Uống thuốc Nam bán dạo bị tử vong v́ ngộ độc hoặc ảnh hưởng tới sức khoẻ đang ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, điều nguy hiểm là mẹt thuốc như vậy bày bán đầy ở các chợ quê.
Thuốc bổ… gây chết người!
Ngày 20.11, Trung tâm Chống độc BV Bạch Mai (TT) tiếp nhận 2 trẻ em trong t́nh trạng nguy kịch v́ ngộ độc ch́. Đây là 2 chị em ruột con chị Thơm (Hải Hậu, Nam Định). Hiện bé gái 11 tuổi bị tổn thương năo, la hét liên tục, đau bụng, tiểu tiện ra máu. C̣n cháu trai 9 tuổi bị đau đầu, đau bụng. Một bé nhỏ tuổi nhất (4 tuổi) đă tử vong.
Những mẹt thuốc Nam bán dạo ở chợ Giá (Thủy Nguyên, Hải Pḥng).
Theo chị Thơm, thấy con xanh xao, chán ăn, chị đă mua thuốc bổ của một người bán dạo ở chợ gần nhà cho cả nhà cùng uống. Sau 10 ngày uống thuốc, 3 đứa con chị đều có biểu hiện đau bụng, đau đầu. Gia đ́nh đưa 3 con lên Bệnh viện Nhi T.Ư th́ bác sĩ nghi uống phải thuốc nhiễm độc ch́ đă chuyển các cháu sang BV Bạch Mai. TS Phạm Duệ - Giám đốc TT cho biết đă chuyển hai cháu xuống khoa Nhi để điều trị tiếp.
Cuối tháng 10 vừa qua, TT cũng đă tiếp nhận 2 trường hợp trẻ em ngộ độc ch́ từ thuốc cam bôi miệng, do gia đ́nh mua từ các thầy lang vườn.
Theo TS Phạm Duệ, sở dĩ một số loại thuốc cam, thuốc bổ bán dạo bị nhiễm độc ch́ là do các lang băm (không có giấy phép hành nghề) học lỏm được vài bài thuốc, cho chu sa (thần sa), hùng hoàng… vào trong thuốc. Đây là các loại quặng kim loại, có chứa ch́, thủy ngân, asen… và khi dùng (uống, bôi...), chất độc hấp thu vào trong máu gây ngộ độc. Với ch́, nồng độ máu b́nh thường dưới 10 microgam/dl. Nhiễm ch́ với nồng độ lớn hơn hoặc bằng 10 microgam/dl mới có các biểu hiện, triệu chứng của ngộ độc ch́.
Trẻ em bị ngộ độc ch́ thường bị tổn hại hệ thần kinh trung ương, thần kinh ngoại biên gây co giật, rối loạn hành vi, mất trí nhớ, cơ bắp bị co rút, bại liệt. Tuy nhiên, có nhiều trường hợp ngộ độc ch́ nhẹ với các biểu hiện mơ hồ như c̣i cọc, gầy yếu, chậm lớn th́ nhiều bố mẹ không biết. "Kể cả đă được giải độc th́ trẻ em bị ngộ độc ch́ vẫn có thể bị di chứng lâu dài như: Gầy yếu, kém phát triển trí tuệ" - TS Duệ cho biết. Ngoài ra c̣n một số kim loại nặng như asen có trong thạch tín cũng thường được "lang băm" sử dụng, gây ngộ độc cấp.
Thuốc bán đầy ở các chợ quê
Từ Bệnh viện Bạch Mai, chúng tôi ngược về các chợ quê và nhận thấy rất nhiều chợ có các mẹt thuốc Nam bán công khai. Tại Hải Pḥng, các mẹt thuốc này được bày bán nhiều nhất, mỗi mẹt chỉ đơn giản với chục loại thuốc "hầm bà làng" bày trên chiếc mẹt hay tấm nylon. Thế là một "hiệu thuốc" có thể hành nghề.
Thường là những thuốc rởm, thuốc không bảo đảm và không có giấy phép mới đi bán dạo. Tuyệt đối bà con không nên uống các loại thuốc này - TS Phạm Duệ - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai
Đến chợ Hàng (chợ phiên ở Hải Pḥng), chợ Giá (Thuỷ Nguyên, Hải Pḥng), người ta dễ dàng thấy hàng chục "cửa hàng" thuốc chữa bệnh với đủ các loại "trên trời, dưới biển", từ các loại thuốc bằng rễ, cây, củ, quả, đến các loại côn trùng, động vật… được quảng cáo với các công hiệu như: Chữa bỏng, biếng ăn, tiêu hóa, đau đầu, xương khớp, trĩ, bệnh ngoài da, bổ thận tráng dương… Hoạt động mua bán thuốc mẹt diễn ra b́nh thường như người ta mua bán mớ rau, con cá. Người mua chỉ cần kể bệnh là người bán đưa ngay thuốc và hướng dẫn cách sử dụng.
Lương y Đỗ Huy Tố, ở phường Bắc Sơn, quận Kiến An, Hải Pḥng phân tích: "Do cả người bán và người mua đều thiếu hiểu biết, nên việc mua bán thuốc chủ yếu dựa trên… niềm tin. Bệnh nhân thường phó mặc tính mạng vào lời quảng cáo của những "ông lang, bà lang". Người bán thuốc mẹt có thể trộn đủ loại thuốc thành hỗn hợp không theo tỷ lệ nào cả, nên người bệnh uống, bôi dễ ngộ độc, nhẹ th́ dị ứng, thậm chí chết người".
Thực tế, các bệnh viện ở Hải Pḥng đă tiếp nhận hàng chục ca ngộ độc các loại thuốc uống, bôi… bán dạo. Bác sĩ, Phó Giám đốc Bệnh viện Việt - Tiệp Hải Pḥng Trần Hoài Nam cho biết: "Từ đầu năm tới nay, khoa Hồi sức cấp cứu nội tiếp nhận điều trị cho một số ca bị ngộ độc thuốc Nam. Những trường hợp này có triệu chứng nôn mửa, đau bụng dữ dội, khó thở, sau khi xét nghiệm chủ yếu bệnh nhân bị tổn thương về thận, đường tiêu hóa".
Tuy nhiên, những mẹt thuốc dạo này hầu như không bị kiểm soát. Phó Chánh thanh tra Sở Y tế Hải Pḥng Đào Việt Hải cho biết: Các hiệu thuốc mẹt ở chợ chưa có đăng kư hành nghề và cũng không ai có bằng cấp ǵ. Họ bán thuốc như vậy là vi phạm quy định về hành nghề y dược. Hàng năm Sở có đi kiểm tra các cơ sở đông y và đă xử phạt một số cơ sở vi phạm theo Điều 1, Nghị định 45 của Chính phủ, c̣n các hàng bán thuốc mẹt ở các chợ th́ chưa kiểm tra đến nên chất lượng của những thuốc mẹt này là rất khó kiểm soát.
Pha dầu hỏa với... thuốc Nam
Về việc gia đ́nh chị Thơm (xă Hải Phương, huyện Hải Hậu, Nam Định) bị nhiễm độc ch́, trao đổi với NTNN ngày 24.11, bà Đặng Thị Minh – Giám đốc Sở Y tế tỉnh Nam Định cho biết: Khi nhận được tin, Pḥng Y tế huyện Hải Hậu đă điều tra sơ bộ, kết quả là chồng chị Thơm nhận anh ta có pha dầu hỏa vào một số loại lá, thuốc khác để cả nhà (2 vợ chồng và 3 con) cùng uống để chữa bệnh. Bà Minh khẳng định đang cử cán bộ y tế phối hợp với công an điều tra cặn kẽ, xác minh các thành phần của “thuốc tự chế” xem ngoài nguyên nhân ngộ độc do dầu hoả c̣n có nguyên nhân do thuốc nhiễm ch́ hay không, sau đó sẽ chỉ đạo cụ thể và đề nghị xử lư theo đúng pháp luật.
(Theo Dân Việt)
"Thuốc bổ" chết người đầy chợ quê
