Thiết bị điện tử kỹ thuật cao của Hoa Kỳ vẩn ào ạt tuôn vào Nga mặc dầu có các lệnh cấm

[trungthuc]

Theo Reuters, có ít nhất 2,6 tỷ USD hàng hóa gồm máy tính và linh kiện điện tử khác đã lén lút chảy vào Nga trong 7 tháng tính cho đến ngày 31/10, bất chấp các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ và phương Tây.


Chip điện tử của Mỹ được tìm thấy trong thiết bị quân sự của Nga

Hồi tháng 3/2022, một công ty mới xuất hiện trong thông kế dữ liệu đăng ký kinh doanh của Thổ Nhĩ Kỳ. Công ty Thổ Azu International này tự mô tả mình là công ty bán buôn các sản phẩm kỹ thuật thiết bị thông tin.

Một tuần lể sau, công ty này bắt đầu vận chuyển các bộ phận máy vi tính của Mỹ sang Nga. Dù Hoa Kỳ và EU gần đây đã hạn chế bán các kỹ thuật nhạy cảm cho Nga vì cuộc xung đột ở Ukraine, và nhiều công ty kỹ thuật phương Tây đã đình chỉ mọi sự giao dịch với Moscow, nhưng hoạt động của công ty Azu vẫn diễn ra thuận lợi.

Gokturk Agvaz, một người kinh doanh gốc Thổ Nhĩ Kỳ, đồng sáng lập Azu International cho biết, việc công ty tham gia thị trường góp phần lấp đầy khoảng trống nguồn cung cấp thiết bị của Nga. Trong 7 tháng tiếp theo, công ty đã xuất khẩu số linh kiện trị giá ít nhất là 20 triệu USD sang Nga, bao gồm cả các con chip do các công ty Mỹ sản xuất, theo hồ sơ của Hải quan Nga.

Bài báo của Reuters cũng cho thấy hoạt động kinh doanh đang phát triển nhanh chóng của Azu International không phải vững chắc ngay từ đầu. Agvaz từng là người phụ trách tại một công ty bán buôn các sản phẩm kỹ thuật thông tin ở Đức có tên là Smart Impex. Trước cuộc xâm lăng của Nga, hồ sơ Hải quan của Nga cho thấy công ty Đức mới là bên vận chuyển các sản phẩm của Mỹ và các sản phẩm khác cho một khách hàng ở Moscow.

"Bí mật kinh doanh"

Vào tháng 10, Agvaz chia sẻ với Reuters rằng Smart Impex đã ngừng xuất cảng hàng hóa sang Nga để tuân thủ các lệnh hạn chế thương mại của EU, nhưng công ty bán sản phẩm cho Thổ Nhĩ Kỳ, một quốc gia không thuộc EU và không thực thi hầu hết các biện pháp trừng phạt của phương Tây đối với Moscow. Ông nói: "Chúng tôi không thể xuất cảng hàng sang Nga, chúng tôi không thể bán cho Nga và đó là lý do tại sao chúng tôi chỉ bán cho Thổ Nhĩ Kỳ". Khi được hỏi về việc Azu International lại bán hàng cho Nga, người này trả lời: "Đây là bí mật kinh doanh của chúng tôi".

Cho đến tháng 12, trước khi bài báo của Reuters được công bố ra, Agvaz cho biết Smart Impex "tuân thủ tất cả các hạn chế xuất khẩu và lệnh cấm của công ty sản xuất" và "đã không phá vỡ các biện pháp trừng phạt của phương Tây đối với Nga". Ông dù vậy vẫn nói rằng không thể trả lời các câu hỏi về công ty Azu International của Thỗ Nhĩ Kỳ này. Hồ sơ kinh doanh Thổ Nhĩ Kỳ cho thấy ông đã bán 50% cổ phần của mình trong công ty ở Istanbul vào ngày 30/11 cho người đồng sáng lập khác, ông Huma Gulum Ulucan. Ông Ulucan không đưa ra lời bình luận.

Azu International là một ví dụ về hệ thống cung cấp lén lút hàng hóa cho Nga trong bối cảnh các lệnh hạn chế xuất khẩu của phương Tây và lệnh cấm của công ty sản xuất đang được thực thi. Nghiên cứu về các hồ sơ Hải quan của Nga, Reuters nhận thấy, ít nhất có đến 2,6 tỷ USD hàng hóa bao gồm máy tính và các linh kiện điện tử khác đã chảy vào Nga trong 7 tháng tính cho đến ngày 31/10/22. Ít nhất 777 triệu USD trong số các sản phẩm này được các công ty phương Tây sản xuất, những công ty có chip được tìm thấy trong các hệ thống vũ khí của Nga. Đó là Intel, Advanced Micro Devices (AMD), Texas Instruments và Analog Devices của Mỹ, Infineon AG của Đức.

Cuộc điều tra chung của Reuters và Viện Dịch vụ Thống nhất Hoàng gia (RUSI), một cơ quan cố vấn quốc phòng có trụ sở tại London, Anh, lần đầu tiết lộ ra những chi tiết về chuỗi cung ứng toàn cầu đang bí mật tiếp tục cung cấp cho Nga các linh kiện máy tính phương Tây và các thiết bị điện tử khác. Theo cuộc điều tra, một loạt các công ty nhập và xuất cảng ít người biết đến, như Azu International, đã luốn lách tham gia vào hệ thống cung ứng này dưới nhiều lớp bọc khác nhau, nhờ đó các lô hàng chất bán dẫn và kỹ thuật cao khác tiếp tục từ Hong Kong, Thổ Nhĩ Kỳ và các trung tâm thương mại khác đổ đến Nga.

Công ty nhập cảng khác được đề cập là Fortap, có trụ sở tại St. Petersburg, Nga, được một doanh nhân người Nga thành lập vào tháng 4/2022. Từ đó, công ty đã nhập khẩu ít nhất 138 triệu USD thiết bị điện tử, bao gồm cả các bộ phận máy tính của Mỹ. Một trong những công ty cung cấp lớn nhất của Fortap là một công ty Thổ Nhĩ Kỳ có tên Bion Group. Công ty này kinh doanh từ lãnh vực dệt may gần đây đã mở rộng sang lĩnh vực bán buôn thiết bị điện tử. Tổng giám đốc của Bion Group đã từ chối bình luận.

Trong khi đó một số công ty cung cấp bao gồm các công ty ở Hong Kong và Thổ Nhĩ Kỳ, có nhiều giao dịch với công dân Nga, theo đánh giá hồ sơ của Reuters.

Các hồ sơ không xác định chính xác loại chất bán dẫn và các sản phẩm điện tử được trao đổi buôn bán, cũng như không cho biết điều gì sẽ xảy ra với các bộ phận điện tử này sau khi đến Nga. Phát ngôn viên của Intel cho biết công ty đang xem xét những sự phát hiện này một cách "rất nghiêm túc", khẳng định tuân thủ tất cả các biện pháp trừng phạt và kiểm soát xuất cảng đối với Nga và "có chính sách rõ ràng rằng các công ty phân phối và khách hàng của họ phải tuân thủ tất cả các yêu cầu xuất cảng cũng như luật pháp quốc tế hiện hành".

Tương tự, người phát ngôn của AMD cho biết hãng này "tuân thủ nghiêm ngặt" mọi quy định xuất cảng và đã tạm ngừng mọi sự giao dịch bán hàng cho Nga.

Phát ngôn viên của Bộ Thương mại Mỹ cho biết, kể từ cuộc xung đột ở Ukraine, "khả năng tiếp cận chất bán dẫn từ tất cả các nguồn của Nga đã bị cắt giảm gần 70% nhờ các lệnh trừng phạt chưa từng có của liên minh 38 quốc gia. Không có gì ngạc nhiên khi Nga đang nỗ lực để tìm mọi cách vượt qua các biện pháp kiểm soát này".

Nhưng sự đánh giá của Reuters cho thấy rằng kể từ cuộc xung đột, giá trị nhập khẩu có khai báo đối với chất bán dẫn của Nga trên thực tế đã tăng rất mạnh.

"Bức màn sắt"
Một công ty tiếp liệu hậu cần có trụ sở tại Moscow, Novelco, đã chỉ đạon cho các cơ sở kinh doanh Nga về phương cách tiếp tục nhập cảng hàng hóa nước ngoài.

Một video thuyết trình của giám đốc điều hành của Novelco, đưa ra lời khuyên về cách đối phó với các lệnh trừng phạt. (Ảnh: Reuters/Youtube)

Vào tháng 9, Novelco đã tổ chức một cuộc hội thảo cho các khách hàng của mình về "cách tìm kiếm phương thức thay thế để lén lút vận chuyển hàng hóa đến Nga". Trong bài thuyết trình dài 45 phút có tựa đề "Chiến thuật và chiến lược ngoại thương để bù đắp cho các biện pháp trừng phạt", giám đốc điều hành của Novelco, Grigory Grigoriev kêu gọi các công ty tích trữ sản phẩm và "móc nối" nhóm các công ty cung cấp đa dạng từ nhiều quốc gia khác.

Để giải quyết các vấn đề về vận chuyển, ông và các giám đốc điều hành khác của Novelco đã khuyến cáo trên kênh YouTube của công ty về việc sử dụng các bài học kinh nghiệm trong đại dịch, chẳng hạn như vận chuyển hàng hóa qua các nước thứ ba, thay vì trực tiếp từ cọng ty chế tạo cung cấp.

Trong các cuộc phỏng vấn với truyền thông Nga và một loạt bài đăng trên LinkedIn, Grigoriev mô tả những hạn chế thương mại gần đây đối với Nga tương đương với việc dựng lên một "bức màn sắt" chung quanh đất nước của ông.

Grigoriev Novelco đã thành lập một chi nhánh ở Istanbul và đã vận chuyển hàng hóa đến Nga từ Thổ Nhĩ Kỳ. Sau khi hàng hóa đến Thổ Nhĩ Kỳ, "các lô hàng được xử lý để tái xuất và hàng hóa có thể đến Nga bằng đường hàng không, đường biển, đường bộ và đường sắt", Grigoriev cho biết.

Nhưng một số công ty Nga khác tin rằng, "thật không khôn ngoan khi thảo luận công khai về cách xử lý các hạn chế thương mại".

Trong một bài đăng blog vào tháng 8, giám đốc điều hành cấp cao của F+ tech, công ty sản xuất thiết bị CNTT của Nga, cho biết việc kinh doanh mua sắm các bộ phận linh kiện từ nước ngoài đòi hỏi sự thận trọng. "Bản thân chúng ta sẽ làm gia tăng rủi ro bị trừng phạt bằng cách báo cáo công khai về việc ai sẽ mang theo thứ gì và từ đâu. Việc công khai như vậy thu hút sự chú ý của dư luận không cần thiết". Người phát ngôn của công ty cho biết giám đốc điều hành không nói về bất cứ công ty cụ thể nào.

Ngoại lệ ở châu Âu
Nhiều lô hàng linh kiện máy vi tính phương Tây gần đây được vận chuyển đến Nga từ TQ và các quốc gia khác không tham gia các lệnh trừng hạn chế xuất khẩu của phương Tây.

Nhưng có một số trường hợp ngoại lệ. Elmec Trade Oü, một công ty bán buôn linh kiện điện tử có trụ sở tại thủ đô Tallinn của Estonia, vận chuyển ít nhất 17 triệu USD hàng hóa đến Nga trong khoảng thời gian từ ngày 1/4 đến ngày 31/10, theo hồ sơ của Hải quan Nga. Các lô hàng này bao gồm các chip do Analog Devices và các công ty khác của Mỹ chế tạo ra.

Tổng giám đốc của Elmec Trade, Aleksandr Fomenko, nói với Reuters rằng, công ty ông mua sản phẩm thông qua các kênh chính thức, tuân theo tất cả các yêu cầu pháp lý và các biện pháp trừng phạt và hạn chế xuất khẩu.

Khi được hỏi làm thế nào mà công ty của ông có thể tiếp tục xuất khẩu hàng của Analog Devices và các chip phương Tây khác nhiều tháng sau khi các công ty sản xuất thông báo họ đã ngừng bán hàng cho Nga, ông nói rằng, "phần lớn các đơn đặt hàng là vào năm ngoái, và việc vận chuyển bị trì hoãn đến bây giờ do sự gián đoạn của dịch COVID-19".

Chính phủ Hoa Kỳ đã đặt ra các hạn chế xuất khẩu đối với nhiều công ty để cố gắng ngăn chặn dòng chảy của các thành phần kỹ thuật cao nhạy cảm sang Nga. Nhưng sự tìm hiểu của Reuters và RUSI đã phát hiện ra rằng, luôn có rất nhiều công ty sẵn sàng thay thế vị trí này vì lợi nhuận khá cao.

Như trường hợp của AO GK Radiant, một công ty phân phối chip máy vi tính và các bộ phận điện tử khác có trụ sở tại Moscow. Vào tháng 7/2021, Bộ Thương mại Mỹ đã đưa thêm công ty này vào danh sách hạn chế thương mại của mình, cáo buộc rằng công ty này "có liên quan đến việc mua sắm các linh kiện điện tử có nguồn gốc từ Mỹ, có khả năng là để hỗ trợ các kế hoạch quân sự của Nga".

Hồ sơ Hải quan của Nga cho thấy số lượng hàng nhập khẩu của GK Radiant kể từ đó đã giảm đi rất nhiều. Trong khi đó, Titan-Micro, một công ty nhập khẩu linh kiện khác dường như có trụ sở cùng nơi với GK Radiant, đã bắt đầu nhập khẩu ít nhất 12,7 triệu USD linh kiện điện tử từ cuối năm ngoái.

Bọn ác này giống như những biến thể của virus, chặt đầu này thì chúng sẽ mọc thêm nhiều đầu khác để đối phó với các lệnh cấm. Đối với giới tài phiệt, miển kiếm được thật nhiều tiền là OK, không phân biệt vấn đề chính trị gì cả! Làm sao dẹp bỏ được lòng tham của đám tài phiệt, mới mong dó hòa bình vĩnh cữu trên Trái Đất này!