Biểu lãi suất ngân hàng: Huy động công khai …, cho vay “bí mật” (?)

Dạo quanh thị trường thì điều phổ biến là các ngân hàng chỉ công khai biểu lãi suất huy động còn lãi suất cho vay thì nhiều ngân hàng “lờ” đi không thực hiện việc công khai.

Quy định các tổ chức tín dụng phải niêm yết công khai lãi suất cho vay ở mức hợp lý … đã được Ngân hàng Nnhà nước (NHNN) đưa ra từ năm 2010, tại thông tư số 12, tuy nhiên, tính đến thời điểm này, ngoài các ngân hàng thương mại (NHTM) nhà nước, mới chỉ có Ngân hàng Quốc tế (VIB) “kích hoạt” điều này, còn lại đều “lờ” đi và tránh né.

“Né tránh” với lý do: khó đưa ra chuẩn chung

Theo công bố của NHNN, lãi suất cho vay VNĐ phổ biến đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp hỗ trợ ở mức 10 – 13%/năm; cho vay lĩnh vực sản xuất kinh doanh khác ở mức 12-15%/năm. Lãi suất cho vay USD phổ biến ở mức 5-7%/năm đối với ngắn hạn, 6-8%/năm đối với trung và dài hạn … Nhưng theo đánh giá của giới chuyên gia thì mức lãi suất cho vay của ngân hàng công bớ chỉ là mức lãi suất ưu đãi trong thời gian đầu của khoản vay hoặc lãi suất khởi điểm cho khách hàng đạt được điều kiện còn trần tối đa là bao nhiêu thì chỉ khách hàng đi vay biết. Và việc này không phải khách hàng nào cũng được tham khảo cung cấp thông tin một cách đầy đủ và tỉ mỉ.

Thực vậy, dạo quanh thị trường, thì điều phổ biến là các ngân hàng chỉ công khai biểu lãi suất huy động tại bảng điện tử, thậm chí biểu lãi suất huy động còn được các ngân hàng trưng bày ra tận lề đường để thu hút sự chú ý của khách hàng. Còn lãi suất cho vay thì nhiều ngân hàng “lờ” đi không thực hiện việc công khai.

Khi được hỏi về điều này, đại diện của một NHTM lớn lý giải, sở dĩ ngân hàng này không công khai niêm yết lãi suất cho vay là bởi theo ông, việc niêm yết trần lãi suất cho vay chỉ mang tính hình thức, tiêu chí để xét cho vay và quyết định mức lãi suất rất phức tạp, khó có thể đưa ra một chuẩn chung.

Chưa thỏa mãn với câu trả lời trên, đem thắc mắc này tới hỏi một vài cán bộ tín dụng thì chúng tôi cũng nhận được câu trả lời tương tự, họ đều thừa nhận không phải khách hàng nào cũng tiếp cận được thông tin về lãi suất cho vay dễ dàng, biểu lãi suất cho vay với mỗi khách hàng đều khác nhau, không ai giống ai, cao hay thấp còn phụ thuộc vào tài sản đảm bảo và chiến lược kinh doanh, đi cùng với đó là uy tín và mức độ thân quen của từng khách hàng sẽ có mức lãi suất cho vay phù hợp.

Công khai lãi suất cho vay, tiến tới minh bạch hoạt động ngân hàng

Thông tin công bố trên website của Ngân hàng Quốc tế (VIB) cho hay, từ 20/11, ngân hàng này sẽ áp dụng thống nhất một mức lãi suất trần cho từng dòng sản phẩm cho vay cá nhân đối với tất cả khách hàng của ngân hàng. Mức lãi suất này được cập nhật hàng ngày và niêm yết công khai tại tất cả các chi nhánh, phòng giao dịch, trên website, thông qua tổng đài dịch vụ khách hàng của VIB.

Ông Richard Harris, Giám Đốc Khối Ngân hàng Bán lẻ VIB cho biết: Lãi suất luôn là mối quan tâm lớn và có ý nghĩa quan trọng trong các quyết định của khách hàng vay vốn, nhất là trong bối cảnh nên kinh tế hiện nay. Song song với việc công khai lãi suất cho vay, để khẳng định tính minh bạch trong hoạt động cho vay, VIB cũng cho biết, họ sẽ mời bên thứ 3 là các công ty bất động sản uy tín như CBRE, Savills, … định giá tài sản đảm bảo của khách hàng vay vốn. Khách hàng vay tại VIB sẽ hoàn toàn yên tâm tài sản đảm bảo được định giá chính xác và trung thực.

Đồng tình với động thái này, giới chuyên gia đều nhận định, việc niêm yết lãi suất cho vay là một động thái tốt để tiến tới công khai minh bạch trong hoạt động ngân hàng, tránh những tiêu cực phát sinh. Điều này sẽ giúp khách hàng dễ dàng tiếp nhận được thông tin, chủ động hơn trong việc lập kế hoạch vay và trả nợ của mình. Họ cũng cho rằng, việc công khai cũng phải được tiến hành chặt chẽ và cụ thể hơn, nên công khai cả về cách tính, các khoản phí kèm, tiêu chuẩn khách hàng, thủ tục cho vay, ….

Theo Ngô Kiên
Thời báo tài chính