Đă từ lâu, các thương hiệu nổi tiếng nước ngoài phải chịu nhiều thiệt hại do nạn « hàng nhái », hàng sao chép của Trung Quốc hoành hành. Thế nhưng, với mục tiêu ưu tiên phát triển các công nghệ mới và với sự trỗi dậy mạnh mẽ của các thương hiệu trong nước, chính quyền Trung Quốc buộc phải đẩy mạnh hơn nữa các chiến dịch chống hàng « sơn trại ». Liên quan đến chủ đề này, nhật báo Le Monde số ra hôm nay có bài phân tích đề tựa « Hành tŕnh dài của Trung Quốc từ hàng nhái cho đến sự cách tân ».
Theo Le Monde, nạn sao chép và làm hàng « sơn trại » (tức là hàng nhái, theo cách gọi của người Trung Quốc) lan tràn trên mọi lănh vực : từ chiếc điện thoại cầm tay đời mới nhất cho đến thực phẩm như là rượu whisky chẳng hạn. Các công ty đó sao chép một cách sống sượng các thương hiệu lớn trên thế giới.
Le Monde lấy ví dụ điển h́nh là công ty Visture, chuyên thiết kế các loại máy tính bảng kỹ thuật số. Các chiếc máy tính bảng của họ gần như hoàn toàn dựa theo mẫu mă thiết kế của Apple. V́ vậy, trên thị trường, các nhà quản lư cố gắng tô bóng ḍng sản phẩm của họ bằng thương hiệu riêng và đồng thời cũng ráng làm nổi rơ những đặc thù kỹ thuật của sản phẩm.
Sở dĩ các kiểu doanh nghiệp hàng nhái như thế có thể không những trụ vững được mà c̣n sinh sôi nảy nở là do họ không nhắm đến cùng loại đối tượng khách hàng với các thương hiệu lớn. Chẳng hạn như công ty Visture, khách hàng của họ là những người có thu nhập khiêm tốn, không nghèo cũng không giàu, chẳng hạn như là nhân viên văn pḥng hay sinh viên. Những người mà chỉ đi vào các cửa hàng của Apple hay Samsung chỉ để ngắm nghía. Bởi v́, đối với các công nhân nhập cư, trang bị một chiếc máy tính bảng đă chiếm đến hơn một nửa số lương tháng của họ, theo nhận định của ông Lencho Lee, một trong những nhà quản lư trẻ của doanh nghiệp Visture.
Chi phí nghiên cứu và phát triển ít tốn kém cũng là một lợi thế cho các doanh nghiệp hàng « sơn trại ». Không những thế, trên b́nh diện pháp lư, họ cũng không sợ phải gặp nhiều phiền toái khi nghĩ rằng các tập đoàn lớn chẳng muốn tốn công tốn sức để chống lại các doanh nghiệp « c̣ con » này.
Le Monde cho biết, chi phí sản xuất cho một chiếc máy tính bảng có h́nh dáng giống với Apple cũng không quá cao. Họ cũng không xây dựng nhà máy, bởi v́ toàn bộ khâu lắp ráp sẽ do một nhà thầu khác đảm nhận và linh kiện có thể t́m thấy ở các nhà cung cấp trung gian ngay trong cùng khu vực.
Hàng « sơn trại » cũng phải cách tân để tồn tại
Gọi là hàng « sơn trại », nhưng các sản phẩm này cũng phải được cách tân theo đúng tầm mức của nó. Trên thực tế, ḍng sản phẩm « hàng sơn trại » không nhất thiết phải là một sản phẩm đặc biệt. Bởi v́ như vậy các doanh nghiệp đó không có khả năng tài chính để thực hiện.
Giống như lời thú nhận của ông Lencho Lee, « cần phải biết lấy cảm hứng từ các đối thủ cạnh tranh ». Nhưng sản phẩm của họ cũng phải có nét ǵ mới lạ. Ít nhất là sản phẩm đó cũng phải đáp ứng được nhu cầu tối thiểu giới tiêu thụ không giàu có này.
Theo quan sát của một nhà nghiên cứu thuộc Học viện tin học về công nghiệp ở Đài Loan, các doanh nghiệp « hàng sơn trại » đó c̣n cải tiến cả về mô h́nh. Bởi lẽ, khách hàng tiêu thụ cũng muốn là sản phẩm họ mua phải « xứng đáng đồng tiền bát gạo ».
Mặt khác, thị trường hàng « sơn trại » lại là một môi trường cạnh tranh khốc liệt mà ở đó các doanh nghiệp cũng phải tính đến từng xu từng cắc. Doanh nghiệp phải được đặt gần với công chúng, để nắm bắt thị hiếu và đáp ứng thị trường một cách nhanh chóng. Song song đó, các doanh nghiệp « hàng nhái » c̣n phải giảm thiểu các khoản chi tiêu trên mọi mặt, cho dù đó là chất lượng của vật liệu, quảng bá, chứng nhận hay các khoản thuế khóa.
Các cơ sở đó c̣n biết hội nhập vào dây chuyền công nghiệp tồn tại trước đó với một sự linh hoạt đáng kinh ngạc. Và họ thực hiện kiểu chiến tranh du kích hoang dại. Đối với các tập đoàn đa quốc gia là những đội quân vốn được trang bị kỹ, cuộc chiến chống « hàng nhái » lại là một cuộc chiến công nghiệp không cân xứng.
Doanh nghiệp chính thống Trung Quốc cũng bị hàng nhái vạ lây
Chính phủ Trung Quốc cũng biết rằng họ cũng không nên là kẻ đứng đầu trong số nước chuyên bắt chước. Trong các mục tiêu do chính quyền đề ra trong bản lộ tŕnh cho 5 năm sắp đến, nghiên cứu và việc nâng cấp giá trị công nghiệp là những ưu tiên hàng đầu. Bắc Kinh dự tính cứ khoảng 10 ngàn công dân th́ có 3,3 bằng sáng chế.
Ví dụ điển h́nh là tập đoàn điện tử Lenovo hay tập đoàn viễn thông Hoa Vi. Hai tập đoàn này có tham vọng cạnh tranh dưới chính tên thương hiệu riêng của ḿnh với tập đoàn Samsung Hàn Quốc. Do đó, chính quyền cần phải bảo vệ hai lănh vực tiên phong đó.
Tuy nhiên, theo quan sát của Le Monde, một phần đông các sản phẩm hàng nhái tại Trung Quốc đều liên quan đến các thương hiệu nội địa, chẳng hạn như bia Tsingtao nổi tiếng.
Hơn nữa, sự gia tăng lượng người tiêu thụ giàu có và đ̣i hỏi về chất lượng ngày càng cao đă làm cho lượng bán hàng « sơn trại » tụt giảm đáng kể. Cùng lúc này, các thương hiệu chính thống có xu hướng nhắm đến đối tượng khách hàng mới trỗi dậy. Bởi lẽ, họ cũng nhận thấy rằng dù là ít tiền, nhưng loại khách hàng này cũng có chút ǵ đó để tiêu xài.
Điều này đă khiến cho một số các doanh nghiệp chuyên sao chép bắt đầu nghĩ đến chuyện phải đi theo con đường hợp pháp. Le Monde ghi nhận rằng nhiều thương hiệu hàng « sơn trại » tại Trung Quốc đă thực hiện thành công chuyển từ cơ sở chuyên sao chép thành một cơ sở hợp pháp có tiếng tăm trong nhiều lănh vực : như điện thoại cầm tay, máy tính bảng cho đến sản xuất xe ô-tô.
Le Monde cho biết, nếu nói về chất lượng, th́ giờ đây ngày càng có nhiều người dân Trung Quốc nói sẵn sàng mua các sản phẩm nội địa. Nếu đúng như vậy, th́ có lẽ « ngày tàn của hàng nhái cũng đang đến gần » theo như nhận xét của ông Lencho Lee. Tuy nhiên, Le Monde lưu ư là trang web của công ty anh ta giống hoàn toàn trang web của Apple đến mức có thể nhầm lẫn và được bao bọc bởi ḍng chữ xấc xược là « Tác giả giữ bản quyền ».
Minh Anh, rfi
Ngày tàn của hàng nhái tại Trung Quốc
