“Vụ bê bối" trên chính trường Ấn Độ

Bộ trưởng Bộ Dệt may Ấn Độ Day-a-ni-đi Ma-ran (Dayanidhi Maran) ngày 7-7 đã tuyên bố từ chức sau khi bị cáo buộc tham nhũng. Vụ bê bối liên quan đến việc cấp phép kinh doanh mạng điện thoại di động thế hệ thứ hai (2G) đang gây bão tố trên chính trường Ấn Độ.

Ông Ma-ran là lãnh đạo Đảng DMK, một thành viên trong liên minh cầm quyền do Đảng Quốc đại lãnh đạo. Theo tờ Economic Times của Ấn Độ, quyết định từ chức của ông D. Ma-ran, người từng làm Bộ trưởng Bộ Viễn thông từ năm 2004 đến năm 2007, được đưa ra sau cuộc thảo luận giữa đại diện Đảng Quốc đại cầm quyền và Đảng DMK của ông Ma-ran. Cục Điều tra trung ương Ấn Độ cho biết, ông Ma-ran đang bị điều tra vụ tham nhũng lên đến hàng triệu USD. Theo tài liệu cơ quan này chuyển sang Tòa án Tối cao, ông Ma-ran đã gây sức ép buộc doanh nhân sáng lập Tập đoàn Viễn thông Aircel bán cổ phần cho Công ty Maxis, một công ty có quan hệ mật thiết với gia đình ông Ma-ran. Ngoài ra, ông Ma-ran cũng bị nghi ngờ đã thao túng bán nhiều giấy phép kinh doanh mạng điện thoại di động 2G cho các công ty mà ông có quan hệ.

Ông Day-a-ni-đi Ma-ran. Ảnh: AP

Việc ông D. Ma-ran từ chức là hệ quả của một trong những vụ bê bối lớn nhất lịch sử Ấn Độ. Năm 2008, Bộ Viễn thông Ấn Độ bán hợp đồng kinh doanh mạng điện thoại di động 2G với khẩu hiệu “Ai đến trước thì được trước” chứ không theo quy tắc đấu thầu công khai. Số tiền thu về cho ngân quỹ chỉ có 124 tỷ ru-pi (2,7 tỷ USD). Cơ quan Tổng Kiểm toán quốc gia Ấn Độ sau đó phát hiện các sai phạm nghiêm trọng trong tiến trình cấp phép đã làm thiệt hại hơn 36 tỷ USD cho ngân sách nhà nước. Theo Cơ quan Tổng Kiểm toán quốc gia Ấn Độ, Bộ Viễn thông đã cấp các giấy phép kinh doanh mạng điện thoại di động 2G với mức giá thấp hơn nhiều thị trường cùng với các thủ tục ưu đãi cho một số nhà thầu không đạt chuẩn. Báo cáo của điều tra viên cho biết, tiến trình đấu thầu diễn ra thiếu minh bạch. Có tới 85 trong tổng số 122 giấy phép được dành cho những công ty không đủ tiêu chuẩn và nhanh chóng bị bán lại với giá cao.

Liên quan vụ bê bối bán giấy phép kinh doanh dịch vụ mạng điện thoại di động 2G nói trên, một bộ trưởng khác của Ấn Độ là ông An-đi-mu-thu Ra-gia (Andimuthu Raja), Bộ trưởng Viễn thông Ấn Độ trong thời gian 2007-2008 đã phải từ chức hồi tháng 11-2010. Ông Ra-gia hiện cũng đang bị tạm giam chờ ngày hầu tòa vì cáo buộc vi phạm nguyên tắc, nhận hối lộ của nhiều doanh nghiệp kinh doanh mạng điện thoại di động.

Những gian lận trong việc cấp phép kinh doanh mạng điện thoại di động 2G bị phanh phui đã thực sự khiến chính trường Ấn Độ chao đảo và khiến liên minh cầm quyền lao đao. Một phiên họp Quốc hội Ấn Độ hồi tháng 12-2010 đã bị đình trệ do phản ứng của phe đối lập trước vụ bê bối. Các nghị sĩ đối lập Ấn Độ đã ngồi bệt xuống sàn của phòng họp, hô vang các khẩu hiệu chống chính phủ và yêu cầu thành lập một ủy ban quốc hội để điều tra vụ bê bối. Các nghị sĩ đối lập tuyên bố “không thể tin vào cuộc điều tra của chính phủ về những sai phạm do quan chức chính phủ gây ra trong tiến trình cấp phép mạng di động 2G”.

Sau đó, phe đối lập liên tục gây sức ép lên chính phủ khiến ngày 29-6, phát biểu tại cuộc gặp các tổng biên tập báo hình và báo viết ở thủ đô Niu Đê-li, Thủ tướng Ấn Độ Man-mô-han Xinh (Manmohan Singh) cho biết, ông nhận trách nhiệm về những sai sót trong hoạt động của chính phủ và sẵn sàng từ chức nếu Đảng Quốc đại lãnh đạo Liên minh tiến bộ thống nhất (UPA) cầm quyền đề nghị. Thủ tướng Ấn Độ nêu rõ vụ đấu giá dịch vụ mạng điện thoại di động 2G và một số quan chức tham nhũng đã làm tổn hại tới uy tín của chính phủ. Tuy nhiên, Thủ tướng Man-mô-han Xinh đã bác bỏ những cáo buộc chính phủ do ông lãnh đạo tham nhũng, đồng thời khẳng định có rất nhiều quan chức chính phủ là những người trung thực và sống thanh đạm.

Ngoài vụ bê bối liên quan đến việc cấp phép kinh doanh mạng điện thoại di động 2G, hiện cơ quan chức năng Ấn Độ cũng đang điều tra về việc “rút ruột” hàng tỷ USD từ các công trình xây dựng phục vụ Đại hội Thể thao khối Liên hiệp Anh hồi năm 2010. Cục Điều tra trung ương Ấn Độ cũng đã cho vào “tầm ngắm” 21 công ty quy mô vừa và lớn trong lĩnh vực tài chính, bất động sản bị nghi ngờ đã hối lộ lớn để vay được tiền của ngân hàng.

Việt Bách - PLVN