'Điềm báo' chiến tranh Mỹ-Iran?

'Điềm báo' chiến tranh Mỹ-Iran?

Trong một động thái được cho là chuẩn bị chiến tranh chống Iran, Hạ viện Mỹ vừa thông qua Nghị quyết HR 568 ngăn cản Tổng thống Obama thương lượng hòa bình với Iran.

Được thông qua với 401 phiếu thuận và 11 phiếu chống, Nghị quyết HR 568 kêu gọi Tổng thống Obama chống lại bất kỳ chính sách nào “chỉ dựa kiềm chế để đối phó với mối đe dọa hạt nhân Iran”. Trên thực tế, nghị quyết này tìm cách ngăn cấm thương lượng hòa bình Mỹ-Iran.

Theo nhà phân tích người Mỹ gốc Iran Jamal Abdi, động cơ chính của nghị quyết nói trên là nhằm "đầu độc” các cuộc thương lượng bằng cách thông báo cho phía Iran biết rằng Quốc hội Mỹ sẽ dùng quyền phủ quyết mọi nỗ lực thương lượng hòa bình của Tổng thống Obama.

Từ bỏ chính sách răn đe, thiên về “đánh đòn phủ đầu”

Mặc dù nó không có tính ràng buộc pháp lý, Nghị HR 568 lại hạn chế những sự lựa chọn chính sách của Tổng thống Obama đối với Iran. Giống như những gì đã xảy ra ở Iraq, cái nghị quyết không ràng buộc này dễ dàng biến thành một đạo luật có tính chất trói buộc. Nó cũng cho thấy Hạ viện Mỹ sẵn sàng phủ quyết những sự lựa chọn hòa bình trong chính sách của chính quyền Mỹ đối với vấn đề hạt nhân của Iran, với đa số phiếu áp đảo.

Nghị quyết HR 568 khẳng định chính sách răn đe kiềm chế, vốn là nền tảng của chính sách quốc phòng Mỹ trong nhiều thập kỷ qua, không còn là chính sách của Mỹ trong việc đối phó với các mối đe dọa tiềm tàng. Mặc dù từng là một chính sách khá hữu hiệu thời Chiến tranh Lạnh, nhưng hiện Hạ viện Mỹ cho rằng hiện thời chính sách này không có mấy tác dụng trong việc ngăn chặn một nước đang phát triển như Iran nghiên cứu chế tạo vũ khí hạt nhân nhỏ, trong khi thiếu các tên lửa tầm xa mang đầu đạn hạt nhân.

Sự đồng thuận cao độ của lưỡng đảng chống chính sách răn đe cho thấy học thuyết “đánh đòn phủ đầu” đang thắng thế trong Quốc hội Mỹ.

Nghị quyết HR 568 cũng cho thấy rằng đại đa số các hạ nghị sĩ Mỹ, bất kể thuộc phe Dân chủ hay phe Cộng hòa, ủng hộ chủ trương “thống trị toàn diện” của học thuyết của Tổng thống tiền nhiệm George W. Bush, trong đó nói Mỹ không chỉ phải ngăn chặn sự nổi lên của một siêu cường thế giới như Trung Quốc, mà còn phải ngăn chặn sức xuất hiện của một cường quốc khu vực như Iran đang đe dọa ngăn cản khả năng đơn phương hành động quân sự hoặc đe dọa sự thống trị của Mỹ.

Trói tay tổng thống

Đây là một động thái chưa từng có trong Quốc hội Mỹ nhằm hạn chế những sự lựa chọn phi quân sự của tổng thống Mỹ. Ngay cả giữa lúc xảy ra cuộc khủng hoảng hạt nhân năm 1962, các nghị sĩ Cộng hòa cánh hữu cũng không đưa ra một nghị quyết tương tự như Nghị quyết HR 568, không yêu cầu Tổng thống Kennedy loại trừ những sự lựa chọn khác ngoài việc tấn công Cuba hoặc Liên Xô.

Với việc thông qua Nghị quyết HR 568, các thế lực bảo thủ ở cả hai phe Cộng hòa và Dân chủ trong Hạ viện Mỹ quyết tâm buộc Tổng thống Obama “mềm yếu” chấp nhận chương trình nghị sự tân bảo thủ của họ. Theo họ, nếu có trong tay vũ khí hạt nhân, Iran có thể ngăn chặn các cuộc tấn công của Mỹ xuất phát từ các nước láng giềng bị Mỹ xâm lược: ở phía Đông là Afghanistan và phía Tây là Iraq.

Đại tá Lawrence Wilkerson, Chánh văn phòng Bộ Ngoại giao thời cựu Ngoại trưởng Mỹ Colin Powell, nhận định: “Nghị quyết này có giọng điệu giống như những giọng điệu từng đưa chúng ta (nước Mỹ) vào cuộc chiến Iraq và có thể là điềm báo trước chiến tranh với Iran”.

Suy cho cùng, Nghị quyết HR 568 không phải là một nghị quyết về bảo đảm an ninh quốc gia của Mỹ hoặc của Israel mà tìm cách củng cố quyền bá chủ của Mỹ ở khu vực giàu dầu lửa nhất thế giới này.

Minh Bích (theo Asia Times Online)