Anh điều tàu chiến tới Trung Đông "đe" Iran?

Vương quốc Anh cho biết họ đang lên kế hoạch gửi tàu chiến tới Vịnh Ba Tư. Động thái này diễn ra sau khi các chỉ trích nhằm vào lời đe dọa của Iran đóng cửa Eo biển Hormuz.

Eo biển Hormuz, ảnh chụp từ vệ tinh. Ảnh: portstrategy

Bộ Quốc phòng Anh gọi việc triển khai tàu chiến HMS Daring này là “được lên kế hoạch từ lâu” và “hoàn toàn thông thường”. Tàu khu trục này sẽ thay thế một tàu khu trục nhỏ đóng tại đây.

Tuy nhiên, trong hai tuần vừa qua, các quan chức quốc phòng của Mỹ và Anh đều đã lên án mọi động thái của Iran đối với eo biển này, đây là lối ra duy nhất từ Vịnh Ba Tư và là một tuyến đường biển then chốt cho hoạt động buôn bán dầu lửa.

Hồi cuối tháng trước, Iran đe dọa đóng cửa eo biển này nếu như các lệnh trừng phạt áp đặt lên việc xuất khẩu dầu của họ. Pháp, Anh và Đức đã đề xuất các lệnh trừng phạt đó để răn đe Iran vì đã thiếu hợp tác về chương trình hạt nhân của Tehran.

Eo biển này có tầm quan trọng then chốt cho tuyến đường biển, với 17 triệu thùng dầu được chuyên chở qua đây vào năm 2011.

Thiếu tướng Hải quân Al Fadavi thuộc lực lượng quốc phòng của Iran cho biết: thế giới không thể trụ quá 24 giờ đồng hồ mà không có dầu từ Vịnh Ba Tư, và Iran hoàn toàn có khả năng đóng cửa eo biển này.

“Ngày nay, ngoài 1.300 tỉ thùng dầu trên thế giới, 800 tỉ thùng dầu là ở Vịnh Ba Tư” – ông Fadavi nói trên truyền hình.

Hải quân Mỹ cho rằng lời đe dọa này là không thể chấp nhận được, vì dòng hàng hóa và dịch vụ có tầm quan trọng sống còn không chỉ với cả khu vực mà còn với cả thế giới.

“Bất kỳ ai đe dọa can thiệp vào tự do hàng hải và một eo biển quốc tế thì rõ ràng là đã đứng bên ngoài cộng đồng các quốc gia; bất kỳ một sự can thiệp nào như vậy đều không thể dung thứ” – Sĩ quan chỉ huy quân đội Mỹ Derrick Frost, người phát ngôn của quân đội Mỹ tại Bahrain nói.

Ông Frost nói thêm rằng Hải quân “duy trì sự hiện diện mạnh mẽ trong khu vực để ngăn chặn hoặc đối trọng với các hành động gây bất ổn, và hành động để cho giao thông hàng hải thương mại được tiến hành một cách tự do”.

Đầu tuần này, Bộ trưởng Quốc phòng Anh Philip Hammond cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào của Iran nhằm đóng cửa eo biển này đều là phạm pháp và không thành công.

“Ngăn trở dòng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz có thể đe dọa tăng trưởng kinh tế khu vực và toàn cầu” – ông Hammond nói trong bài phát biểu ở Washington hôm thứ Năm.

Giáo sư Jean-Paul Rodrigue thuộc Đại học Hofstra - một người chuyên nghiên cứu về thương mại toàn cầu và các vấn đề giao thông hàng hải - nhận định: về mặt tự nhiên thì việc đóng cửa eo biển cần tới các phương tiện mà Iran dường như không có.

“Tối đa thì Iran cũng chỉ có thể kiểm soát nhất định và có thể ngăn trở giao thông trong một thời gian ngắn” – ông Rodrigue nói.

* Lê Thu (theo CNN)