưa bao giờ cần đến họ”, ông Trump nói về NATO trong cuộc phỏng vấn với Fox Business hôm thứ Năm. “Chúng ta chưa bao giờ thực sự yêu cầu họ làm gì. Họ sẽ nói rằng họ đã gửi một số quân sang Afghanistan hay thế này thế kia. Và đúng là họ có gửi. Nhưng họ ở phía sau một chút, tránh xa tuyến đầu”.

“Nếu tôi lỡ phát ngôn theo cách đó hay nói những lời như vậy, tôi chắc chắn sẽ xin lỗi”, ông Starmer nói hôm thứ Sáu.

Ban đầu, Nhà Trắng tỏ ra không mấy bận tâm trước những chỉ trích của ông Starmer và khẳng định Tổng thống Trump là đúng.

“Tổng thống Donald Trump hoàn toàn đúng – Hợp chủng quốc Hoa Kỳ đã làm nhiều hơn cho NATO so với tất cả các quốc gia khác trong liên minh cộng lại”, bà Taylor Rogers, người phát ngôn Nhà Trắng, tuyên bố khi được hỏi về phản ứng trước phát biểu của Thủ tướng Anh.

Trong cuộc điện đàm hôm thứ Bảy, ông Starmer và ông Trump cũng “thảo luận về nhu cầu tăng cường an ninh tại Bắc Cực”, theo Phủ Thủ tướng Anh, sau một tuần ngoại giao căng thẳng xoay quanh Greenland và tuyên bố của ông Trump về một “khuôn khổ thỏa thuận” liên quan đến vùng lãnh thổ tự trị này.

“Tổng thống và Thủ tướng đã thảo luận về tầm quan trọng của mối quan hệ Anh – Mỹ, vốn luôn đứng vững trước thử thách của thời gian”, thông báo của Phủ Thủ tướng Anh cho biết. “Hai bên nhất trí sẽ sớm tiếp tục trao đổi”.

Bài đăng trên mạng xã hội của ông Trump hôm thứ Bảy xuất hiện giữa lúc làn sóng phản đối các phát ngôn về NATO của ông vẫn rất dữ dội.

Hoàng tử Harry, cựu binh từng hai lần tham chiến trực tiếp tại Afghanistan, thông qua người phát ngôn nhấn mạnh rằng sự hy sinh của binh sĩ NATO “xứng đáng được nhắc đến một cách trung thực và với sự tôn trọng”.

Ngay cả Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, một đồng minh kiên định của ông Trump, cũng không ủng hộ những phát biểu này.

Trong một bài đăng trên nền tảng X hôm thứ Bảy, bà Meloni cho biết chính phủ Italy “bất ngờ” trước các phát ngôn của Tổng thống Mỹ.

“Những tuyên bố làm giảm đóng góp của các quốc gia NATO tại Afghanistan là không thể chấp nhận được, đặc biệt khi chúng xuất phát từ một quốc gia đồng minh”, bà viết.

Bà Meloni khẳng định Italy và Mỹ vẫn “gắn kết bằng một tình hữu nghị bền chặt”.

“Tuy nhiên, tình hữu nghị đòi hỏi sự tôn trọng – điều kiện nền tảng để tiếp tục bảo đảm tinh thần đoàn kết ở trung tâm của Liên minh Đại Tây Dương”, bà nói thêm.

Các binh sĩ Đan Mạch từng chiến đấu bên cạnh lực lượng Mỹ cũng bày tỏ cảm giác bị phản bội trước những phát ngôn của ông Trump về NATO, đặc biệt trong bối cảnh ông nhiều lần đe dọa sẽ “tiếp quản” Greenland trước khi rút lại những tuyên bố này trong tuần qua.

Dù ca ngợi quân đội Anh trong thông điệp hôm thứ Bảy, Tổng thống Donald Trump không hề nhắc đến các quốc gia NATO khác đã chịu tổn thất về nhân mạng trong suốt hai thập kỷ xung đột tại Afghanistan.