LÀNG MA VÀ TRUYỀN THUYẾT MA ĐI CHỢ TẾT

[Gibbs]

Làng Bái Ân (nay thuộc phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy) nằm bên bờ sông Thiên Phù, ngay ngã ba Giang Tân, nơi gặp nhau của sông Thiên Phù và sông Tô Lịch. Những địa danh mà ngày nay là Nghĩa Đô, Bái Ân, Yên Thái, Trích Sài... xưa được gọi là Kẻ Bưởi.
Ở Bái Ân có bãi cát rộng không dân cư, được nhà Lý dùng làm pháp trường xử những người đắc tội. Sợ bi triều đình tru di tam tộc, vì thế người thân của kẻ bi xử không dám nhận xác, lính triều đình chôn ngay ở pháp trường. Do số kẻ bị xử quá nhiều nên bãi chôn thây người rộng dàn ra, dân chúng quanh vùng gọi là làng Ma hay Đống Ma, sau đổi thành tên chữ là Tích Ma. Khi pháp trường chuyển đi chỗ khác, dân các làng quanh vùng bốc hài cốt cho vào tiểu sành chuyển đi nơi khác rồi san phẳng làm nơi họp chợ.
Chợ Tích Ma sau đổi tên thành chợ Bưởi.
Theo truyền thuyết, các phiên giáp Tết, ma từ âm phủ hiện lên trà trộn với người dương đi sắm sửa đồ ăn Tết ở chợ Tích Ma. Để phân biệt ma và người, mỗi quầy hàng đều đặt chậu đồng đựng nước bên cạnh. Nhìn vào chậu nước, các bà bán hàng biết ngay ai là người dương, ai là ma giả người, vì mặt người dương in trong chậu nước không thay đổi còn mặt ma thì méo mó.
Khi phát hiện ra ma, người bán hàng sẽ từ chối bán. Ma ấm ức bèn lừa bằng cách đứng xa chậu nước vì thế người bán hàng không phân biệt được người dương và ma. Tan chợ, người bán hàng đếm tiền thấy có tiền giả, biết là bị ma lừa nên họ đã nghĩ ra cách, khi khách trả tiền, họ thả đồng tiền vào chậu đồng, nếu phát ra tiếng kêu thì tiền đó là tiền thật, có nghĩa là người mua hàng là người dương. Còn đồng tiền không phát ra tiếng kêu thì đó là tiền ma và người mua hàng là ma giả người. Khi người bán hàng bảo trả tiền khác, lập tức ma biến mất.
“LÀNG LÀNG PHỐ PHỐ HÀ NỘI” của tác giả Nguyễn Ngọc Tiến

KỸ NĂNG SỐNG SÓT TRONG THẾ GIỚI VUCA
Thế giới VUCA là viết tắt của Volatility (Biến động), Uncertainty (Bất định), Complexity (Phức tạp), và Ambiguity (Mơ hồ). Trong một thế giới như vậy, tư duy phản biện trở nên vô cùng quan trọng. Sau đây là một số cách mà tư duy phản biện có thể được áp dụng:
1. **Phân tích thông tin**: Trong một môi trường luôn biến đổi, thông tin có thể dễ dàng bị sai lệch hay không đầy đủ. Tư duy phản biện giúp chúng ta đặt câu hỏi, nghi ngờ và kiểm tra lại các nguồn tin trước khi tin tưởng và dựa vào nó.
2. **Ra quyết định sáng suốt**: Với sự bất định và phức tạp, việc đưa ra quyết định dựa trên cảm tính hay chỉ bằng trực giác có thể gây ra sai lầm. Tư duy phản biện giúp phân tích các lựa chọn, đánh giá rủi ro và lợi ích, từ đó đưa ra các quyết định hợp lý hơn.
3. **Giải quyết vấn đề hiệu quả**: Một người có tư duy phản biện sẽ xem xét một vấn đề từ nhiều góc độ, phân tích nguyên nhân và hệ quả một cách tỉ mỉ trước khi tìm ra giải pháp.
4. **Giảm thiểu ảnh hưởng của thiên kiến**: Trong thế giới đầy mơ hồ và phức tạp, chúng ta thường dễ bị dẫn dắt bởi các thiên kiến cá nhân hay xã hội. Tư duy phản biện giúp chúng ta nhận diện và vượt qua những thiên kiến này.
5. **Khả năng thích nghi**: Tư duy phản biện không chỉ giúp chúng ta đối phó với những thách thức ngắn hạn mà còn giúp chúng ta phát triển khả năng thích nghi trong những tình huống mới và không lường trước.
6. **Phát triển kỹ năng giao tiếp**: Trong một thế giới VUCA, việc truyền đạt ý kiến và lập luận rõ ràng là rất cần thiết. Phản biện giúp nâng cao khả năng thể hiện ý tưởng một cách logic và thuyết phục.
7. **Tăng cường hợp tác và làm việc nhóm**: Nhờ vào việc đánh giá và phân tích nhiều quan điểm khác nhau, tư duy phản biện thúc đẩy một môi trường làm việc cởi mở và sáng tạo hơn.
Tóm lại, trong một thế giới VUCA, việc phát triển và vận dụng tư duy phản biện giúp chúng ta không chỉ sống sót mà còn thịnh vượng trong mọi môi trường đầy biến động.