Sau một thời gian dài bị hai bên gia đ́nh ngăn cấm yêu thương nhau, chàng trai Lư A Đức đă quyết định cùng cô sơn nữ Hà Thị Nhức trốn vào hang giữa nơi rừng núi âm u để bảo vệ cho t́nh yêu chân thành.
Đứng trước quyết tâm của một mối t́nh mănh liệt hai bên thông gia đành phải ngậm ngùi tổ chức đám cưới cho đôi bạn trẻ. Sau 43 năm chung sống hạnh phúc, th́ người con trai đă qua đời nhưng câu chuyện t́nh đẹp của họ vẫn được người dân xă Đồng Sơn, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ nói rằng: “Cho dù nước ở ḍng suối Thân có chảy bào ṃn đá suối nhưng câu chuyện t́nh làm cảm động núi rừng của chàng trai người Dao Lư A Đức và cô sơn nữ người Mường Hà Thị Nhức vẫn c̣n măi với thời gian”.
Vượt qua lời nguyền
Vẫn biết mỗi dân tộc, gia đ́nh đều có những phong tục, lễ giáo riêng và đương nhiên không phải ai cũng đủ dũng cảm để bước qua những quy định khắt khe đó. T́nh yêu của đôi trai gái người Mường, Dao trên chính là chiếc ch́a khóa mở ra cánh cửa bỏ đi những hủ tục, để những người yêu thương nhau thật ḷng được sống cùng nhau.
Trong kư ức của một già làng ở bản Mít 2, xă Đồng Sơn: Từ biết bao đời nay ở giữa nơi đại ngàn rừng núi này là mảnh đất sinh sống chung của hai dân tộc Dao và Mường, mỗi dân tộc đều có những phong tục và quy định riêng. Nhưng không hiểu sao giữa những cái riêng đó th́ người Mường và người Dao nơi đây lại đặt ra một quy định chung về hôn nhân rằng, khi trai gái người Mường, người Dao đến tuổi lập gia đ́nh được phép tự do t́m hiểu nhau nhưng chỉ có con trai người Mường mới được lấy vợ người Dao, c̣n con trai người Dao không bao giờ được lấy gái người Mường. Cũng v́ cái quy định chung của hai dân tộc ấy mà biết bao đôi trai gái yêu thương nhau thật sự đă phải chấp nhận rời xa nhau trong nước mắt. Cho đến một ngày chàng trai người Dao tên là Lư A Đức gặp cô sơn nữ người Mường Hà Thị Nhức th́ cái quy định chung ấy đă bị phá bỏ. Bây giờ họ đă thành ông, thành bà hết cả rồi, giờ các anh muốn gặp th́ đợi ngày chợ phiên họp vào sáng mai nhé!
May mắn cho tôi v́ trong phiên chợ vùng cao họp vào thứ tư tôi đă gặp được nữ nhân vật chính của câu chuyện t́nh có một không hai này, bà Hà Thị Nhức xuống phiên chợ để bán rễ cây rừng và vài ba túm ốc suối. Sau giây phút làm quen thoáng chút e ngại, bà lặng buồn kể lại: Tôi sinh năm 1945, trong một gia đ́nh người Mường tương đối khá giả ở bản Mít 2, vốn hát hay lại múa đẹp nên được nhiều anh trai bản để ư.
Năm 1962, khi đă đến tuổi cập kê th́ đêm nào cũng có con trai đến tán nhưng lúc bấy giờ tôi vẫn chưa ưng ai. Rồi ngày định mệnh đă đến, dường như ông trời đă ban anh ấy cho tôi nhưng chuyện t́nh yêu của chúng tôi gặp phải sự phản đối quyết liệt của cả hai bên gia đ́nh. Hôm đó, vào một sáng sớm sương mờ giăng khắp núi rừng, khi đang mải mê hái măng ở lưng trừng núi th́ tôi nghe thấy tiếng cọp hú vang cả khu rừng, hoảng hốt bỏ chạy nên tôi bị trượt chân ngă xuống khe. Sau giây phút choáng váng, tôi tỉnh dậy và thấy một người đàn ông ngồi cạnh bên, tay cầm chiếc gậy dài, đầu vót nhọn, chưa kịp định thần ḿnh đang ở đâu và hỏi ǵ th́ anh ấy quay lại nói với tôi: Anh đi săn thú rừng qua đây, phát hiện ra em bị ngă từ trên kia xuống, vết thương ở chân em anh đă đắp lá cây rồi, chắc khoảng 2 tiếng nữa mới đi được đó… Trong giây phút làm quen với nhau, tôi biết được anh ấy sinh năm 1941, tên thật là Lư A Đức, người dân tộc Dao, nhà anh chỉ có hai anh em trai, sống ở lưng trừng núi mẹ Ĺu ở mạn bên giáp với huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La. Hôm đó, anh đă cơng tôi về tận đầu bản, rồi ra về khi mặt trời đă xuống núi.
Cũng từ hôm đó, anh thường xuyên đem thuốc lá cây xuống cho tôi đắp, rồi mỗi lần họp chợ phiên anh thường ghé vào cho tôi chút mật ong rừng, khi th́ chút thịt hoẵng để tôi tẩm bổ sức khỏe. Khi vết thương ở chân đă khỏi th́ không thấy anh ghé qua nhà tôi nữa, tôi tự hỏi không biết dạo này anh thế nào, anh ấy có khỏe không mà không thấy anh ghé chơi nhà ḿnh, ḷng tôi rạo rực nỗi nhớ về anh. Tôi biết đă yêu anh ấy ngay từ lần đầu tiên anh ấy cứu mạng ḿnh, muốn đến nhà anh ấy chơi nhưng giữa nơi rừng núi rộng lớn biết chỗ nào mà t́m. Lúc đó tôi cũng nghĩ, người con trai khỏe mạnh, có tài săn bắn như anh th́ không thiếu những cô gái người Dao thầm yêu trộm nhớ.
Thời gian trôi qua mau, bóng h́nh anh chàng người Dao ấy gần như mờ nhạt trong kư ức th́ bất ngờ chúng tôi gặp lại nhau trong một lần tôi đi hái rau rừng, chưa kịp hỏi thăm th́ anh ấy đă tiến đến cầm tay tôi và nói rằng: Nhức à! Em có đồng ư lấy anh không? Ngỡ ngàng trước câu hỏi bất ngờ nhưng tôi cũng đồng ư v́ tôi đă yêu anh nhiều biết mấy. Tôi đưa anh ấy về nhà ra mắt và giới thiệu với gia đ́nh, nhưng bố mẹ tôi từ chối thẳng thừng, v́ từ xa xưa không bao giờ con trai người Dao có thể lấy được con gái người Mường. Mặc dù cũng biết anh Đức là ân nhân của tôi nhưng mọi lư do cho một t́nh yêu chân thành không thể lay chuyển nổi quyết định của hai cụ. Và điều quan trọng nhất là đă có những nhà giàu có trong bản có ư thông gia với nhà tôi nên bố mẹ tôi vẫn khăng khăng từ chối anh ấy. Cũng v́ theo anh ấy về nhà, tôi sẽ phải sống ở trên núi, khu vực các đầu nguồn, ngọn suối, phải làm nương giữa các cánh rừng, đến khi đất đó bạc màu, ớt, gừng không c̣n cay, làm lụng chắt chiu không đủ ấm, lại rủ nhau du canh, du cư t́m miền đất mới, kiếm kế sinh nhai mà cái ṿng luẩn quẩn nghèo đói ấy sẽ không bao giờ thoát ra được.
Sống trong hang đá
Gia đ́nh bên nhà trai cũng không đồng ư để anh ấy lấy tôi v́ làm như thế là phá vỡ lời nguyền, làm ô danh đến phong tục của người Mường và người Dao nơi đây. Dù biết rằng chuyện hôn nhân của hai đứa đă phạm vào quy định, lễ giáo của hai tộc người nhưng nếu v́ những điều khắt khe ấy mà chúng tôi phải từ bỏ hạnh phúc của ḿnh th́ thật không đành chút nào. Sau nhiều đêm khóc thầm, tôi và anh ấy quyết định cùng nhau chốn vào rừng. Ḍ dẫm trong đêm tối, cuối cùng chúng tôi t́m được một cái hang trên lưng trừng núi mẹ Ĺu. Đứng trên núi nh́n xuống thấy có rất nhiều ánh sáng di chuyển, đó chính là người nhà tôi đang săn lùng. Giữa nơi rừng núi âm u, anh ấy ôm lấy tôi an ủi: “Nhứt à! Theo anh em sẽ khổ lắm đấy. Nhưng dù sống hay chết th́ anh cũng phải lấy bằng được em”.
Những ngày sống trong hang vô cùng lạnh lẽo, chúng tôi phải lấy lá cây rừng để đắp, ăn rau rừng, thịt thú rừng sống qua ngày. Cứ sáng ra là tôi đi hái rau rừng c̣n anh ấy đi săn thú, tất cả mọi thứ đều phải nướng trên ngọn lửa. Những tháng ngày ấy, tôi mới thật sự hiểu ra rằng tôi đă yêu anh nhiều biết mấy và không thể sống nếu như thiếu anh. Biết bao nhiêu đêm nghe tiếng cọp, tiếng thú rừng hung tợn kêu nhưng tôi không hề sợ hăi, v́ đă có anh ấy ở bên cạnh tôi.
Sang đến tuần thứ sáu th́ người nhà tôi đă t́m thấy chúng tôi ở trong hang, họ nói rằng nếu như chúng tôi về th́ gia đ́nh sẽ làm đám cưới cho, chứ trốn măi ở trong hang thế này không chết v́ lạnh th́ cũng làm mồi cho rắn độc, cho cọp dữ mà thôi. Đám cưới của trai người Dao và cô gái người Mường làm xao động cả cái bản nghèo, họ đồn đại và bàn tán nhiều lắm. Khi qua nhà chồng tôi phải học rất nhiều nghi thức như rửa tay, rồi bước qua chậu than hồng và nhiều nghi thức khác...
T́nh yêu c̣n măi
Thời gian cứ thế trôi đi cả hai cùng chung sống rất hạnh phúc, bà Nhức đă sinh cho ông Đức 5 người con, ba trai, hai gái, các con của bà đă yên bề gia thất và sinh cho ông bà những đứa cháu trai khỏe mạnh, những đứa cháu gái xinh tươi như bông hoa rừng. Hạnh phúc tưởng chừng sẽ nảy chồi măi trong căn nhà đơn sơ nhưng không ngờ năm 2006 ông Đức bỗng đột ngột qua đời ở tuổi 65. Sự ra đi của ông Đức đă để cho bà lại biết bao buồn nhớ.
Cứ mỗi khi đến phiên chợ bà lại mang cây rừng có thể làm thuốc, sắc thành nước uống và vài ba túm ốc suối xuống bán. Có khi cả phiên chợ không bán được một đồng nào nhưng bà vẫn xuống họp đều đặn v́ bà muốn nhớ lại cái không khí của những buổi chợ phiên khi được gặp, nắm tay người yêu. Và trong tâm thức của bà th́ chồng bà chỉ mất đi về thể xác, c̣n linh hồn măi măi bất diệt quay về với tiên tổ, với người yêu. Cũng chính v́ thế mỗi phiên chợ diễn ra người ra lại thấy bà Nhứt mặc quần áo, đội khăn theo phong tục của nhà chồng.
Theo Tự Lập
An ninh Thủ đô
Chuyện t́nh cô gái xứ Mường làm cảm động cả núi rừng
