USA Đại chiến Silicon: Elon Musk "đại náo" pháp đình, quyết lật đổ đế chế OpenAI và "Scam Altman" vì tội phản bội

[Gibbs]

Khi "anh hùng" tương ngộ thành... kẻ thù truyền kiếp

Người xưa có câu: "Dò sông dò biển dễ dò, mấy ai lấy thước mà đo lòng người." Câu nói ấy dường như đang vận vào mối quan hệ giữa tỷ phú Elon Musk và Sam Altman – những người từng chung vai sát cánh khai sinh ra OpenAI. Thứ Hai vừa qua, mạng xã hội X lại một phen dậy sóng khi Musk liên tục tung ra những dòng trạng thái "nặng đô", gọi thẳng CEO Sam Altman là "Scam Altman" và Chủ tịch Greg Brockman là "Greg Stockman". Musk không ngần ngại khẳng định: "Họ đã đánh cắp một tổ chức từ thiện. Chấm hết."

Thế nhưng, trận chiến thực sự không nằm trên bàn phím mà đang diễn ra tại phòng xử án của Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers. Một bồi thẩm đoàn gồm 9 người đã được tuyển chọn để lắng nghe những lập luận của Musk về việc OpenAI đã lừa dối ông và phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận ban đầu. Musk dự kiến sẽ trực tiếp đứng ra làm chứng, đối diện với những người mà ông từng gọi là cộng sự để đòi lại "công lý" cho nền trí tuệ nhân tạo thế giới.

Ván bài 130 tỷ USD và tham vọng đưa OpenAI về "chính đạo"

"Cháy nhà mới ra mặt chuột", Musk cáo buộc rằng OpenAI đã biến tướng từ một tổ chức thiện nguyện vì lợi ích nhân loại thành một công cụ kiếm tiền cho Microsoft. Những yêu cầu mà Musk đưa ra trong vụ kiện này đủ để khiến bất kỳ tập đoàn nào cũng phải "run rẩy":

Buộc OpenAI quay trở lại cấu trúc phi lợi nhuận như ban đầu.

Phế truất Sam Altman và Greg Brockman khỏi hội đồng quản trị.

Đòi bồi thường khoảng 130 tỷ USD để trả ngược lại cho quỹ phi lợi nhuận của OpenAI.

Đây không chỉ là chuyện tiền bạc, mà là một cuộc chiến giành quyền kiểm soát tương lai của công nghệ AI. Nếu Musk thắng, kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) đầy hứa hẹn của OpenAI trong năm nay có thể tan thành mây khói, tạo cơ hội cho công ty xAI của chính Musk vươn lên dẫn đầu. "Tiên trách kỷ, hậu trách nhân", phía OpenAI cũng chẳng vừa khi đáp trả rằng Musk kiện tụng chỉ vì lòng ghen tị và hối tiếc sau khi rời bỏ công ty vì không giành được quyền kiểm soát tuyệt đối.

Những rào cản từ "miệng thế gian" và bồi thẩm đoàn

Dù là người giàu nhất thế giới, Musk cũng không thể tránh khỏi quy luật "Yêu nên tốt, ghét nên xấu". Tại tòa, các luật sư của Musk đã phải vất vả loại bỏ những bồi thẩm viên có ác cảm với ông. Có người gọi Musk là "kẻ tham lam", có người thậm chí gọi ông là "đống rác rưởi". Một bồi thẩm viên khác còn bày tỏ sự bức xúc khi người thân bị mất việc làm do các chính sách cắt giảm của Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) mà Musk đang dẫn dắt.

Thẩm phán Rogers đã phải nhắc nhở đội ngũ pháp lý của Musk: "Thực tế là mọi người không thích ông ấy. Nhưng điều đó không có nghĩa là người Mỹ không thể giữ sự chính trực trong quá trình tư pháp." Cuối cùng, những bồi thẩm viên được chọn là những người giữ thái độ trung lập với cả Musk lẫn công nghệ AI. Ngược lại, Sam Altman – người cũng có mặt tại tòa – lại nhận được ít ý kiến trái chiều hơn hẳn từ phía bồi thẩm đoàn.

Góc khuất sau những email "anh hùng trọng anh hùng"

"Khẩu Phật tâm xà" hay tình cảm chân thành? Những bằng chứng gồm hàng trăm trang email, tin nhắn và hồ sơ cuộc gọi sắp được công bố sẽ hé lộ bộ mặt thật của mối quan hệ này. Ít ai biết rằng, Musk từng đóng góp ít nhất 44 triệu USD trong những năm đầu để nuôi dưỡng OpenAI.

Đáng chú ý, một email năm 2023 được nộp làm bằng chứng cho thấy Altman từng viết cho Musk rằng: "Ông là người hùng của tôi", nhưng đồng thời bày tỏ sự đau đớn trước những đòn tấn công của Musk. Đáp lại, Musk viết: "Tôi hiểu ý ông và tôi chắc chắn không có ý định làm tổn thương ai, tôi xin lỗi vì điều đó, nhưng vận mệnh của nền văn minh đang bị đe dọa."

Vụ kiện này có Microsoft là đồng bị cáo, bị cáo buộc hỗ trợ OpenAI vi phạm lòng tin từ thiện. Phía Microsoft bác bỏ điều này, cho rằng lập luận của Musk "thiếu căn cứ thực tế". Cuộc đối đầu giữa Musk và Altman không chỉ là một vụ kiện dân sự thông thường, mà nó đang định hình lại con đường phát triển của thứ công nghệ quyền lực nhất thế kỷ 21. Giữa "lý" và "tình", giữa "lợi nhuận" và "phi lợi nhuận", phán quyết cuối cùng sẽ cho chúng ta thấy: "Của thiên thì trả địa", hay OpenAI sẽ tiếp tục hành trình trở thành gã khổng lồ công nghệ đắt giá nhất hành tinh.