Quyền lực thực sự của tân thủ lĩnh quân đội Iran

[sunshine1104]

Người kế vị tướng quyền lực Iran bị Mỹ hạ sát mới được hé lộ chân dung. Iran hứa sẽ có "sự trả thù tàn khốc" sau khi vị tướng quyền lực Qassem Soleimani bị không quân Mỹ sát hại, và trọng trách giờ được trao cho cánh tay phải đắc lực của ông, tướng Esmail Ghaani.

Esmail Ghaani người kế vị số 1 cho vị trí chỉ huy lực lượng Quds tinh nhuệ của tướng Qassem Soleimani (Ảnh: Amodia)

Sau khi Qassem Soleimani bị sát hại, tướng Ghaani trở thành thủ lĩnh mới của Lực lượng Quds tinh nhuệ, nhóm quân hoạt động ở nước ngoài của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Vậy ông Ghaani là ai, và quyền lực của ông trong lực lượng IRGC lớn như thế nào?

Esmail Ghaani sinh năm 1957 tại Mashad, thành phố đông dân thứ hai của Iran và là một địa điểm hành hương quan trọng đối với người Hồi giáo dòng Shia của nước này. Năm 1980, Ghaani gia nhập IRGC và giống như tướng Soleimani, ông cũng từng là cựu binh trong cuộc chiến đẫm máu với Iraq từ năm 1980 đến 1988.

Ghaani từng mô tả tình bạn giữa ông với tướng Soleimani được rèn giũa từ chiến tranh gian khổ, như truyền thông Iran từng dẫn lời ông cho biết: "Chúng tôi là những người con của chiến tranh,”

Ông Ghaani ôm linh cữu tướng Qassem Soleimani, người bạn và người đồng chí của ông trong chiến tranh (Ảnh: AP)

Sau cuộc chiến với Iraq, ông gia nhập Lực lượng Quds tinh nhuệ và đảm nhận vai trò chỉ huy đơn vị quân đóng tại tỉnh Khorasan, giáp biên giới giữa Afghanistan và Turkmenistan.


Không rõ những hoạt động của ông hồi đó như thế nào, nhưng nhiều người cho rằng trong khi tướng Soleimani chủ yếu tập trung ở các mặt trận phía tây, thì tướng Ghaani đã dành sự ưu tiên cho các lợi ích của Iran ở phía đông, như chống buôn lậu ma túy và hỗ trợ lực lượng Liên minh phương Bắc của Afghanistan trong cuộc chiến chống phiến quân Taliban.

Tướng Ghaani cũng được cho là đã thể hiện vai trò lãnh đạo hàng ngày lớn hơn đối với lực lượng của mình. Một trong những dấu ấn lớn nhất của ông trong tổ chức là bị Mỹ liệt vào danh sách trừng phạt vào năm 2012, vì bị cho là người đứng sau tài trợ các hoạt động của Lực lượng Quds tinh nhuệ trên toàn thế giới.

Trước khi qua đời, tướng Soleimani đã có nhiều đóng góp lớn trong việc củng cố tầm ảnh hưởng của Iran ở khu vực Trung Đông, đồng thới đóng vai trò tích cực tại các nước Syria, Iraq, Lebanon và Yemen. Vì thế, thách thức lớn nhất của tướng Ghaani là phải vượt qua cái bóng của người tiền nhiệm, vị tướng được người dân Iran ca ngợi như một anh hùng và được coi là nhân vật quyền lực nhất ở quốc gia Hồi giáo này, chỉ sau Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei.

Thách thức lớn nhất của tướng Ghaani ở thời điểm hiện tại chính là vượt qua cái bóng của người tiền nhiệm (Ảnh: AP)

Và trong động thái đầu tiên ở cương vị mới, tướng Ghaani nhanh chóng lặp lại những hứa hẹn của giới lãnh đạo Iran sau cái chết của tướng Soleimani bằng một tuyên bố đanh thép:

"Đấng toàn năng đã hứa sẽ trả thù cho sự hy sinh của tướng Soleimani, và chắc chắn các hành động đó sẽ được thực thi".

Sau khi thông báo tướng Ghaani là người kế vị Soleimani, Giáo chủ Khamenei cho biết Lực lượng Quds sẽ "không có gì thay đổi".

Trong khi có nhiều nghi vấn xung quanh việc liệu tân chỉ huy Lực lượng Quds có tầm ảnh hưởng tương xứng với tướng Soleimani hay không, nhiều nhà phân tích cho rằng sức mạnh của IRGC trên thực tế còn phụ thuộc vào nhiều thứ hơn năng lực của các cá nhân.

Sức mạnh của IRGC trên thực tế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố hơn năng lực của các cá nhân (Ảnh: Reuters)

"Thật khó để mong đợi tướng Ghaani, một vị quan chức, có được khả năng lãnh đạo và sự lôi cuốn như của người tiền nhiệm," ông Ali Alfoneh, một thành viên cao cấp tại Viện nghiên cứu Các quốc gia vùng vịnh Ả Rập ở thủ đô Washington, Mỹ, viết. "Điều đó cho thấy tầm ảnh hưởng tướng Ghaani lớn đến đâu còn phụ thuộc vào sức mạnh nội tại của chính Lực lượng Quds."

Afshon Ostovar, tác giả các nghiên cứu IRGC và phó giáo sư tại Trường sau Đại học Hải quân Mỹ, cũng cho biết IRGC "phụ thuộc vào các cá nhân ít hơn nhiều so với những gì các nhà phân tích tin tưởng", đồng thời nói thêm: "Cái chết của Soleimani đương nhiên sẽ gây tác động, nhưng nhìn chung sẽ không tạo ra sự thay đổi rõ rệt đối với mạng lưới hoặc hoạt động trong khu vực của Iran. Hãy gạt chuyện trả thù sang một bên."