Lái xe buýt được cưng chiều vì... hiếm

TPHCM có khoảng hơn 3.000 xe buýt đang hoạt động, tuy nhiên để đảm bảo duy trì cho số xe buýt trên hoạt động ổn định, không bị gián đoạn tuyến phục vụ hành khách, các đơn vị vận tải thường xuyên đau đầu với tình trạng thiếu lái xe.
Do phải chịu áp lực mệt mỏi với tần suất làm việc nhiều, căng thẳng khi lưu thông trên đường, thu nhập lại chưa tương xứng, không ít tài xe đã bỏ nghề xe buýt.
Thiếu lái xe và chất lượng giảm



Ông Phùng Đăng Hải – Tổng GĐ Liên hiệp HTX vận tải xe buýt TPHCM – cho biết, Liên hiệp HTX có 6 đơn vị HTX thành viên với gần 1.000 xe buýt đang hoạt động nhưng hiện nay thiếu đến khoảng 10% lái xe (gần 80 - 100 lái xe). Theo các đơn vị vận tải xe buýt khác, do mỗi xe buýt hoạt động thường xuyên, với tần suất 10 - 20 chuyến/ngày và chạy từ sáng đến tối, nên ngoài số lượng lái xe chính tương ứng với số đầu xe, cần phải có thêm lái xe dự phòng, để thay thế kịp thời những lái xe chính xin tạm nghỉ vì lý do bận gia đình, con cái ốm đau. Tuy nhiên trên thực tế, không ít đơn vị còn thiếu cả lái xe chính thì đừng nói gì đến lái xe dự phòng, thậm chí có đơn vị vào một số thời điểm phải cho xe nằm bãi vì không đủ lái xe.

Lái xe buýt tranh thủ ăn cơm hộp ngay trên xe

Theo ông Phùng Đăng Hải, với áp lực và căng thẳng của công việc hoạt động xe buýt, trong khi thu nhập chưa xứng đáng với công sức họ bỏ ra (mỗi chuyến từ 16.000 đến hơn 20.000 đồng - tùy chuyến có cự ly dài hay ngắn) nên chưa thu hút được lái xe gắn kết lâu dài với xe buýt. “Thu nhập mỗi tháng 7 - 9 triệu đồng cứ tưởng là cao, nhưng mấy ai biết để có được mức thu nhập đó, họ phải làm việc vất vả ở ngoài đường từ sáng sớm đến tối mịt” - ông Phùng Đăng Hải tâm sự.
Nhiều lái xe buýt không chịu nổi áp lực đã xin nghỉ chuyển ra ngoài chạy xe hợp đồng, du lịch có thu nhập cao và thoải mái. Đặc biệt, những tháng cuối năm khi nhu cầu cần xe đi du lịch của người dân tăng, các đơn vị vận tải xe buýt lại lo ngại tài xế xe buýt bỏ việc có nguy cơ tiếp tục còn tăng.



Một khi thiếu lái xe, để đảm bảo chuyến phục vụ khách, các đơn vị vận tải đành phải yêu cầu lái xe hiện hữu tăng thêm chuyến, điều này làm tăng thêm áp lực, căng thẳng, mệt mỏi cho lái xe và từ đó làm giảm chất lượng phục vụ đối với hành khách.
Ngại làm phật lòng lái xe
Hoạt động kinh doanh xe buýt một vài năm gần đây thường xuyên thua lỗ, nên việc chi trả lương cho lái xe cũng bấp bênh. Theo ông Phùng Đăng Hải, hiện các đơn vị xe buýt vẫn chưa nhận được tiền trợ giá xe buýt từ tháng 8 đến nay, khiến một số đơn vị gặp rất nhiều khó khăn kinh phí để chi trả lương cho lái xe, nhân viên.
Thiếu nhân viên, có thể sử dụng nhân viên văn phòng hoặc chủ xe kiêm nhiệm, nhưng nếu không có tài xế coi như xe buýt... đứng bánh. Với hoạt động kinh doanh xe buýt trong thời điểm khó khăn, biết không thể giữ chân lái xe bằng cách trả lương cao nên một số chủ xe chuyển sang giải pháp “chăm sóc” tài xế như: Lo cho ăn sáng, cà phê, thuốc lá, thậm chí đưa cả xe gắn máy của mình cho lái xe về nhà, còn chủ xe về nhà bằng xe ôm.



Phản ánh từ các đơn vị vận tải xe buýt còn cho thấy, nếu như trước đây đối với một số lái xe lớn tuổi, sức yếu thường sợ bị chủ xe cho nghỉ việc thì nay không hiếm trường hợp còn tỏ ra lên giọng với chủ xe, trong khi chủ xe lại không dám nói nặng hay ngại phải làm những điều phật lòng lái xe.



Theo ông Phùng Đăng Hải, cần phải trả thu nhập xứng đáng với công sức lái xe bỏ ra, để gắn kết họ lâu dài với xe buýt. Muốn vậy, thành phố cần tạo điều kiện để các đơn vị vận tải xe buýt tiến dần đến hiện đại hóa dịch vụ xe buýt.
Hiện nay, trên mỗi chuyến xe buýt thường có 1 lái xe và 1 nhân viên phục vụ soát vé, thu tiền. Vì vậy sắp tới cần rút nhân viên khỏi xe buýt, thay vào đó là những thùng bán vé tự động, lấy 50 -70% số tiền lương của nhân viên trước đây trả thêm cho lái xe, số còn lại phục vụ cho hoạt động kiểm tra, giám sát.