Một email nội bộ của Lầu Năm Góc vạch ra các lựa chọn để Mỹ trừng phạt các đồng minh NATO mà họ tin rằng đã không ủng hộ các hoạt động của Mỹ trong cuộc chiến với Iran, bao gồm việc đình chỉ tư cách thành viên của Tây Ban Nha trong liên minh và xem xét lại lập trường của Mỹ về yêu sách của Anh đối với quần đảo Falkland, một quan chức Mỹ nói với Reuters.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez nói rằng nước ông hợp tác đầy đủ với các đồng minh nhưng trong khuôn khổ luật pháp quốc tế
Đình chỉ Tây Ban Nha
Theo Reuters, có một bản ghi nhớ nội bộ của Lầu Năm Góc vạch ra các phương án để Mỹ gây sức ép với những đồng minh NATO “khó hợp tác” không ủng hộ các hoạt động của Mỹ trong cuộc chiến với Iran.
Thông điệp này phản ánh sự thất vọng trước việc một số đồng minh bị cho là miễn cưỡng hoặc từ chối cho Mỹ tiếp cận, sử dụng căn cứ và quyền bay qua không phận phục vụ chiến dịch chống Iran. Quan chức này cho biết email nhấn mạnh rằng quyền bay qua không phận là “mức tối thiểu tuyệt đối của NATO”, đồng thời các phương án này đang được cân nhắc ở cấp cao nhất trong Lầu Năm Góc.
Các phương án chính sách được nêu trong email nhằm gửi đi một thông điệp cứng rắn tới các đồng minh NATO, với mục tiêu “giảm bớt tâm lý đương nhiên được hưởng lợi” từ phía châu Âu, quan chức này cho biết.
Một đề xuất là đình chỉ các quốc gia “khó hợp tác” khỏi những vị trí then chốt hoặc có uy tín trong NATO.
Theo nội dung email, phương án đình chỉ Tây Ban Nha khỏi Liên minh có thể có tác động hạn chế về mặt quân sự đối với Mỹ, nhưng lại mang ý nghĩa biểu tượng lớn. Quan chức này không nêu rõ Mỹ sẽ thực hiện việc đình chỉ như thế nào.
Ông Trump nhiều lần đe dọa loại Tây Ban Nha khỏi NATO; tuy nhiên, Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương không có cơ chế trục xuất thành viên. Lựa chọn duy nhất là rút lui tự nguyện, theo Điều 13.
Điều khoản này quy định rằng sau 20 năm kể từ khi hiệp ước có hiệu lực, bất kỳ quốc gia thành viên nào cũng có thể rút khỏi NATO một năm sau khi gửi thông báo tới chính phủ Mỹ, và Mỹ sẽ thông báo lại cho các quốc gia còn lại.
Quần đảo Falkland
Email cũng đề cập khả năng xem xét lại sự ủng hộ ngoại giao của Mỹ đối với các vùng lãnh thổ “đế quốc” của châu Âu, như quần đảo Falkland gần Argentina. Trang web của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết quần đảo này do Anh quản lý nhưng Argentina vẫn tuyên bố chủ quyền; Tổng thống Argentina Javier Milei là đồng minh của ông Trump. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhiều lần chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer vì không tham gia chiến tranh, gọi ông là “không phải Winston Churchill” và mô tả tàu sân bay Anh là “đồ chơi”.
Anh đã từ chối yêu cầu của Mỹ cho phép sử dụng hai căn cứ trên lãnh thổ nước này để tấn công Iran, nhưng sau đó đồng ý cho phép các nhiệm vụ phòng thủ nhằm bảo vệ người dân trong khu vực - bao gồm công dân Anh - trước các đòn trả đũa từ Iran.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đầu tháng này nhận định rằng cuộc chiến với Iran đã “phơi bày rất nhiều vấn đề”, lưu ý rằng tên lửa tầm xa của Iran không thể vươn tới Mỹ nhưng có thể vươn tới châu Âu. “Bạn không thể có một liên minh đúng nghĩa nếu có những quốc gia không sẵn sàng đứng cùng bạn khi cần. (Ông Trump) chỉ đơn giản là chỉ ra điều đó, và cuối cùng quyết định sẽ như thế nào là ở ông ấy” - Hegseth nói.
Tây Ban Nha lên tiếng
Phản hồi về thông tin cho rằng Lầu Năm Góc từng xem xét đình chỉ Tây Ban Nha khỏi NATO, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez nhấn mạnh rằng nước này là một “đối tác trung thành”, thực hiện đầy đủ “trách nhiệm” trong Liên minh - và luôn “trong khuôn khổ luật pháp quốc tế”. Vì vậy, ông nói thêm, chính phủ “hoàn toàn yên tâm”.
“Chúng tôi không đưa ra quyết định dựa trên các email; chúng tôi dựa trên các văn kiện chính thức và lập trường của chính phủ, trong trường hợp này là của Mỹ. Lập trường của chính phủ Tây Ban Nha rất rõ ràng: hợp tác đầy đủ với các đồng minh, nhưng luôn trong khuôn khổ luật pháp quốc tế” - ông Sánchez nói khi đến dự hội nghị thượng đỉnh không chính thức của các nhà lãnh đạo châu Âu tại Nicosia, Cyprus.
Phát biểu từ Nicosia, ông Sánchez khẳng định Tây Ban Nha “đang thực hiện đầy đủ trách nhiệm, như một đồng minh NATO tốt”, và nhấn mạnh nước này hiện có thể đáp ứng nghĩa vụ chi tiêu quốc phòng ở mức 2,1% GDP, thay vì mục tiêu 5% được đề ra tại hội nghị thượng đỉnh năm ngoái ở The Hague.
“Với chúng tôi, không có gì phải tranh cãi. Chúng tôi đang thực hiện nghĩa vụ; chúng tôi là một đối tác trung thành; chúng tôi cam kết và triển khai lực lượng ở nhiều lĩnh vực theo yêu cầu của các nước. Vì vậy, hoàn toàn không có lý do để lo ngại” - ông kết luận.
Câu hỏi về tương lai NATO
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần chỉ trích gay gắt các đồng minh NATO vì không điều lực lượng tăng viện tới eo biển Hormuz, nơi bị đóng cửa đối với giao thông hàng hải toàn cầu sau khi chiến dịch không kích bắt đầu từ ngày 28/2. Ông cũng từng đe dọa rút Mỹ khỏi Liên minh.
Cuộc chiến của Mỹ và Israel chống Iran đã làm dấy lên những nghi ngại nghiêm trọng về tương lai NATO và mối lo chưa từng có rằng Mỹ có thể không hỗ trợ các đồng minh châu Âu nếu họ bị tấn công, theo các nhà phân tích và nhà ngoại giao.
Anh, Pháp và một số nước khác cho rằng việc tham gia phong tỏa hải quân do Mỹ dẫn đầu đồng nghĩa với việc bước vào chiến tranh, nhưng họ sẵn sàng hỗ trợ giữ cho eo biển Hormuz thông suốt khi đạt được một lệnh ngừng bắn bền vững hoặc khi xung đột kết thúc.
Vietbf @ Sưu tầm