Thịt ḅ Kobe Nhật Bản vốn nổi tiếng thế giới được người Việt biết tới hồi gần đây qua các bài báo nói về tô phở trị giá 1 triệu đồng tại Hà nội nhưng vẫn có rất nhiều người tới ăn.
Phở ḅ Kobe tại một tiệm phở ở Hà Nội, ảnh chụp trước đây./Courtesy Blog Sao
Tuy nhiên vài ngày qua Cục thú y chính thức xác nhận chưa bao gờ cấp phép nhập khẩu loại thịt đặc biệt này vào Việt Nam, Mặc Lâm theo dơi câu chuyện và ghi nhận lại sau đây.
Cách nay ít lâu báo chí rộ lên phong trào kể về bát phở thịt ḅ Kobe tại Hà Nội. Có phóng viên ngợi khen sự tinh tế của tô phở khi điểm thêm lát thịt ḅ nổi tiếng này lên trên. Cũng có tờ báo nhắc tới sự bất công giữa một tô phở giá gần 50 đô la với một bữa ăn của người nghèo chưa tới 10 ngàn. Khoảng cách này phơi ra giữa thủ đô tại vài quán phở trong đó có một quán do Việt kiều từ Mỹ về kinh doanh. Tiếng đồn về bát phở Kobe bạc triệu đă khiến nhiều đại gia Hà Nội chiêu đăi khách khứa làm ăn của họ bằng bát phở Kobe vào mỗi sáng cho xứng với tầm vóc kinh doanh của những ông chủ lớn.
Bát phở đại gia
Nói tới thịt ḅ Kobe người ta nghĩ ngay đến giá tiền của nó. Mỗi kư giá từ 3 tới 5 triệu. Một tô phở b́nh thường chỉ cần thêm vài lát thịt ḅ Kobe th́ bát phở ấy lập tức trở thành danh giá như nàng lọ lem, thoát nghèo nàn xấu xí chỉ qua một cái hô biến của bà tiên trong truyện cổ tích.
Thịt ḅ Kobe là ǵ mà giá cả của nó không thua ǵ các loại sơn hào hải vị trong các thời đại vua chúa phong kiến như vậy? Nhà báo Đỗ Thông Minh từ Nhật Bản cho biết những thông tin về loại thịt ḅ nổi tiếng này:
Sở dĩ ḅ của Nhật được như vậy là v́ nó qua quá tŕnh cải giống cũng như cách chăn nuôi để trở thành một giống ḅ đặc biệt.
Đỗ Thông Minh
“Có những loại ḅ đặc biệt mà hầu như không quốc gia nào có đó là phần thịt nạc nó đan mỡ rất nhiều. Sở dĩ ḅ của Nhật được như vậy là v́ nó qua quá tŕnh cải giống cũng như cách chăn nuôi để trở thành một giống ḅ đặc biệt mà người ta gọi chung là Tasima đó là tên chung nhưng thật ra Tashima lại có rất nhiều loại và nổi tiếng nhất là thịt ḅ Kobe đó là đối với thế giới. Đối với Nhật Bản th́ nó có một loại nữa là Matshidaka c̣n cao giá hơn Kobe nữa nhưng v́ cái tên nó khó và nó xuất hiện sau cho nên khi nói tới thịt ḅ th́ hầu hết người ta đều nói tới thịt ḅ Kobe.”
Thịt ḅ Kobe không những giá trị về phẩm chất mà có lẽ do câu chuyện cách người Nhật chăm sóc con ḅ bằng những phương pháp rất khác thường khiến cho loại thịt này phủ thêm bên ngoài những câu chuyện gần như huyền thoại. Có lẽ từ những câu chuyện này mà nhiều đại gia Việt Nam cảm thấy khi ăn chúng th́ ít nhiều ǵ hào quang của câu chuyện lại vướng vào người của họ. Nhà báo Đỗ Thông Minh chia sẻ:
“Thịt ḅ Kobe quan trọng là cách nuôi. Họ cho ḅ ăn những chất dinh dưỡng rất đặc biệt và đồng thời đặc biệt hơn là họ cho ḅ nghe nhạc, thường là nhạc classic! Bởi v́ con ḅ cũng là một sinh vật cho nên nó cũng có những cảm tính khi nghe nhạc giống như chúng ta nghe nhạc th́ chúng ta cảm thấy phấn khởi, vui tươi hơn thành ra v́ vậy nó ăn nhiều hơn và người nó phát triển mập mạp hơn. Thịt mỡ mà nó đan trong thịt nạc làm cho thịt mềm ra. Nếu một khối thịt nạc không th́ thường thường nó dai. Như chúng ta biết trong thịt heo chẳng hạn nó có một loại mỡ chài, thịt ḅ Kobe cũng vậy nó đan trong thịt nạc giống như mỡ chài.
Điều kiện để được mang danh thịt ḅ Kobe th́ nó phải được sản xuất ở vùng Kobe tức thuộc tỉnh Yogo phía Đông nam nước Nhật. Yêu cầu là ḅ cái th́ chưa đẻ và ḅ đực th́ phải là ḅ thiến. Con ḅ cái từ 230 kư tới 470 kư là tối đa. C̣n ḅ đực từ 260 kư tới 470 kư. Tất cả ḅ Kobe trên nguyên tắc đây là một thương hiệu giống như Coca Cola hay Mac Donald th́ không phải ai cũng lấy tên đó được. Tuy nhiên trên thực tế th́ không thể giữ bản quyền khắp mọi nơi, người ta dùng thịt ḅ khác nhưng vẫn nói là Kobe.”
Từ Kobe sang New Zealand - Úc
Thịt ḅ Kobe. Courtesy vef.
Một địa chỉ mà người ta có thể tới để thưởng thức món thịt ḅ danh giá này là khách sạn Hà Nội Capital garden, Thế nhưng vào ngày 26 tháng 12 th́ hàng loạt nhà hàng nổi tiếng đều gỡ bỏ bảng quảng cáo thịt ḅ Kobe Nhật Bản mà thay vào đó là thịt ḅ Úc và New Zealand kể cả Hà Nội Capital garden.
Các quán từng bán loại thịt nổi tiếng này tại Hà Nội đă được Quản lư thị trường chiếu cố khiến câu chuyện thịt ḅ Kobe một lần nữa được nhắc tới. Có điều lạ là quán nào từng quảng cáo bán thịt ḅ Kobe Nhật Bản cho khách khi được Quản lư thị trường hỏi tới đều chối là không có.
Ông Nguyễn Đắc Lộc, Phó chi cục trưởng Chi cục QLTT Hà Nội cho báo chí biết một số địa chỉ rao bán, niêm yết giá thịt ḅ Kobe đă gỡ bỏ sản phẩm này. Một nhà hàng trên phố Lư Thường Kiệt Hà Nội từng giới thiệu có món ḅ Kobe chủ nhân trả lời hiện không c̣n bán loại ḅ này, chỉ có thịt ḅ Mỹ và Úc.
Những chủ nhân từng kinh doanh thịt ḅ Kobe sở dĩ thay đổi bảng hiệu v́ tin tức về các lô hàng thịt ḅ Kobe nhập vào Việt Nam bằng giấy tờ giả đă làm nhiều người lo lắng và phản ứng là từ chối không bán loại thịt này khiến dư luận càng thêm ṭ ṃ theo dơi. Theo tin từ nhiều tờ báo th́ chính Cục trưởng Cục thú y Hoàng Văn Năm đă khẳng định tên của ông bị lợi dụng làm giả trên các văn bản nhập thịt ḅ Kobe từ Nhật Bản.
Nhập lậu bằng giấy tờ giả
Về góc độ cơ quan chức năng của chúng tôi th́ đă là hàng lậu th́ chúng tôi xử lư theo quy định của pháp luật một cách nghiêm nhất.
Nguyễn Thị Như Mai
Ông Hoàng Văn Năm cho biết Cục thú y chưa bao giờ cấp phép cho bất cứ một đơn vị kinh doanh nào để nhập thịt ḅ Kobe trong khi Nhật Bản thông báo với ông rằng trong nhiều năm qua phía Nhật vẫn xuất thịt ḅ sang Việt Nam với khối lượng thịt lớn thứ hai thế giới thông qua chứng thư do Việt Nam cấp.
Vấn đề trao đổi thực phẩm tươi giữa các nước xảy ra trong một quy tŕnh rất nghiêm ngặt. Ông Bùi Quang Anh, nguyên Cục trưởng Cục Thú y cho chúng tôi biết như sau:
“Thủ tục th́ trước hết hai Cục thú y của hai nước phải có kư kết thỏa thuận với nhau bằng văn bản và phải trao đổi mẫu giấy tờ kiểm dịch. Mẫu kiểm dịch phải được hai bên chấp nhận và kư kết hợp đồng với nhau, thỏa thuận với nhau. Nói chung là đạt các tiêu chuẩn quy định của OIE (Tổ chức Thú y thế giới) và hai Cục trưởng phải kư với nhau, và đồng thời hai bên phải trao đổi mẫu giấy kiểm dịch đă được thống nhất. Thí dụ như chúng tôi nhập thịt của Nhật th́ nước này phải xuất tŕnh cho chúng tôi mẫu giấy kiểm dịch chứa những nội dung ǵ và nó phải phù hợp với tiêu chuẩn OIE và quy định của pháp luật Việt Nam."
Đương kiêm Cục trưởng Cục Thú y Hoàng Văn Năm cho báo chí biết rằng khi thịt đă lọt vào trong nước th́ cơ quan quản lư thị trường có trách nhiệm kiểm tra, xử lư. Được bán hay không, nguồn gốc như thế nào cũng là trách nhiệm của quản lư thị trường và không c̣n là trách nhiệm của cơ quan thú y nữa. Bà Nguyễn Thị Như Mai, Phó giám đốc kiêm Chi cục trưởng Chi cục Quản lư thị trường Hà Nội cho biết:
“Về góc độ cơ quan chức năng của chúng tôi th́ đă là hàng lậu th́ chúng tôi xử lư theo quy định của pháp luật một cách nghiêm nhất. Đă không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm th́ hàng đó chỉ có thiêu hủy. Bất cứ ai liên quan đến các quy định của pháp luật th́ đều phải thực hiện theo đúng pháp luật.”
Việc nhập khẩu thịt qua giấy tờ giả mạo có thể bị khởi tố h́nh sự đối với đơn vị kinh doanh nhập loại hàng nầy về Việt Nam, trong khi đó các nhà hàng rao bán món này sẽ bị giảm uy tín trầm trọng. Khách hàng của họ sẽ có cảm giác bị lừa v́ đă mua một món hàng giả mạo. Thịt ḅ New Zealand, Úc biến thành Kobe Nhật Bản sẽ khiến việc làm sang của các đại gia trở thành tṛ cười cho nhiều người. Hai nữa Nếu là ḅ Kobe thật th́ việc kiểm soát mầm bệnh không được làm rơ sẽ khiến những người trót thưởng thức món ăn vương giả này cảm thấy bất an khi Nhật Bản đă từng công bố vài tháng trước mầm vi rút có trong thịt ḅ Kobe đă được phát hiện.
Mặc Lâm, biên tập viên RFA
Khi ḅ Kobe bị săn đuổi
