Nga 'ném đá giấu tay' vào Iran?

Từ trước đến giờ Iran vẫn luôn đổ lỗi cho Mỹ và Israel sử dụng sâu máy tính Stuxnet để tấn công hệ thống máy tính điều khiển chương trình hạt nhân của họ. Tuy nhiên, nay một số người ngờ rằng Nga mới chính là kẻ “ném đá giấu tay”.

Sâu máy tính Stunex từ trước đến nay vẫn được Iran mặc định là “siêu vũ khí mạng” cực kỳ độc hại và nguy hiểm được Mỹ và Israel hợp sức tạo ra nhằm tiêu diệt chương trình hạt nhân của họ.

Nguyên nhân Washington bị gán cho “tiếng xấu” này rất đơn giản và cũng có vẻ rất hợp lý khi một sự thật không thể chối cãi là cả Mỹ lẫn Israel đều không bao giờ muốn Iran phát triển thành công vũ khí hạt nhân.

Mỹ và đồng minh “ruột” liên tục chỉ trích, lên án, thậm chí đe dọa để gây áp lực lên đối thủ phải ngừng ngay chương trình hạt nhân và do đó, sẽ không có gì lạ nếu nhiều người tin rằng sâu máy tính Stuxnet có khả năng nằm trong một chiến lược bí mật nào đó của họ với mục đích làm gián đoạn hoặc phá hủy các cơ sở hạt nhân của Tehran.

Từ trước đến nay, Iran luôn cho rằng Mỹ và Israel chính là kẻ reo rắc siêu virus Stuxnet tấn công hệ thống máy tính điều khiển chương trình hạt nhân của họ. Ảnh minh họa: Unitedwithisrael.

Tuy nhiên, phía Mỹ và Israel chưa từng chính thức thừa nhận điều này. Do đó, ai là kẻ phát tán siêu virus Stuxnet vẫn còn là một ẩn số, thách thức các chuyên gia phân tích lẫn các điều tra viên người Iran.

Và nay, một giả thiết khác vừa được đưa ra với lập luận rằng có khả năng Nga mới chính là kẻ “ném đá giấu tay” khi tạo ra Stuxnet và reo rắc loại siêu virus đặc biệt nguy hiểm này.

Giả thiết này đưa ra lập luận rằng không riêng gì Mỹ hay Israel, mặc dù là đồng minh của Iran, Nga cũng không ủng hộ chương trình hạt nhân của Tehran. Tuy nhiên, không phản ứng thẳng thừng và mạnh mẽ như Washington, Moscow tìm cách để các nhà khoa học lẫn các kỹ sư người Nga tiếp tục được giữ lại làm việc và nghiên cứu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran nhằm có thể giám sát từng tiến triển trong tiến trình hạt nhân của đồng minh thân cận.

Moscow có vẻ như đang chơi chiến thuật ngoại giao kết hợp với phá hoại ngầm. Chiêu phá hoại ngầm về mặt kỹ thuật sẽ không thể duy trì vô thời hạn trong khi đó, việc Moscow tham gia và đóng một vai trò nhất định trong chương trình hạt nhân của Iran là đòn bẩy, giúp Nga giành được lợi thế trong các cuộc đàm phán Nga – Mỹ.

Nguyên nhân sâu xa lý giải hành động của Moscow có thể bắt nguồn từ nỗi ám ảnh về việc các vật liệu hạt nhân lan tràn, không thể kiểm soát ở khu vực Chechnya và các khu vực ly khai khác ở Nga trong suốt hai thập kỷ trước đe dọa an ninh nước này. Chẳng hạn, năm 1995, các phiến quân người Chechen từng bí mật gài “một quả bom bẩn” tại công viên Izmailovsky ở Moscow.

Tuy nhiên, ngày nay vật liệu hạt nhân được kiểm soát hiệu quả và an toàn hơn nhờ hợp tác Nga – Mỹ. Tuy nhiên, nếu Iran phát triển khả năng hạt nhân toàn diện, an ninh quốc gia Nga sẽ bị đặt trong tình trạng “báo động đỏ”.

Nguyên nhân xuất phát từ nguy cơ các phiến quân người Chenchen, các lực lượng Hồi giáo cực đoan bạo lực hoặc những kẻ theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan sẽ lấy Iran làm động lực để cũng tìm cách tiếp cận công nghệ hạt nhân. Do đó, “để mắt” đến chương trình hạt nhân của Iran và đảm bảo Tehran không thể biến giấc mơ hạt nhân trở thành hiện thực là điều Moscow bắt buộc phải làm.

Và giải pháp tuyệt vời nhất để người Nga duy trì các lợi ích riêng của họ là tạo ra một siêu virus như Stuxnet đồng thời bằng các kỹ xảo công nghệ tinh vi, Moscow khiến cả thế giới nghĩ rằng Stuxnet là sản phẩm của người Mỹ và Israel.

Thực tế là các nhà khoa học lẫn các kỹ sư người Nga làm việc và nghiên cứu tại các cơ sở hạt nhân Iran quá quen thuộc với hệ thống máy tính điều khiển chương trình hạt nhân của Iran, sử dụng hệ điều hành SCADA PLC được cung cấp bởi gã khổng lồ nghành công nghiệp hạt nhân Siemen của Đức. Họ cũng hoàn toàn quyền truy cập vào hệ thống máy tính này,do đó, dễ dàng phát tán siêu virus Stuxnet một cách rộng rãi.

Tuy nhiên, để tránh bị nghi ngờ, ngay từ khi bắt đầu tạo ra Stuxnet cho tới khi phát tán nó, các lập trình viên máy tính người Nga có thể đã khôn khéo tìm cách cài các dấu hiệu giả sao cho sau khi bị phát hiện và được giải mã, siêu virus Stuxnet sẽ chỉ điểm Mỹ và Israel như là “người khai sinh” ra chúng còn người Nga thì hoàn toàn vô tội.

Trong khi đó, xét trên khía cạnh chính trị, Mỹ và Israel lại cũng không có nhu cầu để chính thức phủ nhận mọi cáo buộc và trách nhiệm. Từ quan điểm của Iran, vụ tấn công của siêu virus Stuxnet đi kèm với chiến dịch ám sát nhắm vào các nhà khoa học máy tính và hạt nhân Iran đều dẫn đến những kết luận đầy sức thuyết phục về sự liên quan của Mỹ.

Tuy nhiên, lúc này dù là Mỹ hay Nga đứng sau phát tán siêu virus Stuxnet thì hậu quả mà nó gây ra cho chương trình hạt nhân của Iran cộng thêm sự xâm nhập của vài loại sâu máy tính khác trong hệ thống máy tính hạt nhân, đang khiến các kỹ sư Iran đau đầu bởi họ không thể tin tưởng vào tính chính xác của các thông số cảm biến trên màn hình kỹ thuật số được nữa.

Tất cả những điều này có nghĩa là siêu virus Stuxnet hoàn thành nhiệm vụ mà người ta giao phó cho nó, đó là trì hoãn, làm gián đoạn tiến triển hạt nhân của Iran.

Lê Dung (theo The Diplomat)