Mexico bất lực trước sự bành trướng của các băng nhóm ma túy

Các băng nhóm ma túy Mexico ngày càng táo tợn và nguy hiểm khi thay vì chiến đấu để buôn bán “hàng cấm”, chúng bắt đầu "giết chóc" hòng kiểm soát các địa bàn.

Kẻ tiêu diệt Zetas “xuất đầu lộ diện”

Cách đây không lâu, Mexico vô cùng phấn khởi bởi việc bắt giữ được "El Chabelo", “ông trùm” của Zetas, băng đảng ma túy khét tiếng bậc nhất ở Mexico. Đây được coi như là một thắng lợi lớn trong cuộc chiến chống lại các băng đảng ma túy nguy hiểm ở đất nước này.

Tuy nhiên, lúc này đây, sẽ khó mà ngờ được rằng Zetas lại đang phải đối mặt với việc bị thanh trừ bởi một băng nhóm khác tự xưng là những kẻ tiêu diệt Zetas được gọi là “Mata Zetas”.

Băng nhóm "Mata Zetas" mới nổi trong một video được đăng tải trên YouTube vào cuối tháng 9 đặt ra mục tiêu rõ ràng là phải tiêu diệt băng nhóm Zetas đang kiểm soát nhiều khu vực thuộc bang Veracruz.

Cũng trong video này, nhóm cũng nhấn mạnh chúng không muốn đối đầu với các lực lượng an ninh nhà nước và kêu gọi chính quyền, những người bắt giữ Zetas ngừng ngay hành động của họ.

Bất chấp nhiều "ông trùm" sa lưới, hoạt động của các tập đoàn tội phạm vẫn ngày càng táo tợn và nguy hiểm hơn. Ảnh minh họa.

Những tay giết người máu lạnh của "Mata Zetas" bị cáo buộc là liên kết với các băng đảng khác, trong vài tuần qua, thực hiện ít nhất 67 vụ giết người bằng nhiều thủ đoạn tàn độc.

Một trong số đó là sau khi thủ tiêu, chúng cắt nạn nhân thành nhiều phần và vứt xác rải rác vào các đường hầm của đường cao tốc, hay chất đống trong những ngôi nhà ở khắp bang Veracruz.

Điều này đang làm dấy lên lo sợ rằng, bạo lực liên quan đến các băng đảng ma túy leo thang thành những cuộc chiến đẫm máu nhằm tranh giành địa bàn hoạt động.

"Bạn phải tận mắt chứng kiến chiến thuật mà các băng nhóm ma túy đang vận dụng. Chúng giống như các nhóm bán quân sự hoặc các nhóm nổi dậy chứ không đơn giản chỉ là tội phạm", Ted Carpenter, một nhà phân tích người Mexico tại Viện Cato tại Washington, Mỹ nhấn mạnh.

Từ Colombia tới Mexico

Với những gì đang diễn ra lúc này tại Mexico, nhiều người hoang mang nhớ đến những ngày đen tối của đất nước trong giai đoạn những năm 1980, 1990 với những cuộc chiến đẫm máu giữa các băng nhóm ma túy khét tiếng.

Bạo lực ở Mexico khiến hơn 40.000 người thiệt mạng kể từ năm 2006 khi Tổng thống Felipe Calderon tuyên bố dốc toàn lực cho cuộc chiến chống các băng đảng ma túy.

“Như một hiện tượng, tôi thực sự ngạc nhiên là các nhóm bán quân sự như thế này ở Mexico lại gia tăng nhanh đến vậy. Người dân bây giờ không thể dựa hoàn tòa vào sự bảo vệ của Chính phủ nữa”. Walter Mackay, một cựu sĩ quan cảnh sát người Canada từng huấn luyện cho cảnh sát Mexico và hiện nay nghiên cứu về vấn đề bạo lực ma túy chia sẻ.

Trong khi đó, các nhà phân tích khác thì đoán già đoán non rằng “Mata Zetas”, đang được xem như là lực lượng bán quân sự ở Veracruz có khả năng là chỉ là do ai đó dựng lên mà thôi. Họ đưa ra lời bình luận khá thận trọng rằng: “Vẫn còn quá sớm để kết luận chuyện gì đang xảy ra với “Mata Zetas”. Đó có thể là một nhóm tự vệ hoặc một băng nhóm đối lập với băng Zetas và đang cố gắng lật đổ Zetas để thế chân nhóm này thống trị địa bàn truyền thống”.

Các băng đảng ma túy kiếm được những khoản tiền kếch xù, đương nhiên đến từ việc buôn bán ma túy và do đó, đi kèm với nó là bạo lực. Tuy nhiên, truớc sự nổi lên của các lực lượng bán quân sự trong thời gian gần đây, nhiều người lo ngại rằng lợi nhuận không phải là tất cả những gì mà chúng muốn.

"Đang có những dấu hiệu đầu tiên về việc các băng nhóm tội phạm cố gắng tìm kiếm việc kiểm soát các vùng lãnh thổ xuất phát từ những mục đích rộng lớn hơn chứ không chỉ là tối đa hóa lợi nhuận", ông Carpenter nhận định.

Trong khi đó, Genaro Garcia Luna, một sĩ quan cảnh sát Mexico so sánh việc xuất hiện trên phương tiện truyền thông và bạo lực công cộng mà các tập đoàn ma túy đang tiến hành giống với những gì mà mạng lưới khủng bố al Qaeda sử dụng.

Phía sau sự nổi lên của một băng đảng…

Sự nổi lên của “Mata Zetas” và các băng nhóm tương tự không chỉ ở giới hạn ở Monterrey và đang ngày càng đe dọa đến nền an ninh vốn rất mong manh ở Mexico.

Hồi tháng 6, dù cảnh sát Mexico bắt được lãnh đạo của La Familia, Jose de Jesus Mendez Vargas còn được gọi là "El Chango" hoặc "The Monkey" song băng nhóm này không vì thế mà bị tiêu diệt.

Các cựu thành viên của Familia trước đó đã lập ra băng nhóm Knights Templar, một nhóm riêng biệt về tư tưởng chính trị và sau vụ bắt giữ “El Chango”, chúng thu nạp luôn "tàn dư" của Familia, củng cố băng nhóm của mình trở nên lớn và mạnh hơn.

"Chúng tôi xin thông báo rằng từ ngày hôm nay, chúng tôi sẽ tiếp quản khu vực này cũng như các hoạt động của Familia," Knights Templar tuyên bố.

"Cam kết của chúng tôi đối với xã hội là: bảo vệ trật tự, ngăn ngừa các vụ cướp, bắt cóc, tống tiền và bảo vệ đất nước”, Knights Templar nhấn mạnh.

Lo sợ Knights Templar, nhiều băng nhóm khác thuê luôn lực lượng an ninh chuyên biệt bảo vệ. Điều này dẫn đến nguy cơ là các công ty an ninh có thể chính thức chuyển đổi thành các lực lượng bán quân sự, bảo vệ các nhân vật "giàu sụ", tùy tiện giết người nếu cảm thấy các mối đe dọa xuất hiện.

Ngoài ra, tham nhũng cũng đang làm mờ đi ranh giới giữa các lực lượng an ninh và các băng nhóm tội phạm khi các nhân vật quyền thế cũng như các doanh nhân bắt tay với cả các lực lượng bán quân sự lẫn các băng nhóm ma túy. Và đôi khi, các chính trị gia cũng “cùng một ruột” với các “ông trùm” của thế giới tội phạm.

Lê Dung (Theo Aljazeera)