2 nhà ngoại giao TQ bị Mỹ "bí mật trục xuất". Vì sao các bên đều im lặng?

[vuitoichat]

Chính phủ Mỹ đã âm thầm trục xuất hai giới chức của Bộ Ngoại giao Trung Quốc trước đây trong năm sau khi hai người này lái xe vào một căn cứ quân sự Mỹ. Do một trong hai viên chức được tin là nhân viên tình báo Trung Quốc hoạt động dưới vỏ bọc ngoại giao.

Vụ trục xuất "bí mật" xảy ra giữa lúc quan hệ Mỹ-Trung đang căng thẳng (Ảnh: SCMP)

Theo New York Times, một số nhân vật hiểu biết về vụ việc này tiết lộ giới chức Mỹ tin rằng "ít nhất một trong số các quan chức Trung Quốc này, đi cùng với vợ của họ, là sĩ quan tình báo đang hoạt động dưới vỏ bọc là nhà ngoại giao".

Giới chức Bộ Ngoại giao Trung Quốc vào thời điểm bất giờ "đã phàn nàn với giới chức Bộ Ngoại giao Mỹ về việc trục xuất này" - theo New York Times, nhấn mạnh rằng Mỹ đưa ra động thái trên giữa lúc căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc, "hai nền kinh tế lớn nhất thế giới và là hai đối thủ chiến lược lớn nhất".

Theo New York Times, sự việc diễn ra vào hồi tháng 9 tại một căn cứ quân sự gần Norfolk, bang Virginia. Hai quan chức Trung Quốc cùng vợ của họ đã lái xe hơi tới khu căn cứ này, và khi gặp trạm gác, lính canh "phát hiện ra rằng họ không có giấy phép để đi vào bên trong nên yêu cầu họ đi qua cửa, vòng xe lại và ra khỏi căn cứ". Tuy nhiên, sau khi băng qua cửa, các quan chức Trung Quốc lại tiếp tục đi sâu hơn vào bên trong căn cứ và cuối cùng bị chặn bởi nhiều chiếc xe cứu hỏa.

Thời điểm đó, các quan chức Trung Quốc này nói rằng "họ không hiểu chỉ thị bằng tiếng Anh của người lính gác, và đơn giản là đi lạc", nhưng giới chức Mỹ lại cho rằng "họ ngờ rằng những kẻ xâm nhập đã vờ như đó là sai lầm không mong muốn, đồng thời bác bỏ luận điểm cho rằng khả năng tiếng Anh của họ không đủ để hiểu chỉ thị của lính gác".

Theo New York Times, hiện vẫn chưa rõ các quan chức ngoại giao Trung Quốc cố gắng thực hiện điều gì tại căn cứ quân sự nọ. Tuy nhiên, một số quan chức Mỹ cho rằng, có thể hai nhân viên nọ muốn "thử hệ thống an ninh tại cơ sở này", và nếu các quan chức Trung Quốc nọ "đi được vào bên trong căn cứ mà không bị chặn, Đại sứ quán (Trung Quốc) có thể cử thêm sĩ quan tình báo cấp cao thâm nhập căn cứ nọi, theo giả thuyết là vậy".

Vào trung tuần tháng 10, Bộ Ngoại giao Mỹ đã công bố một số quy định hạn chế mới đối với các nhà ngoại giao Trung Quốc - theo New York Times - trong đó yêu cầu họ phải "đưa ra thông báo trước khi gặp gỡ với các quan chức cấp địa phương hoặc cấp bang, hay với các tổ chức giáo dục và nghiên cứu".

Thời điểm đó, theo New York Times, Bộ Ngoại giao Mỹ nói rằng các quy định mới này là nhằm đáp trả động thái tương tự của phía Trung Quốc. Tờ báo này dẫn 2 quan chức Mỹ cho hay quy định mới của Bộ Ngoại giao "đã được đem ra thảo luận từ trước" như một cách đáp trả Trung Quốc, nhưng sự việc xảy ra tại căn cứ ở Virginia đã giúp đẩy nhanh tiến trình.

Trung Quốc hiện chưa có động thái đáp trả Mỹ sau vụ việc trên. Theo New York Times, Bộ Ngoại giao và FBI - chuyên trách hoạt động phản gián của Mỹ - và cả Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng từ chối bình luận về vụ việc.