Giá trị hơn cả vàng, lợi nhuận hơn cả buôn ma túy, đó là sừng tê giác, loại “thần dược” được đồn thổi có tác dụng chữa bách bệnh. Cũng v́ ma lực hấp dẫn trên, xuất hiện ngày càng nhiều những kẻ lừa đảo giả sừng tê giác với thủ đoạn hết sức tinh vi khiến không ít đại gia sập bẫy một cách ngoạn mục…
Người “giải mă” sừng tê giác
Theo y học cổ truyền, sừng tê giác có vị đắng, không độc vào 3 kinh tâm, can, vị thuốc nhóm thanh nhiệt giải độc, an thần giảm đau…
Tuy nhiên cho đến nay, chưa có công tŕnh khoa học nào nghiên cứu về công dụng của sừng tê giác. Nhưng ở Việt Nam và nhiều nước châu Á th́ từ lâu, sừng tê giác đă được đồn thổi thành một loại thần dược chữa được đủ thứ bệnh, kể cả bệnh nan y mà y học phương Tây “bó tay” như ung thư. Đây là một nguyên nhân khiến t́nh trạng săn lùng, buôn bán sừng tê giác gia tăng trong thời gian qua.
Quan ngại trước t́nh trạng người Việt Nam sinh sống tại Nam Phi lợi dụng việc xin phép săn bắn tê giác hợp pháp ở nước này để buôn bán sừng tê giác về Việt Nam, từ đầu năm 2012, phía Nam Phi đă ngừng việc cấp phép săn bắn tê giác hợp pháp với người Việt.
Tiếng sĩ Đặng Tất Thế - Trưởng pḥng Hệ thống học phân tử và di truyền bảo tồn, Viện Sinh thái và tài nguyên sinh vật (Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam) là chuyên gia duy nhất được đào tạo ở Mỹ về kỹ thuật giám định phân tử ADN (giám định gen) đối với động vật hoang dă từ những năm 1998 – 1999. V́ thế được anh em công an mệnh danh là “tài sản quư của quốc gia”, bởi cho đến thời điểm hiện tại, anh là chuyên gia đầu ngành về giám định động vật hoang dă bằng công nghệ giám định gen trên toàn quốc.
Theo Tiến sĩ Đặng Tất Thế, xét nghiệm ADN là phương pháp ngắn và đơn giản nhất để biết sừng có phải là sừng tê giác thật hay không. Những mẫu đem đến viện xét nghiệm thời gian qua có tới 70% là giả. Có hàm lượng của sừng tê giác thật nhưng rất ít, c̣n lại là hợp chất sừng trâu, ḅ, tóc người…
Tuy nhiên, Việt Nam cũng chỉ là địa bàn trung chuyển để các đối tượng đưa sừng tê giác sang Trung Quốc tiêu thụ. Do vậy, giá cả sừng tê giác ở Việt Nam cũng phụ thuộc vào thị trường tại Trung Quốc. Những năm trước, giá sừng tê giác trên thị trường khoảng 50 – 60 triệu đồng/lạng. Nhưng khoảng 2 năm trở lại đây th́ bỗng nhiên tăng vọt lên khoảng trên dưới 100 triệu đồng/lạng. Cao điểm nhất là năm 2011, giá lên tới 140 – 150 triệu đồng/lạng.
Đại gia cũng mắc bẫy
Tiến sĩ Đặng Tất Thế phân tích, lừa bán sừng tê giác khá dễ. Đơn giản v́ ở Việt Nam tê giác đă tuyệt chủng nên có mấy ai biết mặt mũi con tê giác thế nào. Mà đă không nh́n thấy th́ đưa ra cái sừng trâu, sừng ḅ mà bảo rằng đó là sừng tê giác th́ ai mà chẳng tin.
Thê nên mới có chuyện các đối tượng lừa đảo dùng sừng trâu, sừng ḅ để chế tác ra những chiếc “sừng tê giác” có h́nh thù kỳ quái, như tạo viết lơm, hoặc tạo thêm nhiều mấu.
Thông thường đường dây buôn lậu sừng tê giác hoạt động trên phạm vi rất rộng, qua đường hàng không hoặc quá cảnh qua các nước khác rồi vào Việt Nam qua đường bộ. Điển h́nh như vào tháng 11/2012, Hải quan sân bay Nội Bài đă phát hiện, bắt giữ vụ vận chuyển 7 chiếc sừng tê giác châu Phi c̣n tươi nguyên. Nếu không có đường dây mang tính quốc tế, th́ v́ sao 7 chiếc sừng to tướng như vậy lại lọt lên máy bay từ chây Phi, qua các quốc gia khác để đến Việt Nam như vậy? Là hàng cấm, lại có giá trị cao nên đương nhiên việc làm ăn buôn bán sừng tê giác cũng có những nguyên tắc riêng mà người lạ không thể tiếp cận được. V́ vậy có anh nào tự nhiên khoe mua được sừng tê giác, th́ chắc chắn dính phải đồ rởm. Nên chuyện đại gia cũng bị lừa khi đi mua sừng tê giác cũng chỉ là chuyện…
thường thôi.
Tiến sĩ Đặng Tất Thế dẫn chứng bằng chuyện của một ông bạn trong TP. HCM chuyên nghề chế biến sừng thủ công mỹ nghệ. Mỗi năm doanh nhân này nhập hàng tấn sừng trâu sừng ḅ Châu phi về để chế tác. Mỗi lần nhập hàng về, lập tức có mấy gă đến mua lại. Họ thường chọn những chiếc sừng to, mập, có h́nh dáng giống sừng tê giác. Có lần những gă này nói thẳng mua về để làm sừng tê giác giả. Số lượng mỗi lần mua như vậy có đến vài tạ. Điều đó cũng có nghĩa là vài tạ sừng tê giác rởm được chúng tung ra ngoài thị trường.
Một lần, Tiến sĩ Đặng Tất Thế được mời xuống cảng Hải Pḥng để giám định lô hàng chuẩn bị cập cảng. Trong lúc chờ đợi, ông vào quán cà phê gần đó ngồi uống nước. Chưa nóng chỗ th́ một chiếc ô tô sang trọng đỗ xịch trước cửa quán, 3 người đàn ông khệnh khạng xuống xe, chọn vị trí trung tâm của quán. Không gọi đồ uống như mọi người, một đại gia đặt lên bàn chiếc đĩa sứ, lấy một chiếc sừng ra mài khá điệu nghệ. Mọi con mắt trong quán đổ dồn về phía 3 đại gia đầy ngưỡng mộ. Không nói th́ ai cũng hiểu đó là sừng tê giác. 3 đại gia thay nhau mài sừng, rồi nâng ly mời nhau. Ngạc nhiên trước sự chịu chơi của 3 đại gia đất Cảng, cộng thêm “bệnh nghề nghiệp”, Tiến sĩ Thế lại gần 3 đại gia. Liếc mắt nh́n chiếc sừng, suưt nữa th́ Tiến sĩ Thế bật cười v́ bằng con mắt nhà nghề, biết ngay cái đó chỉ là… sừng trâu nước.
Lần khác khi công tác miền Nam, một ông giám đốc doanh nghiệp nọ thuộc hàng “đại gia” nghe tiếng đă đích thân đánh ô tô đến tận nơi đón Tiến sĩ Đặng Tất Thế để nhờ vả. Ông ta đưa ra một mẩu sừng, nói là đàn em ở tận Lào, Campuahia săn lùng mua giúp. Ông này đang độ tuổi xế bóng mà cô bồ lại kém tới vài chục tuổi. Thế nên lo cái khoản “đàn ông” không đáp ứng được, ông ta nhờ người săn lùng “thần dược” để tăng cường cái khoản kia đang ngày một giảm sút phong độ. Nghe Tiến sĩ phán “đồ rởm”, mặt đại gia buồn tiu ngỉu. Chắc buồn v́ sừng tê giác rởm th́ ít mà lo về “người đàn ông” cho bản thân th́ nhiều hơn.
Tiến sĩ Thế thở dài bảo rằng, chính v́ những lời đồn đại tác dụng chữa bách bênh nên đối với những gia đ́nh có trọng bệnh, nhất là bệnh ung thư đă t́m mọi cách để mua sừng tê giác với hy vọng kéo dài sự sống cho người thân. Tác dụng chữa bệnh đâu chưa thấy nhưng thực tế th́ rất nhiều người bị rơi vào bẫy của những kẻ lừa đảo. Có lần một cô gái trẻ t́m đến ông khóc lóc, tŕnh bày rất thương tâm rằng bố cô đang bị bệnh ung thư. Có người mách nếu được uống sừng tê giác, bố sẽ khỏi bệnh nên cô quyết tâm báo hiếu bằng việc bỏ ra toàn bộ số tiền tích cóp được trong mấy năm đi làm để mua “thần dược” cho bố. Nay biết tiếng là chuyên gia giám định sừng tê giác nên nhờ ông xem giúp. Từ chối th́ không đành ḷng. Cầm miếng sừng ước chừng vài lạng của cô gái đưa mới nh́n qua cũng biết là đồ rởm. Tiến sĩ Thế thở dài an ủi, thôi đă chót mua rồi th́ cứ mang về mài cho ông cụ để giải quyết vấn đề tâm lư cho người bệnh. Sừng trâu nước, có uống th́ cũng vô hại, bởi ngày xưa trong bài thuốc dân gian, các cụ vẫn dùng sừng trâu nước để giải độc, chữa sốt, nhưng tác dụng so với sừng tê giác th́ không đáng kể.
Thật – giả khó lường
Các chuyên gia bằng mắt thường cũng có thể phân biệt được sản phẩm giả và thật, nhưng người thường th́ khó nhận ra. Ví dụ, thớ sừng tê giác to hơn với sợi thô hơn sợi trên sừng trâu, ḅ. Nếu tinh mắt có thể nhận thấy sừng trâu ḅ có nguồn gốc từ sọ nên khi để khô thường có vết nứt đồng tâm giống như ṿng tṛn tăng trưởng phía trong sừng, c̣n sừng tê giác không có dấu hiệu này. Tuy nhiên, để che mắt người mua, những kẻ làm giả thường bôi dầu, sáp lên sừng trâu, ḅ để chóng nứt. Gốc sừng tê giác có lông cứng như lông bàn chải, nên những kẻ làm giả lấy lông của loài khác rồi dính vào. Cấu tạo sừng trâu, ḅ ở giữa có lơi trắng. Các đối tượng làm giả liền “khắc phục” bằng cách nhuộm đen đều…
Cũng có khi thủ đoạn làm giả rất quái chiêu. Đối tượng sử dụng phần gốc sừng là đồ thật, có da và lông phủ, sau đó mài giũa, ghép phần ngọn là sừng trâu. Phần ghép nối được khéo léo che khuất bằng cách phủ một mảng da và lông thật lên trên. Với thủ đoạn này, th́ ngay cả những tay buôn “có nghề” cũng dễ bị lừa chứ đừng nói tới người chưa nh́n thấy sừng tê giác bao giờ.
Thậm chí, công nghệ làm sừng tê giác giả của nhiều đối tượng đạt đến tŕnh độ tinh vi khiến bằng mắt thường chuyên gia cũng không thể phân biệt được. Khi đó chỉ có cách phân biệt bằng phương pháp giải mă gen. Cách đây 3 năm, qua phương pháp giám định gen, Tiến sĩ Thế từng phát hiện một vụ sản xuất sừng tê giác giả bằng tóc người đặc biệt tinh vi. Xem xét tất cả các mặt cắt th́ chiếc sừng này có đặc điểm, màu sắc và cả kết cấu giống hệt sừng tê giác thật. Tuy nhiên, khi thực hiện quy tŕnh giải mă gen, máy đọc lại báo kết quả là… gen người. Sau khi xem xét kỹ, Tiến sĩ Thế đă t́m ra cách thức làm giả đặc biệt tinh vi. Đối tượng dùng tóc người, cũng là chất liệu sừng, trộn với phụ gia để ép, tạo thành h́nh chiếc sừng tê giác. Khi mài thử chiếc sừng tóc này cũng cho kết quả mùi vị hơi khét của chất sừng.
Ở Việt Nam hiện nay, tê giác đă có mặt tại một số vườn thú trang trại tự nhiên. Miền Nam có vườn thú Đại Nam, Công viên nước Củ Chi. Ở miền Bắc nghe đâu có vị đại gia bán chung cư giá “sốc” cũng nuôi hai con tê giác ở trang trại tại Nghệ An; ở Thiên đường Bảo Sơn cũng có mấy con. Thiên hạ đồn đoán chi phí để nhập một con tê giác châu Phi về Việt Nam mất khoảng vài tỷ đồng. Trong khi giá một chiếc sừng tê giác lên tới hàng chục tỷ đồng th́ có lẽ mua hẳn một con tê giác đương nhiên là lăi. Là phỏng đoán thế. Chứ để được cơ quan chức năng quốc tế cấp phép nuôi tê giác không dễ. Chủ nuôi phải có đủ điều kiện chuồng trại, nguồn thức ăn, bác sĩ chuyên ngành động vật hoang dă… Rồi việc vận chuyển con tê giác nặng cỡ chục tấn th́ đóng cũi thế nào, phương tiện vận chuyển ra làm sao cũng phải tính toán chứ không đơn giản.
Nghe nói đến thế thôi đă chóng cả mặt rồi. Chao ôi, là đại gia! Chao ôi là tê giác. Ôi chao là sừng tê giác.
(Theo An Ninh Thế Giới)
Ư kiến độc giả
Ynguyen
Người viết bài "biết quá ít về sừng tê giác".
Đại gia mắc bẫy: Đốt tiền để mua ‘tiên’ giả
