Từ câu chuyện "Bà ngoại DoorDash"

[S9g*]

Những tưởng rằng, cách cho đánh bóng chính quyền theo kiểu cho dàn dựng cảnh giới lãnh đạo đi vét rác ở các con kênh bị ô nhiễm, đi trồng cây, hay "chú công an tốt bụng" luôn có mặt đúng lúc để đưa thí sinh đi muộn đến trường thi… là chuyện xưa như Trái đất và chỉ có xảy ra ở những nước như Việt Nam, hóa ra bây giờ một quốc gia văn minh hiện đại tầm cơ như nước Mỹ cũng xảy trường hợp khá tương tự. Tuy các chi tiết kịch bản có hơi khác nhưng bản chất của nội dung "câu chuyện muốn kể" cũng ...giống y hệt.

Tổng Thống Donald Trump đưa tiền tip cho nhân viên giao hàng Doordash Sharon Simmons sau khi bà giao đồ ăn của McDonald’s bên ngoài Phòng Bầu Dục tại Tòa Bạch Ốc hôm 13/4. (Ảnh: Getty Images)
"Bà ngoại DoorDash"
Hôm 13/4, Tòa Bạch Ốc cho thực hiện một đoạn phim tuyên truyền đầy "ẩn ý nhân văn". Giới báo chí được dàn sẵn cho thấy cảnh một phụ nữ giao hàng cho DoorDash, mặc chiếc áo mới tinh màu đỏ (đúng theo màu MAGA) với hàng chữ "DoorDash Grandma", đi sải bước qua sân cỏ Tòa Bạch Ốc, tay cầm hai túi đồ ăn McDonald’s. Giống hệt như trong hoàn cảnh có thật, bà đến gõ cửa. Người "order" đơn hàng ló mặt ra, cười tươi, chính là ông Trump, tổng thống Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ. Ông bước ra nhận hàng, nói qua loa vài câu. Phim chấm hết, với kết thúc có hậu, khi ông "khách sộp trao tặng 'bà ngoại DoorDash' tờ 100 đô".

Báo chí cho biết, "bà ngoại DoorDash" này tên thật là Sharon Simmons, 56 tuổi, làm nghề giao hàng cho DoorDash trong nhiều năm qua. Giống như màn cử tri bày tỏ niềm tin yêu vào chính sách của Đảng và Nhà Nước trong các bài báo tuyên truyền Việt Nam, "bà ngoại DoorDash" cũng rối rít cám ơn Trump về chính sách hợp lòng người không đánh thuế tiền boa ("no tax on tips") của ông.

Không ít người lại có thắc mắc, cho rằng làm sao một người giao hàng có thể dễ dàng lọt vào Tòa Bạch Ốc và thậm chí còn đứng sát Tổng thống VĨ ĐẠI của nước Mỹ, nếu không phải là một màn kịch được cho chuẩn bị dàn cảnh thật cẩn thận. Thôi thì tạm bỏ qua chi tiết này, mà hãy nói về cách xây dựng lên kịch bản. So với những kịch bản cho đánh bóng chính quyền mà CSVN thực hiện thì kịch bản này, ở nơi mà kỹ thuật tuyên truyền cũng như kỹ thuật điện ảnh từ lâu đã đứng hàng top thế giới, thật đúng là quá vụng về. Dù vậy, cái độc đáo của nó là ở chỗ, nếu ở Việt Nam, "chú công an" hay cùng lắm là một "bộ trưởng" nào đó chỉ đi diễn tuồng ngoài đường khi đi trồng cây hoặc gom rác, thì ở đây, đích thân Ngài tổng thống đóng vai chính và diễn ở ngay "phim trường" Tòa Bạch Ốc.

Việc nghi vấn về tính chân thực của sự kiện là không cần thiết vì cách dựng phim thật thô thiển đến mức ngay cả trẻ con cũng không dám tin là thật. "Bà ngoại" Sharon Simmons sau đó thấy xuất hiện trên kênh Fox News để phủ nhận lời cáo buộc cho rằng bà là diễn viên được thuê. Có thể bà vốn là "người thật, việc thật" nhưng câu chuyện được xây dựng từ bà là không hề thật. Hơn nữa, ý nghĩa của chính sách "no tax on tips" trong sự kiện này cũng mờ nhạt hẳn khi tự thân câu chuyện cho thấy có nhiều điều khác lạ.

Ông Max Burns, một chiến lược gia của đảng Dân Chủ, có viết trên X (Twitter): "Đây là một hình ảnh hoàn hảo phản ảnh ra kỷ nguyên Trump.2.0: Một người bà phải làm việc cho DoorDash để mưu sinh, trong khi vị tổng thống lại trang hoàng phòng làm việc với những món nội thất mạ vàng rực rỡ". Bà Saru Jayaraman, chủ tịch nhóm vận động vì quyền lợi người lao động One Fair Wage, có cho biết: "Thật đáng buồn. Đó là dấu hiệu một xã hội đang trên đà suy thoái chứ không phải điều gì đó đáng để ăn mừng hay biến thành màn chụp ảnh phô trương. Chúng ta phải thấy rằng một nền kinh tế, nơi mà người cao tuổi bị đẩy vào làm các công việc tự do, không ổn định để có thể sống sót, là điều không nên được xem là chuyện bình thường".

Điều đáng nói nữa là thời điểm xuất hiện ra "bà ngoại DoorDash" lại xảy ra đúng vào lúc điểm tín nhiệm của Trump bị giảm đến tận đáy, và nền kinh tế Mỹ đang bị chao đảo bởi cuộc chiến ở Trung Đông. Giá xăng, giá thực phẩm tăng không ngừng.

Trước khi có màn biểu diễn vụ "bà ngoại DoorDash" đi giao hai túi đồ ăn cho ông khách Trump, công ty DoorDash đã phải cho công bố ra khoản hỗ trợ tiền tạm thời: từ 5 đến 15 USD mỗi tuần dành cho các tài xế di chuyển quãng đường từ 125 dặm trở lên. Vụ xăng nhớt đáng lý phải là chi tiết đáng hỏi nhất khi ông khách Trump gặp "bà ngoại" này, tuy nhiên, ông đã phớt lờ.

Những chuyện "không có trong kịch bản phim"
TT Trump còn phớt lờ đi nhiều thứ khác. Ông không hề hỏi làm sao mà người đàn bà lam lũ với vẻ mặt cực kỳ khắc khổ Sharon Simmons đã sống như thế nào khi phải chạy hơn 14,000 cuốc giao hàng để trang trải quá trình điều trị căn bệnh ung thư của chồng đang ở giai đoạn ba. Bà Simmons kể, "Tôi vẫn nhớ như in khi mới lên bốn tuổi, tôi đã cùng cha mẹ đi giao báo. Thậm chí, mẹ tôi năm nay gần 80 tuổi nhưng vẫn phải làm việc khi nhận trông nom các cháu nhỏ để trang trải sinh hoạt". Đó không phải là ví dụ điển hình của một "giấc mơ Mỹ" hoặc một trường hợp "thành đạt" để chứng minh cho câu chuyện "làm cho nước Mỹ trở lại vĩ đại" mà ông Trump luôn muốn kể ra.

Cái gọi là chính sách miễn thuế tiền boa thật ra chẳng ý nghĩa gì so với chính sách cắt Medicaid của chính quyền Trump. Hồi trung tuần tháng Tư này, ngân sách ông Trump đưa ra đề xuất cho cắt giảm thêm 12% ngân sách về y tế. Đó mới là điều quan trọng đối với bà Sharon Simmons, cho bản thân bà, gia đình neo đơn của bà, và cho ông chồng đang bị ung thư của bà, chứ không phải mớ tiền tip còm cõi mà bà được giữ lại khi không phải cho đóng thuế.

Cần biết thêm, số ca tử vong ở Mỹ, lẽ ra có thể tránh được qua các biện pháp phòng ngừa hoặc chăm sóc y tế đúng cách đang ở mức cao hơn so với hầu hết quốc gia cùng trình độ phát triển trong thế giới kỹ nghệ hóa. Căn cứ vào bản ngân sách 2027 mà Tòa Bạch Ốc đề xuất vào trung tuần tháng Tư, vấn đề chăm sóc y tế không được coi là trách nhiệm của chính phủ. Bộ Y Tế và Dịch Vụ Nhân Sinh (HHS) có nguy cơ bị cho cắt hơn 15 tỷ USD, tức sẽ giảm đến 12% so với mức của năm 2026. Tình trạng thiếu hụt các dịch vụ chăm sóc trẻ với chi phí hợp lý là một trong những nguyên nhân then chốt khiến cho tỷ lệ phụ nữ Mỹ tham gia thị trường nhân công hiện nằm ở nhóm thấp nhất trong các nước văn minh tiến bộ. Chi tiêu chính phủ dành cho giáo dục và chăm sóc trẻ nhỏ tại Mỹ cũng thuộc nhóm thấp nhất so với các quốc gia giàu có khác.

Hạ tuần tháng Ba, nhóm vận động chính sách Public Citizen cho biết có đến 446 bệnh viện hiện nằm trong nguy cơ buộc phải cho cắt dịch vụ hoặc cho đóng cửa do bị ảnh hưởng từ chính sách cắt giảm Medicaid của ông Trump. Theo phân tích của Public Citizen, số bệnh viện nói trên đã phục vụ cho 7 triệu bệnh nhân trong năm 2024. Gần 200 trong 446 bệnh viện nói trên nằm tại các khu vực bầu cử Quốc Hội do các dân biểu Cộng Hòa đại diện và 146 bệnh viện khác nằm tại các tiểu bang do các thượng nghị sĩ Cộng Hòa đại diện.

Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump hứa chính quyền sẽ thực hiện tốt chương trình Medicare và dịch vụ trông giữ trẻ ban ngày. Những cử tri khốn khó như "bà ngoại" Sharon Simmons, người có 10 đứa cháu khấp khởi mừng. Tuy nhiên, ngày 1/4, ông Trump cho biết, "Nước Mỹ không thể lo liệu việc này, chúng ta là một quốc gia rộng lớn. Chúng ta có 50 tiểu bang. Chúng ta còn phải lo biết bao nhiêu người khác. Chúng ta đang phải tham chiến nhiều nơi. Chúng ta không thể nào lo liệu cùng lúc cho dịch vụ trông giữ trẻ, Medicaid, Medicare và tất cả những thứ này".

Cần nói thêm, chương trình Medicare hiện chi trả chi phí y tế cho 66 triệu người Mỹ từ 65 tuổi trở lên, với tổng số chi phí hàng năm ước tính 11,000 tỷ USD. Theo số liệu từ Trung Tâm Dịch Vụ Medicare và Medicaid, hiện có khoảng 84,5 triệu người đang thụ hưởng các khoản trợ cấp từ Medicaid, với tổng chi phí lên tới 932 tỷ USD. Một người nghèo tận cùng bằng số như bà Sharon Simmons chắc chắn đã có mặt trong danh sách thụ hưởng những chương trình y tế như vậy.

Và nói về ung thư, căn bệnh mà chồng bà Sharon Simmons đang mắc phả thì tình hình hiện nay lại càng bi thảm. Từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ hai, nghiên cứu ung thư là một trong những lĩnh vực bị cắt ngân sách thê thảm nhất. Khi nước Mỹ tuyên chiến với ung thư hơn 50 năm trước, có một giả định sai lầm rằng ung thư chắc chắn sẽ bị y học đánh bại.

Con người đã lên đến Mặt Trăng thì ung thư chẳng còn là gì. Tuy nhiên, tính cho đến thời điểm này (tháng 4/2026), có đến 40% người Mỹ có thể được chẩn đoán mắc ung thư vào một thời điểm nào đó trong đời. Điều đó có nghĩa là nghiên cứu ung thư luôn cần phải được tiếp tục.
Trên thực tế, nghiên cứu ung thư mang lại rất nhiều lợi ích và được chứng nghiệm thực tế. Giữa thập niên 1970, tỷ lệ sống sót sau 5 năm mắc ung thư ở Mỹ là 49%; ngày nay, tỷ lệ này là 68%. Theo nghiên cứu gần đây trên Tạp Chí Ung Thư Lâm Sàng (The Journal of Clinical Oncology), cứ mỗi 326 USD mà chính phủ chi ra cho nghiên cứu ung thư sẽ kéo dài tuổi thọ thêm một năm.

Giờ đây, một hệ thống nghiên cứu khoa học rất thành công, một hệ thống mất nhiều thập niên để xây dựng lên, đã cứu sống hàng triệu người và tạo ra hàng tỷ USD lợi nhuận cho các công ty, đang bị phá bỏ. Ngân sách cho Viện Ung Thư Quốc Gia đã giảm từ 7,2 tỷ USD xuống chỉ còn 4,5 tỷ USD.

Những gì được nêu ở trên chỉ là vài chi tiết không được kể ra trong tập phim "bà ngoại DoorDash", dù tất cả điều đó đang có ảnh hưởng rất nhiều đến những người như bà Sharon Simmons. Tự thân "bà ngoại DoorDash" có nhận thấy ra hoặc ý thức được hay không là chuyện riêng của bà, nhưng nước Mỹ đang thật sự có rất nhiều vấn đề nghiêm trọng gây ra từ "ông khách sộp" ở Tòa Bạch Ốc, và sẽ không bao giờ có thể được giải quyết chỉ với tờ tiền tip 100 đô hay từ một bộ phim tuyên truyền được dàn dựng lên một cách quá ư vụng về.

Ngoại và Trump đóng vở kịch nầy còn vui gấp mấy lần Cụ Tùng Lâm và Thanh Việt luôn. Kg phải lần đầu tiên Ngoại xuất hiện trong video của Trump đâu, nhưng mà thôi kệ đi chứ nếu kể hết ra chắc là tới cuối tuần hết thời gian đi nhậu luôn quá. Nói chung nước Mỹ bây giờ nó ngộ lắm.