Đối đầu Philippines-Trung Quốc nóng bỏng biển Đông

Philippines quyết tâm kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế về vụ tranh chấp lãnh thổ trên Biển Đông bất chấp những lời kêu gọi mạnh mẽ từ phía Bắc Kinh. Hành động thách thức của Manila đã khiến Trung Quốc nổi giận đùng đùng.

Người dân Philippines biểu tình phản đối các hành động của Trung Quốc ở Biển Đông gần đây.

Các quan chức Philippines hôm qua (26/4) đã thể hiện thái độ thách thức trước Trung Quốc khi phớt lờ những lời yêu cần khẩn thiết của nước láng giềng khổng lồ đòi giải quyết tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông trên cơ sở song phương. Manila cho biết, họ quyết tâm đưa cuộc tranh chấp nóng bỏng này ra tòa án quốc tế.
Được biết, hôm 24/4 mới đây, Chánh án Tòa án quốc tế về Luật Biển đã chính thức chỉ định các trọng tài viên cho Tòa Trọng tài được thành lập theo Phụ lục VII Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 trên cơ sở Thông báo và Tuyên bố khởi kiện ngày 22/01/2013 của Philippines,

Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh giữa các nhà lãnh đạo ASEAN diễn ra trong hai ngày 24 và 25/4 vừa rồi ở Brunei, một nhà ngoại giao Philippines đã cho hãng tin Kyodo News biết, chính phủ của ông sẽ theo đuổi vụ kiện “bằng mọi cách”. “Lập trường của chúng tôi về vấn đề đó là rất rõ ràng”, nhà ngoại giao giấu tên nhấn mạnh.

Hồi tháng 1 đầu năm nay, Manila đã đề nghị Trung Quốc đưa cuộc tranh chấp lãnh thổ giữa hai nước ở Biển Đông ra giải quyết theo tòa án quốc tế theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS) nhằm làm rõ quyền hạn của mỗi nước ở khu vực Biển Đông chiến lược và giàu tài nguyên.

"Sẽ không có sự quay trở lại”, một nhà ngoại giao khác đã khẳng định chắc nịch như vậy về quyết tâm của chính phủ Philippines trong việc đưa cuộc tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông với Trung Quốc ra tòa án quốc tế.

"Ngoại giao là một lựa chọn nhưng bạn không thể đàm phán với đối phương nếu phía bên kia không đáng tin cậy ngay từ đầu hoặc nếu bên kia cứ khăng khăng đòi áp đặt một luật lệ riêng không thích hợp với chúng ta”, nhà ngoại giao Philippines cho biết.

Trong khi đó, Tổng thống Philippines – ông Benigno Aquino mới đây cũng cho hay, Manila muốn đạt được một điều gì đó bằng văn bản, dạng hiệp ước hay thỏa thuận, trong đó quy định rõ ràng về việc những nước có tranh chấp ở Biển Đông nên cư xử như thế nào.

"Điều mà chúng tôi đang theo đuổi là sự rõ ràng. Đây là một tiến trình, một con đường mở ra cho tất cả chúng ta để cuối cùng có thể đạt được một điều gì đó sáng rõ, mang tính dứt khoát về việc các bạn có quyền hạn gì, nghĩa vụ gì và chúng ta cứ thế tuân theo. Đó là một thứ buộc họ không thể làm khác đi được. Với sự rõ ràng, các bạn sẽ phải ứng xử với nhau một cách đúng đắn, tránh sự hiểu sai, làm sai", ông Aquino nói.

Trung Quốc nổi giận, tố ngược Philippines

Phản ứng trước thách thức trên của Philippines, Trung Quốc hôm qua (26/4) đã nổi giận đùng đùng, buông ra lời đe dọa và thậm chí còn tố ngược lại Philippines chiếm lãnh thổ của họ.

Trung Quốc cáo buộc Philippines đang tìm cách hợp pháp hóa việc chiếm đóng các quần đảo ở Biển Đông đồng thời tái khẳng định Bắc Kinh sẽ không bao giờ chấp nhận đưa vụ tranh chấp lãnh thổ giữa hai bên ra tòa án quốc tế.

Sau khi các quan chức Philippines tuyên bố quyết tâm đưa vụ kiện ra tòa án quốc tế, Bắc Kinh tức giận tố cáo, đó là một nỗ lực nhằm “đánh cắp chủ quyền Trung Quốc”.

“Phía Philippines đang cố gắng sử dụng công cụ pháp lý để phủ nhận chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc và dùng pháp lý làm vỏ bọc cho sự chiếm đóng bất hợp pháp các quần đảo và bãi đá của Trung Quốc”, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết trong một tuyên bố được đăng tải trên website www.mfa.gov.cn.

Trung Quốc “phản đối quyết liệt” quyết định đưa tranh chấp ra tòa án quốc tế, khăng khăng đòi giải quyết vấn đề này trên cơ sở song phương. Đối với Bắc Kinh, động thái mới nhất của Manila “hoàn toàn là một sự khiêu khích về chính trị dưới vỏ bọc của thủ tục pháp lý”, Trung Quốc đã cáo buộc như vậy trong công văn được nước này phát đi cho một số nước thành viên ASEAN.

"Mấu chốt của vấn đề hiện nay là nỗ lực của Philippines trong việc tìm cách làm cho động thái khiêu khích của họ ‘thành hợp pháp’ thông qua sự ‘lạm dụng tiến trình pháp lý chống lại Trung Quốc’ và giành sự thông cảm cũng như ủng hộ về đạo đức từ cộng đồng quốc tế”, công văn của Trung Quốc đã viết như vậy.

Bắc Kinh cảnh báo, “hành động của Manila sẽ làm phương hại nghiêm trọng các nỗ lực xử lý đúng đắn và giải quyết các vấn đề liên quan. Cộng đồng quốc tế cần phải hiểu rõ về điều này”.

Theo Trung Quốc, "việc Philippines đưa vụ tranh chấp lãnh thổ ra tòa án quốc tế đã gây cản trở cho tiến trình giải quyết tranh chấp giữa hai nước thông qua biện pháp đàm phán. Động thái đó vi phạm thỏa thuận đạt được giữa Trung Quốc và Philippines về việc giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp đàm phán song phương”.

Bắc Kinh nhấn mạnh, ASEAN cần phải “có lập trường đúng đắn trong vấn đề này” đồng thời kêu gọi Philippines “sửa chữa sai lầm”. Trung Quốc còn cáo buộc Manila vi phạm Tuyên bố về Cách Ứng xử của Các bên ở Biển Đông (DOC) mà ASEAN và Trung Quốc đã ký với nhau năm 2002.

Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario đã ngay lập tức phản đối những lời cáo buộc trên của Bắc Kinh, nói rằng việc Manila đưa vấn đề tranh chấp ra tòa án quốc tế có lợi cho hai bên. Theo ông Rosario, tòa án quốc tế sẽ ra phán quyết xác định rõ ràng quyền hàng hải của Trung Quốc và Philippines theo UNCLOS như quyền đánh bắt cá, quyền khai thác các nguồn lực, quyền thực thi luật biển trong khu vực đặc quyền kinh tế của mỗi nước.

Kiệt Linh - (tổng hợp)