Thời gian gần đây, các trang rao vặt trên mạng xuất hiện quảng cáo thu mua đĩa VCD, DVD cũ.
Đĩa cũ mua và gom lại.
Chủ nhân các lời rao bắt chước quảng cáo xà bông hay bia trên truyền h́nh nghe thiệt khôi hài: “Bạn đang có hàng trăm cái đĩa không sử dụng được nữa nhưng bạn không biết phải xử lí chúng ra sao ư? Đừng lo v́ hiện nay ḿnh đang tiến hành thu mua số lượng lớn nhỏ các loại đĩa CD, VCD, DVD hư, cũ, trầy xước...,” “giá thu mua hấp dẫn mà ai cũng phải ngước nh́n...”
Bất kể đĩa c̣n sử dụng được hay không thể sử dụng, yêu cầu c̣n nguyên h́nh cái đĩa tṛn, không găy đôi găy ba là được thu mua đồng giá VCD giá 36 ngàn/kư, DVD giá 28 ngàn/kư. Liên lạc mua bán bằng cách nhắn tin qua điện thoại hoặc chat YM. Có người mua 200 đồng/đĩa, cũng có người mua 400 đồng/đĩa. Nhiều người ṭ ṃ không biết người ta thu gom mua loại đĩa vứt đi này làm ǵ, nhưng câu hỏi đặt ra không được người mua trả lời.
T́nh cờ, cách đây vài ngày, tôi gặp một thanh niên đi thu mua đĩa cũ bằng xe máy trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa (Công Lư cũ). Chiếc xe máy model C50 của 40 năm về trước biển số méo mó, không dè, không đèn pha, đèn trước, tả tơi như một lăo già hom hem đầy “thương tích.” Nó cũng chẳng có kèn nhưng được chủ nhân gắn thêm cái b́nh accu điện, cái đầu máy để rao hàng la inh ỏi đến kèn cũng phải chào thua: “Mua dĩa cũ đây. Mua dĩa cũ đây. CD 400 đồng, DVD 500 đồng.” Phía sau xe được cột chặt một cái thùng mút xốp (loại thùng đựng nước đá) đă cũ mèm ngă vàng khè, xung quanh thùng mỗi cạnh đều có dán một cái đĩa như là logo của chủ hàng.
Đang những ngày miền Nam bị ảnh hưởng băo số 3 đang hoành hành Thanh Hóa, Nghệ An, Sài G̣n cũng mưa dầm rả rích, gần 10 giờ sáng mà đường phố thưa người qua lại. Cậu thanh niên thu mua đĩa dựng xe dưới mái hiên một căn nhà đóng kín cửa, lấy tấm ni-lông cũ ra trùm cái b́nh accu và đầu máy lại chống nước mưa, rồi đứng sát vách tường trầm ngâm nh́n bầu trời xám xịt đầy những sợi dây mưa. Một lúc sau, cậu thu mua đĩa ngập ngừng bước vào quán cà phê vỉa hè cạnh đó kéo chiếc ghế nhựa thấp ngồi, kêu một ly cà phê đen nóng rồi vừa nhấm từng chút cà phê nóng vừa nh́n trời. Cậu than với tôi: “Mưa nhiều quá, hôm nay cháu mua được hàng rất ít, không đủ sở hụi, xe không dám đổ xăng mà chạy.”
Tôi hỏi: “Mua đĩa cũ là đĩa ǵ? Đĩa than, đĩa nhựa bự hồi trước năm 75 hay CD.” Cậu thanh niên nói: “Đĩa ǵ cháu cũng mua. Đĩa to cô nói đó mua giá cao hơn, tùy theo đĩa. Cháu bán lại cho người thích chơi đồ cổ.”
Nguyễn Văn Tuấn, 25 tuổi, tức cậu thanh niên mua đĩa cũ, nói quê Tuấn ở khu Hội An, Đà Nẵng. Bố Tuấn làm thợ hồ, mẹ nhận giữ trẻ tại gia cho hàng xóm. Tuấn c̣n một em gái mới học lớp 10. Tuấn học hành dang dở th́ theo bạn bè vào Sài G̣n ở nhờ nhà người bà con họ, 5 năm nay, ngày ngày Tuấn đi bán đĩa dạo khắp Sài G̣n. Tiền kiếm được nhờ công việc bán đĩa dạo đủ cho Tuấn trả tiền ăn, tiền trọ 2,2 triệu/tháng.
“Nghề này mới lắm, chưa ai biết nhiều đâu. Cháu mới làm chừng chục ngày nay. Cả Sài G̣n này có chừng vài vựa thu mua đĩa thôi. C̣n người đi mua dạo như cháu có chừng mười mấy người, toàn là người Bắc không hà, người Nam chỉ có một ḿnh cháu. Chúng cháu bán lại cho vựa ở đường Trường Chinh, quận 12, lời được 1 đĩa 100 đồng. Mỗi ngày nếu mua được chừng ngàn rưởi đến hai ngàn đĩa coi như có ăn rồi. Bây giờ ít người làm nên dễ mua được nhiều.” Th́ ra, những lời rao kèm địa chỉ thu mua trên mạng Internet đều là mua trung gian để kiếm lời, hèn ǵ ra giá thấp tịt, mà c̣n lời nhiều hơn người đi mua tận nhà như Tuấn nữa. Hẳn Tuấn cũng chưa từng lên mạng Internet, nên cậu không biết rằng trên đó rao thu mua đĩa cũ dày đặc, có điều họ không chịu khó đi rảo ngoài phố như nhóm “ve chai,” mà ngồi một chỗ lợi dụng ưu điểm của Internet để “mần ăn” một cách nhẹ nhàng, tránh đội nắng gội mưa, đi ṃn dép mới kiếm được khách hàng.
Tôi hỏi: “Họ thu mua đĩa cũ này để làm ǵ?” Tuấn nói: “Không biết nữa, nghe chủ vựa nói bán lại cho Trung Quốc lấy chất chống cháy trong đĩa. VCD 2 lớp chống cháy nên giá mua cao hơn DVD. Người Trung Quốc thường hay qua nước ḿnh thu mua nhiều thứ lạ lắm. Tắc kè, móng trâu, đuôi rùa vàng họ cũng mua, không biết để làm giống ǵ. Ban ngày cháu đi mua đĩa, buổi tối đi bán đĩa dạo tiếp. Chủ vựa người ta thu âm tiếng rao sẵn đưa cho chúng cháu mỗi người một cái USB, c̣n đầu máy, b́nh điện này cũng đồ dạt lựa ra từ đống đồ ve chai của vựa sửa lại, chủ cho mượn đi mua hàng, nhưng mất hay làm hư phải đền cho chủ 100 ngàn 1 cái.”
Tôi hỏi Tuấn: “Thường th́ người ta bỏ đĩa không hẳn là đĩa hư, nhiều khi đĩa phim mua về coi một lần thấy phim dở quá nghỉ coi luôn đem cho người khác, loại đĩa ‘phim dở’ đó cô cũng có một đống. Cháu mua đĩa về có phân ra cái nào c̣n xem được đem bán lại giá phim cũ không?” Tuấn nói: “Đĩa mua không lấy vỏ bao, lột ra đổ chung vô hết chiều về bán lại cho vựa. Cháu không bán đĩa cũ, bây giờ đĩa phim khó bán lắm, bị trầy là khách chê liền.”
“Vậy mỗi tháng cháu có gửi tiền về giúp bố mẹ không?” Tôi hỏi. Tuấn nói: “Nhà cháu thỏa thuận cháu không gởi tiền về, ở nhà muốn mua sắm ǵ th́ nhắn cháu mua gởi tàu về. Đồ ở đây giá rẻ hơn mua ngoài quê. Biết lựa th́ cũng mua được nhiều thứ tốt lắm.”
Tuấn nói tiếp: “Bây giờ cháu phụ bố mẹ nuôi em đi học cho xong đă, nó học giỏi lắm, muốn thi vào ngành y làm bác sĩ. Cháu dự định dành dụm được một số vốn kha khá đủ sống chừng 3 năm không phải làm ǵ và số tiền học phí rồi nghỉ mua bán đĩa để đi học nghề khác, làm nghề này buồn lắm cô à.” Tôi hỏi: “Sao mà buồn. Nghề này cũng tốt chứ, ḿnh lao động chính đáng kiếm tiền, không lừa đảo, cướp giựt, trộm cắp của ai. Tối về chẳng phải nằm thăng cẳng ngủ ngon không lo lắng sao? Nếu không làm nữa th́ cháu học nghề ǵ?” “Thanh niên như cháu đi mua bán đĩa thường không cạnh tranh lại với mấy cô, mấy chị. Người ḿnh lạ lắm, cái ǵ mới kiếm ăn được th́ ráp nhau làm ào ào, rồi ế hàng đống đống. Trời nắng đi ngoài đường suốt ngày mệt kinh khủng nhưng c̣n mua bán được, mưa c̣n cực hơn lại không mua bán được ǵ. Bây giờ cháu chịu khó đi xa, mua được 1-2 ngàn đĩa một ngày. Mai mốt nhiều người ra làm, đĩa ở đâu có nhiều mà mua hoài. Cháu muốn học nghề sửa chữa điện tử, điện lạnh rồi về quê mở tiệm tự làm,” Tuấn nói một cách trầm tư.
Gần 11 giờ trưa, bầu trời vẫn xám xịt nặng trĩu nhưng mưa đă ngớt rơi dần. Tuấn đứng dậy từ giă tôi rồi tiếp tục đẩy chiếc xe cà khổ lên đường. Cái đầu máy trên xe lại lanh lảnh phát ra tiếng rao “hăng hái”: “Mua dĩa cũ đây...” kéo dài trên con đường Sài G̣n ướt sũng, chuyên chở theo giấc mơ đổi nghề, đổi đời của Tuấn.
Tạ Phong Tần/NV
Mua đĩa cũ, nghề mới ở Sài G̣n
