Middle East Chấn động thị trường năng lượng: UAE chính thức rời bỏ "vương quốc" dầu mỏ OPEC giữa lúc chiến tranh Iran rực lửa

[Gibbs]

Cuộc chia tay lịch sử sau gần 6 thập kỷ mặn nồng

"Chim bay mỏi cánh chim dừng, đã cam lòng vậy chớ đừng thở than". Sau gần 60 năm gắn bó mật thiết, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chính thức đưa ra một quyết định làm rúng động toàn cầu: rời khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Theo thông tấn nhà nước WAM, quốc gia này sẽ chính thức nói lời chia tay với liên minh vào thứ Sáu tới, bao gồm cả nhóm mở rộng OPEC+ có sự góp mặt của Nga. Đây không chỉ là một sự thay đổi về mặt tổ chức, mà còn là một đòn giáng mạnh vào quyền lực của liên minh dầu mỏ lớn nhất thế giới, ngay giữa bối cảnh thị trường năng lượng đang chao đảo dữ dội bởi ngọn lửa chiến tranh tại Iran.

Lợi ích quốc gia: Khi "áo mặc không qua khỏi đầu"

Người xưa có câu "Đồng tiền liền khúc ruột", và đối với một quốc gia giàu tài nguyên như UAE, việc bị bó buộc bởi các hạn ngạch sản xuất khắc nghiệt của OPEC đã trở thành một "chiếc áo quá chật". Quyết định rút lui này được đưa ra sau một quá trình rà soát kỹ lưỡng về năng lực khai thác hiện tại và tương lai. Thực tế, trong khi OPEC kìm hãm sản lượng của UAE ở mức 3,2 triệu thùng/ngày để điều tiết giá cả, thì năng lực thực sự của quốc gia này đã tiến sát ngưỡng 5 triệu thùng/ngày sau nhiều năm đổ hàng tỷ đô la vào hạ tầng công nghệ. "Ăn tùy nơi, chơi tùy chốn", UAE giờ đây chọn con đường tự do để tối ưu hóa nguồn thu, phục vụ cho lợi ích quốc gia và đáp ứng nhu cầu cấp bách của thị trường thay vì phải "nhìn sắc mặt" của các nước thành viên khác trong liên minh.

Biến số từ chiến tranh và eo biển Hormuz

"Họa vô đơn chí", quyết định của UAE xuất hiện đúng vào thời điểm nhạy cảm khi cuộc chiến Iran đang đẩy khu vực vào tình thế ngàn cân treo sợi tóc. Dù việc UAE tăng sản lượng có thể giúp hạ nhiệt cơn khát dầu toàn cầu, nhưng trong ngắn hạn, mọi thứ vẫn còn mịt mờ do eo biển Hormuz – huyết mạch vận tải dầu khí quan trọng nhất vùng Vịnh – vẫn đang trong tình trạng bị đóng cửa phần lớn do xung đột. Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng, nguồn cung thế giới chắc chắn sẽ dồi dào hơn một khi tuyến đường biển này thông suốt trở lại, nhưng trước mắt, thị trường vẫn phải nín thở chờ đợi những diễn biến tiếp theo của tiếng súng chiến trường.

Sự rạn nứt của một liên minh quyền lực

Việc một thành viên trụ cột, nằm trong tốp 3 nhà sản xuất lớn nhất như UAE rời đi đã phản ánh một thực trạng: "Mỗi người một ý, chẳng ai giống ai". Các quốc gia vùng Vịnh đang chuyển dịch trọng tâm từ đoàn kết khối sang ưu tiên tuyệt đối cho quyền lợi dân tộc. Bộ trưởng Năng lượng UAE, ông Suhail Al Mazrouie, nhấn mạnh rằng quyết định này dựa trên các nền tảng thị trường dài hạn và cam kết về an ninh năng lượng cũng như giảm phát thải carbon. Tuy nhiên, đối với OPEC – tổ chức vốn nắm giữ gần 80% trữ lượng dầu mỏ đã được xác định của thế giới – đây là một sự tổn thất không dễ gì bù đắp.

Tương lai nào cho thị trường vàng đen?

Thị trường dầu mỏ thế giới đang đứng trước một khúc quanh định mệnh. Sự rút lui của UAE không chỉ là một thông báo hành chính, mà là dấu hiệu cho thấy trật tự năng lượng cũ đang dần tan rã để nhường chỗ cho những toan tính thực dụng hơn. Với các nhà đầu tư và người tiêu dùng, đây là một tin tức mang tính hai mặt: một mặt mở ra hy vọng về nguồn cung dồi dào hơn trong tương lai, nhưng mặt khác lại báo hiệu một thời kỳ biến động khôn lường khi các quốc gia lớn không còn chung tiếng nói. Giữa lúc chiến tranh Iran vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, hành động của UAE như một luồng gió mới thổi vào chảo lửa Trung Đông, khiến bức tranh kinh tế toàn cầu thêm phần phức tạp và đầy rẫy những bất ngờ.