Xe tăng Abrams có thực sự thất bại ở Ukraine?

[Romano]

Chỉ sau chưa đầy một năm kể từ khi được triển khai, Ukraine đã mất tới 87% số xe tăng chiến đấu chủ lực M1A1 Abrams do Mỹ viện trợ.Theo Military Watch, tính đến tháng 6/2025, 27 trong tổng số 31 chiếc đã bị phá huỷ hoặc rơi vào tay Nga.Lô xe tăng Abrams này được Mỹ bàn giao cho Ukraine vào cuối năm 2023, nhưng chỉ bắt đầu được đưa ra tiền tuyến từ tháng 2/2024. Chỉ đến cuối tháng 8/2024, 20 xe đã bị phá huỷ, tương đương gần hai phần ba lực lượng. Trong 9 tháng tiếp theo, các đoạn video từ chiến trường xác nhận thêm 7 chiếc nữa bị mất.

Ngày 1/9/2024, một đoạn phim cho thấy quân Nga đã kéo một xe tăng Abrams bị hư hại rời khỏi khu vực gần thị trấn chiến lược Avdiivka, cùng với một xe tăng Leopard 2A6 do Đức cung cấp. Chỉ vài ngày sau, hai xe Abrams khác tiếp tục bị phá huỷ, một chiếc gần làng Volchye ở hướng Pokrovsk và một chiếc gần khu định cư Berdychi.

Đến ngày 14/9/2024, hình ảnh từ khu vực giao tranh xác nhận thêm một chiếc Abrams nữa bị vô hiệu hóa và bị bỏ lại. Tính đến thời điểm đó, chỉ còn lại 7 xe tăng Abrams còn hoạt động tại chiến trường Ukraine.

Từ sau tháng 9/2024, sự xuất hiện của xe tăng Abrams trên mặt trận ngày càng hiếm hoi. Tuy nhiên, ngày 28/10/2024, hình ảnh xác nhận quân đội Nga đã chiếm giữ một chiếc Abrams do Lữ đoàn cơ giới số 47 của Ukraine sử dụng gần Pokrovsk.

Đến tháng 6/2025, cảnh quay mới cho thấy 2 trong 4 chiếc còn lại cuối cùng của Ukraine đã bị quân Nga thu giữ gần chiến tuyến ở khu vực Sumy. Hai chiếc này được cho là bị bỏ lại trong tình trạng gần như nguyên vẹn. Như vậy, tổng số xe bị mất được ước tính là 27 chiếc, dù các nguồn tin từ phía Nga đưa ra con số thấp hơn một chút là 26. Điều đáng chú ý là có khả năng Nga hiện nắm trong tay nhiều xe Abrams còn hoạt động hơn cả Ukraine.

Xe tăng Abrams và bài kiểm tra khốc liệt trên chiến trường Ukraine

M1 Abrams là dòng xe tăng chủ lực được Mỹ đưa vào biên chế từ năm 1980, với thiết kế chịu ảnh hưởng từ mẫu T-64 của Liên Xô. Đây được coi là bước nhảy vọt so với mẫu M60 trước đó, các phiên bản hiện đại hóa ngày nay vẫn được xem là xe tăng mạnh nhất trong kho vũ khí phương Tây. Abrams cũng là một trong những mẫu xe tăng nặng nhất thế giới hiện nay.

Chiến trường Ukraine là lần đầu tiên Abrams tham chiến trong một cuộc chiến cường độ cao chống lại đối thủ ngang tầm. Những tổn thất nặng nề cùng các thách thức vận hành đã khiến năng lực thực tế của Abrams bị đặt dấu hỏi lớn.

Phần lớn các xe Abrams bị phá huỷ đều là mục tiêu của pháo binh chính xác hoặc máy bay không người lái cảm tử (UAV kamikaze). Ngoài ra, một chiếc còn được xác nhận bị bắn hạ trong trận đấu tăng với một xe T-72B3 của Nga gần Avdiivka.

Những thiệt hại này đã gây lo ngại trong nội bộ NATO, đặc biệt là tại Ba Lan, quốc gia đang lên kế hoạch trang bị 366 xe tăng Abrams. Đài ABC của Australia dẫn lời một quan chức quốc phòng phương Tây rằng: "Chúng tôi bắt đầu nghi ngờ liệu Ukraine có còn muốn sử dụng những chiếc xe này nữa không. Nóc xe Abrams là điểm yếu chí mạng, trong khi đây lại là một cuộc chiến của máy bay không người lái".

Đến tháng 12/2024, Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Jake Sullivan cũng thừa nhận Abrams không phát huy được hiệu quả như kỳ vọng. “Chúng tôi đã gửi xe tăng Abrams tới Ukraine... nhưng các đơn vị vận hành chúng thiếu nhân lực và đây không phải là vũ khí hữu ích nhất trong cuộc xung đột này", ông phát biểu.