Ngă ba Thạch Trụ (huyện Mộ Đức, Quảng Ngăi), 10h47 sáng 18/10, một người đàn ông xuống xe khách ôm chầm lấy một phụ nữ khóc nức nở. Nhiều người đi đường đứng lại và không cầm được nước mắt.
Họ là hai anh em ruột mồ côi, lạc mất nhau đă 48 năm.
Nước mắt của đợi chờ sau 48 năm gian truân, lưu lạc - Ảnh: Hữu Khá
Cả đêm hôm trước bà Vơ Thị Tới không ngủ. Sáng sớm 18-10, bà cùng chồng ra ngă ba Thạch Trụ chờ chuyến xe chở ông Vơ Văn Tiếp từ Đà Nẵng vào. Xe dừng ở ngă ba đường, Tiếp - Tới, hai anh em mồ côi từ lúc mới chào đời, gặp nhau trong nước mắt sau dọc dài gian khó quăng đời lưu lạc...
Cháy nhà... mất em
Chuyến xe hôm ấy từ Đà Nẵng vào Quảng Ngăi như chở cả một đời lưu lạc về với hai anh em. Ông Tiếp bước lên xe tay run run khi điện thoại liên tục nhận được cuộc gọi từ Quảng Ngăi giọng nôn nóng “anh tới chưa”?. “Anh đang gần tới rồi em” - ông Tiếp nói xong, mặt nh́n ra phía cửa xe giấu đi ḍng nước mắt đang tuôn dài.
Họ lạc mất nhau năm 1964, chỉ ít lâu sau ngày ba mẹ ĺa trần. “Sáng ấy, cha mẹ tôi ra đồng th́ bị trúng đạn chết. Lúc này tôi mới chập chững lên ba. Em gái tôi mới biết ḅ dưới nền đất” - ông Tiếp ngậm ngùi. Sau ngày kinh hoàng đó, hai đứa trẻ lăn lóc về nhà người cô ruột. Sống cơ cực với người cô chỉ được ít lâu. Một hôm vào ngày đầu hè, giữa lúc chập choạng tối, Tiếp cầm đèn vào góc nhà t́m em. Dại dột bỏ đèn bên mép cửa, ngọn lửa bén mái tranh. Hoảng sợ, Tiếp lôi xịch em gái ra núp ngoài bụi tre. Căn nhà cháy rụi thành tro cũng là phút giây hai đứa chia ĺa.
Đêm đó, hai đứa lạc mất nhau. Em gái được bà ngoại ẵm về nuôi nấng. C̣n Tiếp lại lăn lóc theo bước đường tha phương cầu thực của người cô về vùng Ḥa Liên, huyện Ḥa Vang, Đà Nẵng. Ở với cô được một thời gian nữa, Tiếp được cho đi ở đợ chăn trâu. Tiếp lớn lên với mấy đứa bạn chăn trâu hàng xóm. Mười ba tuổi, Tiếp đă vào rừng oằn lưng gánh củi về. Đêm xuống chui vào căn nhà sát chuồng trâu để qua bao mùa gió rét thấu xương.
Ở đợ đến năm 1982, khi ấy Tiếp tṛn tuổi 22. Đứa trẻ chăn trâu không cha mẹ đă bắt đầu nhận ra thân phận của ḿnh. Tiếp muốn ra đi, đi khỏi làng. Từ đó, trong căn cḥi nhỏ bên mép chuồng trâu không đêm nào Tiếp ngủ được. Giữa đêm dài lạnh buốt với thao thức “đi khỏi làng”. Nhưng đi về đâu và lấy ǵ mà đi cứ dằn vặt măi. Càng suy nghĩ, Tiếp càng bế tắc. Thả trâu trên đồng, Tiếp tranh thủ đi mót lúa. Gần năm trời Tiếp dồn được nửa thùng phuy lúa, đem bán. Chiều hôm trước bán được lúa là sáng hôm sau anh giă từ bạn bè lên đường không để lại một dấu tích.
Mùa hè năm 1982, con đường vào Nam của Tiếp dừng lại ở vùng Trảng Bom (Đồng Nai). Đến nơi, ngày ngày Tiếp đi làm thuê cho người ta, tối đến căng bạt bên vệ đường nằm ngủ. Như trời sắp đặt, năm năm sau Tiếp gặp một cô gái mồ côi, bén duyên vợ chồng. Họ sống với nhau trong cơn đói khó, có hai mặt con.
“Tôi c̣n một người anh”
C̣n Tới, về sống với ngoại. 16 tuổi, ngoại mất. Tới lên đường đi t́m anh nhưng hành trang mang theo chỉ là cái tên của người anh trai. Ban đầu Tới dạt lên Tây nguyên nhưng không lần ra manh mối. Cô xuôi về vùng núi Tánh Linh (B́nh Thuận) làm thuê kiếm tiền nuôi ước mơ t́m anh. Đường đời khốn khó cũng chắp nối những mảnh đời vỡ vụn lại với nhau.
Tới gặp một chàng trai cũng mồ côi cha mẹ từ lúc 2 tuổi, không anh em, quê ở Quảng Ngăi lạc bước vào B́nh Thuận. “Nhiều đêm vợ tôi nằm khóc nức nở. Cô ấy bảo c̣n người anh trai nhưng không biết sống hay chết. Thương vợ, nhưng cơm con ăn c̣n chưa đủ biết lấy tiền đâu đi t́m” - ông Quang, chồng bà Tới kể. Thương anh đến cháy ḷng, bà Tới không t́m thấy anh nhưng vẫn nuôi hi vọng anh ḿnh c̣n sống. Có hôm ra xă làm giấy tờ, Tới điền vào lư lịch “tôi c̣n một người anh”. Khi người công an bảo phải ghi rơ anh họ tên ǵ, ở đâu, Tới bảo “không biết” rồi cúi xuống bàn ôm mặt khóc.
C̣n ông Tiếp, cuộc đời nghèo túng và sự mặc cảm cản bước đường ông trở lại xóm chăn trâu. Con đường t́m em xa mịt mù. Đă bao lần ông dự tính t́m em nhưng bất thành. Rồi một hôm, bất ngờ có một người khách lạ xuất hiện. Tiếp đứng sững người, nước mắt trào ra khi trước mặt ḿnh xuất hiện một người bạn. Tiếp gọi lớn “thằng Vân chăn trâu”, rồi hai người ôm chặt lấy nhau. Vân dưới Sài G̣n lên t́m bạn. Thấy ông Tiếp nghèo khó, từ đó mỗi lúc rảnh rỗi ông Vân hay lên xuống Trảng Bom giúp ông Tiếp. Rồi một ngày đầu tháng 10-2012, ông Vân lên Trảng Bom chơi. Gặp lại bạn, ông Vân nói: “ḿnh về t́m lại mấy đứa chăn trâu coi thử nó sống chết răng rồi”. Hai đứa con gái ông Tiếp đứng bên thấy cha khóc, đêm đó động viên ông phải trở về. Sáng hôm sau đứa con gái lớn chạy đi mua cho cha bộ đồ mới.
Cuộc gặp nghẹt thở
Về chốn cũ xă Ḥa Liên (Đà Nẵng), mọi thứ đă đổi thay. Mấy đứa bạn thuở chăn trâu giờ trên tuổi 50. Chiều hôm ấy họ đứng chết lặng nh́n nhau, nhận ra nhau qua vết sẹo trên mặt. Đêm xuống, cạn chén rượu mừng ngày gặp lại. Đến giữa khuya khi chén rượu đă tàn, sương đêm xuống. Bỗng nhiên Tiếp ngẩng mặt lên trời dốc ngược cạn ly rượu, ôm mặt khóc đau đớn: “Tau c̣n đứa em gái, không biết nó c̣n hay chết ở phương nào”. Mấy người bạn động viên ông Tiếp giờ đi t́m em cũng như lạc vào đêm tối, bởi người em lưu lạc 48 năm không để lại dấu tích ǵ, biết bắt đầu từ đâu. Vậy mà giữa đêm tối như nói trong cơn say, ông Điều, một bạn nối khố thời chăn trâu, vừa khóc vừa nói hồn nhiên như đứa trẻ: “Thôi mi đừng khóc nữa, mai tau dẫn đi t́m...”.
Câu nói như động viên bạn hóa ra lại bắt đầu một cuộc t́m kiếm, gặp gỡ kỳ lạ. Sáng hôm sau, ông Điều chở bạn đến xă Ḥa Tiến, bởi hồi chăn trâu nghe loáng thoáng quê ngoại ông Tiếp ngày xưa ở đó. Họ đi t́m em nhưng chẳng có thông tin ǵ ngoài tên cha mẹ ḿnh đă chết, không di ảnh, không mồ mả.
Đến đầu làng, ông Tiếp dừng xe tấp vào quán nước gặp một bà lăo. Ông Tiếp nói với bà lăo tên cha mẹ ḿnh. Bất ngờ bà bảo “vợ chồng nhà nó chết trẻ, bỏ lại hai đứa con nhưng không biết hai đứa đó giờ sống chết ra sao”. Ông Tiếp run rẩy mừng rỡ khi nghe bà lăo nhắc đến đó, ông hỏi tới tấp: “Vậy giờ bà có biết dưới làng c̣n ai thân thích không, con là con trai...”. . Bà lăo chỉ tay về phía cuối làng nói: “Con đi về dưới kia, mợ con c̣n sống”. Giữa trưa nắng Tiếp bỏ chạy một mạch về làng. ông đứng trước một bà cụ tuổi đă gần 80 nói “con là Tiếp đây”. Bà lăo sửng sốt, quệt mắt chằm chằm nh́n vào ông Tiếp rồi bảo: “Tiếp, Tiếp... con c̣n sống hả con”. Ngay lập tức bà lăo nói như sét đánh vào tai ông Tiếp: “Con c̣n đứa em gái, con Tới nó lấy chồng về sống trong Quảng Ngăi”. Đứng giữa sân nhà giữa trưa đứng bóng, ông Tiếp nh́n lên trời khóc như đứa trẻ.
Tin ông Tiếp trở về, phút chốc đă đến tai người em. Chỉ ít phút sau, máy điện thoại ông đổ chuông với số lạ. Đầu dây bên kia chỉ kịp nói “em Tới đây” rồi khóc, khóc nghẹn ngào. Sáng hôm sau ông đón xe vào Quảng Ngăi. Đứa em gái cũng ra đứng ở ngă ba đường chờ ông. Chiếc xe khách vừa trờ tới ngă ba Thạch Trụ, ông Tiếp bước xuống. Phía bên kia đường một phụ nữ lao ra siết chặt bấu víu vào vai ông khóc ngây dại: “Anh đi đâu mà không t́m em”.
Theo
Hữu Khá
Tuổi trẻ
48 năm t́m nhau
