Nghịch lý việc làm trong nền kinh tế Mỹ

[PinaColada]

Hoạt động của lĩnh vực dịch vụ tại Mỹ đã tăng lên mức cao nhất trong 8 tháng vào tháng 10/2025, khi số lượng đơn đặt hàng mới tăng ổn định, nhưng số liệu việc làm thấp cho thấy điều kiện thị trường lao động ảm đạm trong bối cảnh bất ổn kinh tế bắt nguồn từ thuế quan.

Viện Quản lý Nguồn cung (ISM) cho biết chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) lĩnh vực dịch vụ đã tăng lên 52,4 vào tháng 10/2025, mức cao nhất kể từ tháng 2/2025, so với mức 50 của tháng 9/2025. Các nhà kinh tế được Reuters khảo sát đã dự báo PMI lĩnh vực dịch vụ, lĩnh vực vốn chiếm hơn 2/3 hoạt động kinh tế của Mỹ, sẽ tăng lên 50,8. PMI tháng 10/2025 cao hơn nhiều so với mức 48,6 mà ISM cho rằng phản ánh sự tăng trưởng của toàn bộ nền kinh tế.

Ý kiến từ các doanh nghiệp trong cuộc khảo sát của ISM được công bố ngày 5/11 khá trái chiều. Một số doanh nghiệp cho rằng hoạt động kinh doanh vẫn ổn định, trong khi thuế nhập khẩu và việc chính phủ liên bang đóng cửa đang gây khó khăn cho một số doanh nghiệp khác. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp vẫn lạc quan, báo cáo rằng hoạt động kinh doanh vẫn ổn định hoặc đang phục hồi.

Chỉ số đơn đặt hàng mới mà các doanh nghiệp dịch vụ nhận được theo khảo sát của ISM đã tăng lên 56,2 trong tháng 10/2025 từ mức 50,4 của tháng 9/2025. Tuy nhiên, lượng đơn đặt hàng tồn đọng đã giảm mạnh trong khi xuất khẩu vẫn trì trệ. Các đơn đặt hàng xuất khẩu thấp khi "xung đột thương mại đang diễn ra" như được đề cập đến trong khảo sát lĩnh vực sản xuất của ISM được công bố ngày 3/11.

Số lượng đơn đặt hàng tăng không có tác động nhiều đến việc kích thích việc làm. Chỉ số việc làm trong lĩnh vực dịch vụ của cuộc khảo sát tháng 10/2025 đã tăng lên mức vẫn còn khá thấp là 48,2, so với mức 47,2 của tháng 9/2025. Chỉ số này đã giảm trong năm tháng liên tiếp. Chủ tịch Ủy ban khảo sát doanh nghiệp dịch vụ ISM, Steve Miller, cho biết sự sụt giảm liên tục của chỉ số việc làm cho thấy sự thiếu tin tưởng vào sức mạnh bền vững của nền kinh tế.

Các nhà kinh tế cho biết nhu cầu lao động đã giảm sút do bất ổn kinh tế, thuế quan và việc các công ty áp dụng các ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Việc giảm mạnh số lượng lao động do chính sách kiểm soát người nhập cư không có giấy tờ cũng đang gây áp lực lên thị trường lao động.

Trong khi Báo cáo Việc làm Quốc gia của ADP cho thấy số việc làm đã phục hồi với 42.000 vào tháng 10/2025, sau khi giảm 29.000 vào tháng 9/2025, các nhà tuyển dụng đã cắt giảm việc làm trong các ngành dịch vụ chuyên nghiệp, thông tin cũng như ngành giải trí và khách sạn trong tháng thứ ba liên tiếp. Các nhà kinh tế không cho rằng có sự thay đổi đáng kể nào về điều kiện thị trường lao động kể từ tháng 8/2025, khi tỷ lệ thất nghiệp gần mức cao nhất trong 4 năm là 4,3%.

Các mức thuế quan mạnh tay của Tổng thống Donald Trump đã gây ra căng thẳng giữa Mỹ với các đối tác thương mại, trong đó có Trung Quốc và Canada. Ngày 5/11, Tòa án Tối cao Mỹ đã mở phiên điều trần về tính hợp pháp của thuế nhập khẩu mà ông Trump áp đặt. Ông Trump đã cho rằng thuế quan là cần thiết để bảo vệ ngành sản xuất trong nước.

Việc chính phủ đóng cửa đã trì hoãn việc công bố báo cáo việc làm tháng 9/2025, dự kiến vào ngày 3/10. Mặc dù báo cáo đó vẫn có thể được công bố khi chính phủ mở cửa trở lại, nhưng ngày càng có nhiều nghi ngờ về việc Bộ Lao động có thể công bố báo cáo đầy đủ tháng 10 do việc thu thập dữ liệu bị tạm dừng. Báo cáo việc làm tháng 10/2025 dự kiến được công bố vào ngày 7/11.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội, ước tính việc chính phủ đóng cửa, hiện đã bước sang ngày thứ 36, có thể làm giảm 1-2 điểm phần trăm tăng trưởng kinh tế trong quý IV/2025. Báo cáo GDP quý III/2025 dự kiến được công bố vào tháng trước. Nền kinh tế đã tăng trưởng với tốc độ 3,8% trong quý II/2025.

VietBF@ sưu tập