Theo một nguồn tin từ Văn pḥng Chính phủ, trong buổi họp thường kỳ tháng trước, lănh đạo Chính phủ tỏ ư không hài ḷng với chất lượng dự thảo văn bản lần cuối được tŕnh kư khiến cho một số văn bản, quyết định khi ban hành có nhiều lỗi “không đáng có”, phải sửa đổi.
Ông đă yêu cầu Văn pḥng Chính phủ phải làm tốt hơn công việc rà soát, thẩm định các nội dung dự thảo để có những dự thảo văn bản “sạch” nhất trước khi tŕnh kư.
Nhưng không chỉ ở Văn pḥng Chính phủ, một loạt văn bản dưới dạng Nghị định, thông tư đă ban hành hoặc chuẩn bị ban hành gần đây do các bộ, ngành chuẩn bị cũng bị lỗi rất nhiều. Lỗi không chỉ ở câu từ, ngữ pháp…mà có không ít quy định có nội dung xa rời thực tế, thiếu tính khả thi và không phù hợp, đồng bộ với các quy định pháp luật đă có, hiện đang áp dụng ở các luật, chính sách khác của nhà nước.
Ở một góc độ nào đó, có thể coi đây là những văn bản “trong pḥng máy lạnh” do các cán bộ, chuyên viên soạn thảo chỉ ngồi một chỗ trong pḥng nghĩ ra, tŕnh kư mà không có những khảo sát, đánh giá vấn đề phải giải quyết trên thực tiễn nên nó thiếu tính thực tế nghiêm trọng. Cho nên, đang dự thảo hoặc chỉ mới ban hành được ít ngày, các quy định, chính sách ấy đă vấp phải phản ứng gay gắt từ dư luận, thậm chí từ chính các cơ quan nhà nước khác, từ cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật nên đă ngay lập tức phải sửa đổi hoặc hủy bỏ.
Cụ thể nhất là thông tư liên tịch số 06/2013/TTLT được ban hành ngày 28/2 của liên Bộ Khoa học và công nghệ, Công thương, Công an, Giao thông - Vận tải kư về sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng mũ bảo hiểm trong đó quy định phạt với người đội mũ không đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng như đối với hành vi không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ bảo hiểm không cài quai đúng quy cách, từ 100.000 đến 200.000 đồng.
Ngay khi vừa ban hành ra, tuy chưa đến thời điểm áp dụng như trong thông tư này nêu, quy định trên đă vấp phải phản ứng rất mạnh trong dư luận. Bộ Tư pháp cũng ngay lập tức có ư kiến phản đối quy định này.
Quy định về xử phạt người đội mũ bảo hiểm "dỏm" gây phản ứng dư luận và sớm bị dừng phát hành để xem xét lại. (ảnh: Việt Hưng)
Người phát ngôn Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng cho rằng quy định buộc người dân phải biết mũ thật, mũ giả và là căn cứ để xử phạt theo Thông tư 06 là "thiếu thuyết phục". Bởi hiện nay việc quản lư nhà nước từ khâu sản xuất, nhập khẩu, lưu thông, bán mũ bảo hiểm chưa tốt. Theo ông Dũng, nhiều loại mũ có h́nh dáng giống mũ bảo hiểm, mũ giả, mũ không đúng tiêu chuẩn... người dân rất khó phát hiện, phân biệt, thậm chí là rất khó đối với cả lực lượng cảnh sát giao thông.
Bản thân những người thừa hành, thực thi quy định trên cũng không tán thành nội dung quy định này. Đại tá Đào Vịnh Thắng (trưởng pḥng Cảnh sát giao thông Hà Nội) cho rằng việc xử phạt theo thông tư 06 sẽ gặp khó khăn, bởi cảnh sát chưa được tập huấn, chưa có văn bản hướng dẫn hay trang thiết bị để phân biệt mũ bảo hiểm kém chất lượng.
Hơn nữa, Nghị định 34 và Nghị định 71 mới chỉ quy định xử phạt hành vi không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông hay đội mũ bảo hiểm không cài quai, chứ chưa có chế tài cụ thể về xử phạt người đội mũ bảo hiểm kém chất lượng. Luật cũng chưa cho phép cảnh sát dừng xe người đội mũ bảo hiểm rởm để kiểm tra, xử phạt.
Do những phản ứng như trên, các bộ tham gia kư Thông tư số 06 thống nhất dừng việc phát hành để xem xét sửa đổi cho phù hợp với quy định của pháp luật.
Việc dừng phát hành một thông tư khi bút kư c̣n chưa ráo mực như trên v́ quy định bất khả thi như vậy là cần thiết. Nhưng qua đó có thể thấy, một văn bản thông tư mà có đến 3 bộ cùng tḥ bút kư vẫn để xảy ra lỗi như vậy th́ đây cũng là một điều đáng báo động về tư duy, cách thức làm chính sách ở nhiều bộ hiện nay.
Trước đó, 3 tuần, một thông tư của bộ Giáo dục và đào tạo đă ban hành thông tư số 04 (ngày 26/2) sửa đổi quy chế thi tốt nghiệp THPT 2013 quy định “không được phát tán thông tin tiêu cực”. Chỉ một ngày sau ban hành, thông tư này đă bị phát hiện: “Vi phạm quy định về quyền khiếu nại, tố cáo của công dân”, theo Luật Khiếu nại, tố cáo.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn pḥng Chính phủ Vũ Đức Đam cũng phải lên tiếng: "Quả thật việc này không đúng quy định pháp luật, vi phạm quyền tố cáo của công dân”. Người đứng đầu Văn pḥng Chính phủ cho biết đă trao đổi với lănh đạo Bộ Giáo dục, Bộ trưởng Giáo dục và ông Bộ trưởng đă phải thừa nhận ngay có sai sót và sẽ phải sửa đổi thông tư trên.
Bộ trưởng Vũ Đức Đam trong một lần xuất hiện trước báo chí gần đây cũng phải thừa nhận:: "Đúng như báo chí nói trong thời gian qua có rất nhiều văn bản (ít ra trên 3 cái), có nhiều quy định không sát thực tiễn, chưa nói có những quy định không đúng pháp luật".
Trước đó nữa, một văn bản nghị định của Chính phủ- Nghị định số 105/2012/NĐ-CP ban hành ngày 17/12/2012 quy định về việc tổ chức lễ tang cán bộ, công chức viên chức. trong đó quy định: “Linh cữu người từ trần quàn tại nhà tang lễ hoặc tại gia đ́nh không để ô cửa có lắp kính trên nắp quan tài” (điều 4) cũng được cho thiếu tính khả thi, không có t́nh và cũng không có lư. Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật cũng đă có văn bản đề nghị rút lại quy định này. Ông Lê Hồng Sơn, Cục trưởng cục này cũng đă lên tiếng: “Dù nại bất cứ lư do ǵ để bảo vệ nội dung này cũng không thể chấp nhận được”.
Đó là các dạng văn bản, chính sách đă ban hành nhưng không có tính khả thi phải rút, thu hồi lại. Nhưng cũng có rất nhiều quy định thiếu tính khả thi cao đă phải rút ngay từ khi c̣n đang dự thảo lần đầu…Ví dụ như quy định người xuất cảnh, đi nghĩa vụ quân sự…trên 2 năm th́ xóa tên khỏi sổ hộ khẩu trong dự thảo Luật Cư trú hay quy định thu phí bảo tŕ đường bộ với người đi xe đạp điện trong một thông tư của Bộ Tài chính.
Tuy việc sửa đổi, gỡ bỏ các quy định thiếu tính khả thi đó, có thể cho là b́nh thường do vẫn c̣n đang trong quy tŕnh xây dựng, lấy kiến, cái ǵ chưa hợp lư th́ bỏ đi. Nhưng tần suất số quy định thiếu tính khả thi đó nhiều cũng phản ánh năo trạng, tư duy người làm chính sách ở nhiều cơ quan, ban ngành đang rất có vấn đề.
Kinh tế-xă hội ngày càng phát triển, văn bản chính sách ban hành ngày càng nhiều để điều chỉnh, xử lư các vấn đề nảy sinh để đưa trật tự xă hội, các hành vi của tổ chức, cá nhân vào khuôn khổ, trật tự, đảm bảo công bằng. Nhưng một loạt chính sách và dự thảo chính sách của các cơ quan từ Chính phủ xuống đến các bộ, ngành có nhiều “sạn”, nhiều nội dung không phù hợp với thực tiễn, thiếu tính khả thi như vậy đă thực sự là hồi chuông báo động về chất lượng công tác soạn thảo, xây dựng chính sách.
Thực trạng này đ̣i hỏi Chính phủ, các bộ, ngành, cơ quan chính phủ phải nâng cao hơn nữa chất lượng công tác xây dựng luật, thay đổi tư duy làm chính sách và nhất là trong quá tŕnh soạn thảo chính sách, trước khi ban hành, phải thực hiện đầy đủ các bước nghiên cứu, soạn thảo cơ bản: đánh giá tổng kết thực trạng vấn đề, đặt ra mục tiêu, giải pháp, lấy ư kiến đánh giá của các đối tượng bị tác động của chính sách…
Trên thực tế, đáng tiếc, có nhiều bằng chứng cho thấy, có nhiều khâu cần phải thực hiện trong việc làm chính sách của các bộ đă bị bỏ qua. Ví dụ như Ngân hàng Nhà nước, khi làm dự thảo nghị định thanh toán bằng tiền mặt, dự kiến phối hợp với Pḥng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam để đưa ra lấy ư kiến rộng răi của cộng đồng doanh nghiệp tổ chức trong tháng 2/2103 nhưng kế hoạch này đă được Ngân hàng Nhà nước hủy bỏ.
Không lấy ư kiến người dân, doanh nghiệp, đối tác tượng bị điều chỉnh, các nhà làm chính sách c̣n nhiều sai lầm trong việc hoạch định chính sách và sẽ c̣n nhiều văn bản: luật, nghị định, thông tư…phải đ́nh chỉ ngay khi mới ban hành hoặc phải liên tục sửa đổi, bổ sung, gây thêm nhiều tốn kém, chi phí cho nhà nước.
Theo Trung Ngôn
Vietnamnet
Những chính sách trong pḥng máy lạnh
